-
प्राचीन गुहाकला केवळ युरोपमधील प्रसिद्ध गुहांपुरती मर्यादित नाही. भारत आणि जगभरात अशा अनेक कमी-परिचित गुहा आणि कातळांचे आसरे आहेत, जिथे हजारो वर्षांपूर्वीची प्राणी, शिकार, धार्मिक विधी आणि दैनंदिन जीवनाची चित्रे अजूनही सुरक्षित आहेत. या अप्रसिद्ध ठिकाणी भेट देऊन आपल्याला प्रागैतिहासिक काळातील कला अगदी जवळून अनुभवता येते.
-
आदमगड शैलचित्र, मध्य प्रदेश (भारत): नर्मदापुरमजवळ असलेल्या आदमगडच्या नैसर्गिक खडकांवर प्राचीन चित्रे पाहायला मिळतात. यात प्राणी, शिकारीची दृश्ये, युद्धे आणि धार्मिक विधी रेखाटले आहेत. येथील शैलाश्रय क्रमांक १० मध्ये जिराफासारखा दिसणारा एक दुर्मिळ आकार आढळतो. त्यामुळे प्राचीन कलेची आवड असणाऱ्यांसाठी हे एक विशेष आकर्षण आहे.
-
कुएवा दे लास मानोस, अर्जेंटिना: पॅटागोनियाच्या दुर्गम भागात वसलेली ही गुहा मानवी हातांच्या शेकडो ठशांसाठी प्रसिद्ध आहे. हातांच्या ठशांसोबतच येथे ‘ग्वानाको’ (एक प्रकारचा प्राणी), मानवी आकृत्या आणि शिकारीची दृश्ये रंगवली आहेत. हजारो वर्षांच्या काळात तयार झालेली ही चित्रे त्या काळातील भटक्या मानवी जीवनशैलीचा उत्तम पुरावा आहेत.
-
एडक्कल गुहा, केरळ (भारत): एडक्कल ही पारंपरिक अर्थाने गुहा नसून, दोन मोठ्या खडकांमध्ये एक विशाल खडक अडकून तयार झालेला नैसर्गिक आसरा आहे. येथील भिंतींवर मानवी आकृत्या, प्राणी, शस्त्रे, गाड्या आणि भूमितीय चिन्हांची कोरीव कामे आहेत. यातील काही कोरीव कामे इसवी सन पूर्व ६००० वर्षे इतकी जुनी मानली जातात.
-
हिरेगुड्डा शैलचित्र, कर्नाटक (भारत): बदामीजवळील हिरेगुड्डा येथील कातळांवर प्राचीन चित्रे आहेत. या भागातील प्रसिद्ध चालुक्यकालीन लेण्यांच्या तुलनेत ही जागा तशी कमी प्रसिद्ध आहे. येथे मानवी आकृत्या आणि विविध आकार रेखाटलेले दिसतात, जे दख्खनच्या पठारावरील प्राचीन कलेची ओळख करून देतात.
-
सेरा दा कापिव्हारा, ब्राझील: ईशान्य ब्राझीलमधील ‘सेरा दा कापिव्हारा’ राष्ट्रीय उद्यानात शेकडो रंगवलेले कातळ-आसरे आहेत. येथील चित्रांमध्ये मानवी आकृत्या, प्राणी आणि भौमितिक डिझाइन समाविष्ट आहेत. प्रचंड प्रमाणात उपलब्ध असलेल्या या चित्रांमुळे हे ठिकाण दक्षिण अमेरिकेतील सर्वात महत्त्वाचे प्रागैतिहासिक कलाकेंद्र मानले जाते.
-
योगिमाथा, ओडिशा (भारत): योगिमाथा हे ओडिशातील एक महत्त्वाचे प्रागैतिहासिक चित्रस्थळ आहे, जिथे खडकांवर प्राचीन चित्रे पाहायला मिळतात. प्रसिद्ध ऐतिहासिक ठिकाणां व्यतिरिक्त काही वेगळे आणि प्राचीन पाहू इच्छिणाऱ्या पर्यटकांसाठी हे एक उत्तम ठिकाण आहे.
बाई, आता आम्ही गरीब झालोय… शिक्षेकेला चिमुकल्याने दिलं मजेशीर उत्तर; VIDEO पाहून नेटकरी म्हणाले, “पोरगं लय हुशार”