18 February 2018

News Flash

बारामती अशीही.. ३७ वर्षांपासून आश्वासने, पण २२ गावे पाण्याविनाच!

शरद पवार पहिल्यांदा मुख्यमंत्री झाले तेव्हा, १९७८ साली तिथल्या दुष्काळी २२ गावांना पाण्याचे आश्वासन मिळाले, पण लोक याच आश्वासनावर झुलत राहिले अन् गावे मात्र कोरडीच!

विशेष प्रतिनधी, पुणे | Updated: April 23, 2014 3:25 AM

बारामती म्हणजे बागायती. हे अर्धसत्य असून, याच तालुक्यातील निम्म्याहून अधिक गावांना भरवशाचे पाणीसुद्धा नाही. इतकेच नव्हे, तर शरद पवार पहिल्यांदा मुख्यमंत्री झाले तेव्हा, १९७८ साली तिथल्या दुष्काळी २२ गावांना पाण्याचे आश्वासन मिळाले, पण लोक याच आश्वासनावर झुलत राहिले अन् गावे मात्र कोरडीच! ही गावे तहानलेली राहण्यामागे भौगोलिक कारणांबरोबरच राजकीय कारणेसुद्धा आहेत.. कारण ही गावे अगदी अलीकडेपर्यंत बारामती विभानसभा मतदारसंघात समाविष्ट नव्हती.
निवडणुकीच्या तोंडावर बारामती तालुक्यात पाण्याचा मुद्दा उपस्थित झाला. मतदानाच्या आदल्या दिवशी मासाळवाडी गावातील बैठकीत एका तरुणाने उपमुख्यमंत्र्यांना पाण्यावरून प्रश्न विचारला. उपमुख्यमंत्र्यांची जीभ घसरली अन् प्रश्न विचारणाऱ्या तरुणावर दबावापोटी ‘असे काही घडलेच नाही’ असा लेखी खुलासा करण्याची वेळ आली. हे नेमके कसे घडले याची चर्चा परिसरातील गावांमध्ये दबक्या आवाजात सुरूच आहे; त्याचबरोबर पाण्याची प्रतीक्षासुद्धा!
या गावांमध्ये फिरताना बारामतीचे दुसरे चित्र दिसले, अगदी अंगावर आले. बागायती बारामती आणि ही कोरडी बारामती यांतील फरक स्पष्ट दिसतो- उत्पन्न, शिक्षण आणि सामाजिक स्थिती या सर्वच बाबतीत! तो लोकांनाही जाणवू लागला आहे. इतके दिवस आशेवर असलेले लोक आता बोलू लागले आहे, अर्थातच नाव उघड न करण्याच्या अटीवर. ‘निम्मी बारामती अशीच आहे बघा.’ लोक भरभरून सांगतात. बारामतीत शंभराच्या आसपास गावे. त्यापैकी खुद्द बारामती, माळेगाव, सोमेश्वर, निंबूत परिसरातील अशी सुमारे निम्मी गावे ब्रिटिश काळापासून बागायती आहेत. उरलेली कऱ्हा नदीच्या खोऱ्यातील गावे जिरायती. त्यातही दोन प्रकार पडतात- काही गावांना काही महिन्यांसाठी कसेबसे पाणी मिळते. उरलेली २२ गावे पूर्णपणे पाण्याविना आहेत. शेतीसाठी पावसावर आणि विहिरीच्या पाण्यावर अवलंबून राहावे लागते. पिण्याच्या पाण्यासाठी आजही टँकरचीच वाट पाहावी लागते.. मोरगाव, मुर्टी, कऱ्हा वागज, लोणी भापकर, जळगाव या पट्टय़ातील ही गावे.
‘‘पवार साहेब पहिल्यांदा मुख्यमंत्री झाले, तेव्हा गावात सभा झाली होती. तेव्हा आम्हाला गुंजवणी धरणाचं पाणी देणार, असं बोलले होते. त्याला आता ३५ र्वष उलटून गेली, पण पाणी आलंच नाही..’’ मुर्टी गावात चहाच्या टपरीवर जमलेले लोक सांगतात. रस्त्याच्या कडेला जागोजागी टँकरच्या पाण्यासाठी उभे केलेले ड्रम, कॅन परिस्थितीचे वर्णन करतात. इथं पाणी न येण्याची भौगेलिक कारणे आहेतच. एक तर कमी पावसाचा प्रदेश. त्यात हा उंचावरचा पठारी भाग. पण यामागे राजकीय कारणेसुद्धा असल्याचेही ऐकायला मिळाले. ‘‘ही गावे पूर्वी विधानसभेच्या दौंड मतदारसंघाला जोडली होती. त्यामुळे ती कशीही राहिली, तरी बारामतीच्या राजकारणावर थेट परिणाम व्हायचा नाही. लोकसभेलाही त्यांचे उपद्रवमूल्य नव्हतेच. मतदारसंघांची पुनर्रचना झाल्यामुळे गेल्या निवडणुकीत ती पहिल्यांदा बारामती विधानसभा मतदारसंघात आली. म्हणून आमच्याकडं लक्ष गेलं.’’ लोक स्पष्टपणे सांगतात. काही जण संतापही व्यक्त करतात. ‘‘इथं पाणी आलं तर लोक जमिनी कशा विकतील? मग यांचे कारखाने कसे उभे राहतील?’’ गंभीर आरोपही करतात. याशिवाय इतरही कारणं बोलून दाखवतात. याच पट्टय़ात मोरगाव परिसरात एक जण भेटले. ‘‘लोकांमध्ये समृद्धी आली तर ते जुमानत नाही, स्पर्धक तयार होतात. त्यामुळे आमचा भाग असा ठेवलाय..’’ इथे असे बरेच काही ऐकायला मिळते.
हा भाग कोरडा राहिल्यामुळे शैक्षणिक, सामाजिकदृष्टय़ासुद्धा मागास राहिला आहे. शिकायची कितीही इच्छा असली, तरी उच्चशिक्षणासाठी पैसे लागतात. इथंच गाडं अडतं. ना शिक्षण, ना नोकऱ्या. ‘‘बाकी कशाला? आमच्या भागात कोणी मुली द्यायला तयार होत नाही. रोज पाण्याची ओरड, रखरखीत भाग. कसं कोण मुली देईल?’’ जळगावचे एक शेतकरी सवाल करतात.. मग हा बारामती तालुक्याचाच भाग आहे का, असा प्रश्न पडतो.

First Published on April 23, 2014 3:25 am

Web Title: baramati water supply famine sharad pawar
  1. R
    Rajas Bodas
    Apr 24, 2014 at 7:50 am
    १९७८ पासून आजपर्यंत एकच माणूस किंवा त्याने स्थापन केलेल्या पक्षाच्या कोणत्याही माणसास निवडून देताना मतदारांची विवेकबुद्धी कोठे गहाण पडली होती? की याबाबतही आजपावेतो दादागीरीनेच मतदान झाले? लोकशाहीत सुयोग्य शासनकर्ते येण्यासाठी सजगतेने मतदान करायला हवे, हेच खरे! क्रिकेटमध्ये बाद झाल्यावर धावा केल्या असत्या, म्हणण्यात काय अर्थ आहे?
    Reply
    1. Saagar Sule
      Apr 23, 2014 at 12:44 pm
      महाराष्ट्राची एकूणच राजकीय परिस्थिती निराशाजनक आहे आणि लोकांचा त्या कडे पाहण्याचा दृष्टीकोन त्याहून निराश करतो. महाराष्ट्रातील स्वछ प्रतिमा असणारा हुरहुन्नरी नेता कोण? याचे उत्तर देता येणार नाही जे नामांकित लोकप्रिय आहेत ते कोणीही स्वछ नाहीत ते भ्रष्टाचार आणि सरकारी खात्यातून होणाऱ्या अयोग्य गोष्टीना ठाम विरोध करत नहित. महार्ष्ट्रीय लोकही हे सारे मान्य करून या लोकप्रतिनिधींवर प्रेम करतात ते त्यांना त्यांच्या भ्रष्ट प्रतिमे स्वीकारतात त्यात त्यांना काही अयोग्य वाटत नाही हे दुर्दैव.
      Reply
      1. Surendra Belkonikar
        Apr 24, 2014 at 12:01 pm
        स्वताला जाणता राजा म्हणून घ्याला लाज वाट नाही...
        Reply
        1. U
          Ulhas
          Apr 23, 2014 at 12:18 pm
          लोकसत्ता चं मनपूर्वक अभिनंदन ... अश्या बातम्या वाचल्या कि आदर वाटतो लोकसत्ता समूहाचा. बाकी ... या बातमी नंतर काका आणि पुतण्याची पोपटपंची चालू होईल आता.. आपल्या बापाची मिरासदारी असल्या सारखा कारभार करतात दोघेहि पवार ... जनतेने घरी बसवलं पाहिजे आता दोघानाही . बारामती ला जाउन उसाची लागवड करा आता खऱ्याखुऱ्या शेतकऱ्या सारखं.. बारामती ित महाराष्ट्र ला लुबाडून घरातल्या तिजोऱ्या भरल्या दोघांनीही.. बारामतीकर हि यांच्या भूल थापांना बळी पडत आले.. काही तरी बदल होईल ... तर बरं होईल ..
          Reply