17 October 2019

News Flash

लोकानुनय की लोकहित?

विदाविज्ञानातून जी भाकितं करता येतात, त्या सगळ्यांचा हेतू आणि वापर असा स्वच्छ असेलच असं नाही.

आली लहर.. झाला कहर!

सध्या मुंबई आणि महाराष्ट्रातल्या शहरी लोकांत ‘आरे’चं प्रकरण जोरदार तापलं आहे.

गोस्ट हाये पृथिविमोलाची..

विदा आणि त्यासंबंधित तंत्रज्ञानाचा विचार करता अभिव्यक्तिस्वातंत्र्याचा प्रश्नही महत्त्वाचा ठरतो

वाटेवरती काचा गं..

पावसाळ्यात रस्त्यांवर खड्डे पडण्याची आता सवय झाली आहे. समाजमाध्यमांवर या खड्डय़ांबद्दल मीम्सही फिरत आहेत.

वादे वादे न जायते गूगललाभ:

शिफारस पद्धती काही ठरावीक पद्धतीनं चालतात. माणसांचे त्यांच्या आवडीनिवडींनुसार गट केले जातात.

दिखावे पे न जाओ..

लसींमुळे मुलं स्वमग्न निपजतात, ही अंधश्रद्धा असल्याचं आजवरच्या वैज्ञानिक संशोधनातून दिसलेलं आहे

आधुनिक विषमतेचे वैषम्य

सगळ्यांचा खासगीपणा जपून ती विदा वापरण्याचा मक्ता पुन्हा समाजाकडे हस्तांतरित होणं महत्त्वाचं आहे.

दुर्बळांची मुखत्यारी

मधुमेहाचे दोन प्रकार असतात; पहिल्या प्रकारचा असतो त्यात रुग्णांच्या शरीरात इन्सुलिन तयार होत नाही.

सांगोवानगीदाखल..

कोणत्याही बाजूची ठोस, ठाम मतं असणाऱ्यांना जाहिराती, खऱ्या-खोटय़ा बातम्या दाखवून काहीही फरक पडत नाही

माझ्या दारचं जास्वंद

लोकशाही ही फक्त सरकार निवडून देण्याची पद्धत नाही. लोकशाही हे मूल्य आहे.

खऱ्याची दुनिया नाही, सायेब!

अमेरिकेत एक महत्त्वाची चळवळ २०१३ पासून चालू आहे - ‘ब्लॅक लाइव्ह्ज मॅटर’. कृष्णवर्णीयांच्या आयुष्यांना किंमत आहे.

‘केम्ब्रिज अ‍ॅनालिटिका’चं किल्मिष

फेसबुक वापरून अशा प्रकारे लोकांची विदा गोळा करणं हेच मुळात बेकायदा आहे.

बिन ‘आँखों देखी’

वेगवेगळ्या प्रकारच्या शिफारशी करणं हा मशीन लर्निगचा एक उपयोग आहे.

शिफारस करण्याचा धंदा

आंतरजालावर शोधणं, याला ‘गूगलणं’ असं क्रियापद (इंग्लिशमध्येही- ‘टु गूगल’) तयार होण्यामागचं मूलभूत कारण हे आहे

भाकीत चुकणारच; पण..

‘मशीन लर्निग’चा पुरेपूर वापर जिथं होतो, तिथं भाकितं कमीत कमी चुकावीत यासाठी प्रारूपं बदलावी लागतात..

प्रारूपांचे ताटवे..

जालावर उपलब्ध असलेल्या आयरिस विदासंचाचं उदाहरण बघू.

‘निर्णयवृक्षा’ला माहितीची फळे

विदाविज्ञानाच्या गणितांमध्ये माहिती ही संकल्पना समीकरणांमध्येही वापरली जाते. ती कशी? समजा, एका खोक्यात तेरा ठोकळे आहेत.

माहितीपासून पाळतीकडे?

गूगल जशी आपल्याकडून विदा गोळा करतं, तसा त्या माहितीचा फायदाही आपल्याला होतो.

शोधसूत्राची सोय कुणाची?

आपण आपल्याबद्दल व्यक्तिगत स्वरूपाची माहिती बरेचदा लोकांना पुरवत असतो; यापैकी काही प्रकारची माहिती पुरवणं अगदी समाजमान्य आहे

नफ्यापुरतीच पाळत

आपण गूगलवर काय शोधतो, याची साद्यंत नोंद गूगल ठेवतं. किती वाजता, कोणी, काय प्रश्न विचारले अशी सगळी माहिती गूगल जमवतं.

गूगलशी कशाला खोटं बोलू?

चारचौघांत बोलण्या-वागण्याच्या, सभ्यासभ्यतेच्या काही कल्पना असतात. शिवीगाळ करणं हे सभ्यतेच्या मर्यादेत बसत नाही.

चूक, त्रुटी की अन्यायही?

जगात कृष्णवर्णीय लोक कमी नाहीत; मोबाइल कॅमेरा वापरून फोटो काढणारे आणि ते फोटो गूगलवर चढवणारे कृष्णवर्णीय लोक कमी नाहीत.

नसतं तसं कसं दिसतं?

नव्या स्मार्टफोनची मॉडेलं बाजारात येतात तेव्हा जाहिरातींचा भर ‘फोनचा कॅमेरा किती चांगला आहे’, यावर असतो

प्रतिभा आणि प्रतिमा

न्यूरल नेटवर्क किंवा डीप लìनग या नावांनी वापरलं जाणारं विदाविज्ञानातलं (डेटा सायन्स) अल्गोरिदम फार प्रसिद्ध आहे.