भरल्या घरातील मुलेही अनाथच; डॉ. सुनीलकुमार लवटे यांचे वास्तवावर बोट

अखिल भारतीय मराठी बालकुमार साहित्य संस्थेच्या वतीने काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते उल्हास पवार यांच्या हस्ते डाॅ. सुनीलकुमार लवटे यांना पु. ग. वैद्य स्मृती कार्यगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. त्यावेळी डॉ. लवटे बोलत होते. ‘साधना’चे संपादक विनोद शिरसाठ, संस्थेचे अध्यक्ष माधव राजगुरू, कार्याध्यक्ष अनिल कुलकर्णी, कार्यवाह प्रसाद भडसावळे या वेळी उपस्थित होते.

‘वंचित बालकांसाठी काम करणे ही निजखूण मनाशी बांधून कार्याला सुरुवात केली,’ असे सांगून डॉ. लवटे म्हणाले, ‘पूर्वीच्या काळीही समाजात स्वास्थ्य नव्हते, भविष्यातही नसणार अशी माझी ठाम धारणा आहे. वंचितांसाठी काम करणाऱ्या संस्थांची पूर्वी जशी परिस्थिती होती तशीच आजही आहे. शिक्षणाने साक्षर झालेला समाज सुशिक्षित, संस्कारित, प्रगल्भ झाला आहे का असा प्रश्न विचारला तर उत्तर नकारात्मकच येईल. समाजच खऱ्या अर्थाने वंचितांचा गुन्हेगार आहे. समाजजीवन सर्व अंगांनी उद्‌ध्वस्त होताना दिसत आहे. अल्पवयीन मुले आणि मुलींचे गायब होण्याचे प्रमाण लक्षणीय आहे. स्वावलंबी होण्याऐवजी घराघरात अपंग पिढी वाढत आहे. मानवाधिकारासंदर्भातील कायदे सरकारने अनिच्छेनेच केले.’

शिरसाठ म्हणाले, ‘समग्र तर्कतीर्थ’ आणि ‘आत्मस्वर’मधून डॉ. लवटे यांची खऱ्या अर्थाने ओळख होते. त्यांचे जगणे समजून घेण्यासाठी हे साहित्य उपयुक्त आहे.’ ‘डाॅ. लवटे यांनी आपल्या लेखनातून वैचारिक समृद्धी केली आहे’, असे पवार यांनी आपल्या मनोगतामध्ये सांगितले. संस्थेच्या माध्यमातून मुलांवर भाषेचे, लेखनाचे संस्कार केले जात असल्याचे राजगुरू यांनी सांगितले. भडसावळे यांनी मानपत्राचे वाचन केले. संजय ऐलवाड यांनी सूत्रसंचालन केले.

कारागृहातील स्त्रियांचे वाढते प्रमाण हा विकास झाला आहे का? पूर्वी अत्यल्प प्रमाण असलेल्या महिला आता जवळपास ५० टक्के झाल्या आहेत. म्हणजे गुन्हेगारीमध्ये समानता आली आहे. त्याचा परिणाम म्हणून कारागृहामध्ये स्वतंत्र महिला सेल करावा लागला आहे. – डाॅ. सुनीलकुमार लवटे, ज्येष्ठ साहित्यिक-सामाजिक कार्यकर्ते