उलटा चष्मा : कोण भिकारी?

भिकारी हा आपल्यावरचा आणि सगळ्याच भिकार्‍यांवरचा शिक्का अशा पद्धतीने पुसून टाकणार्‍या मायबाप सरकारसाठी त्याचं मन अगदी भरून आलं. याआधीच्या सरकारच्या काळात रस्त्यावर उभं राहून भीक मागणार्‍याचा भिकारी असा अपमानास्पद उल्लेख करू नका, त्याऐवजी त्याला भिक्षेकरी म्हणा, असा शाब्दिक खेळ चालायचा. पण त्यांच्या लेखी होतो आपण भिकारीच, जनगणना करायचे तेव्हाही तुम्ही काय करता असं विचारायचे. आपण भीक मागतो असं सांगायचो, तेही तसंच लिहून घ्यायचे आणि त्यामुळे आपण भिकारी ठरायचो, असं राजूच्या लक्षात आलं. त्यामुळे गेल्या जनगणनेत देशात साडेतीन लाख भिकारी आहेत, असा आकडाही पुढे आला म्हणे. तो ऐकल्यावरच राजू स्वत:शीच म्हणाला होता, चल हट्. एवढे कमी? शक्यच नाही. तरी बरं त्याला टाय-कोट-बूट घालून पैशांची भीक मागणारे, मतांची भीक मागणारे, सवलतींची भीक मागणारे असे वेगवेगळे प्रकार माहीत नव्हते. त्याचं असं मत होतं की मागच्या सगळ्या सरकारांनी गरिबीचं वाटप केलं म्हणून आपण गरीबच राहिलो आणि आता हे सरकार श्रीमंतीचं वाटप करायला निघालं आहे. गरीब, भिकारी हे शब्द कागदपत्रांमध्ये लिहिलेच नाहीत, की आपोआप ते प्रश्नच संपून जातात, असंच राजूलाही वाटत होतं. हे सरकार भिकारी ही आपली ओळखच पुसून टाकतं आहे, आपण भिकारी नाही, म्हणजे आपण गरीब नाही, म्हणजे आपण आपोआप श्रीमंत ठरतो. किती हा दूरदर्शीपणा असंही त्याला वाटून गेलं.

८० कोटी जनतेला दरमहा ३० किलो धान्याचं वाटप केल्यामुळे ती गरिबीतून एका झटक्यात बाहेर आली, तसंच आता आपलंही होणार, कदाचित सुट्ट्या पैशांचं चलनवलन करणारे, लोकांचा त्यांच्या जगण्याबद्दलचा गिल्ट कमी करून देणारे असं काही तरी भारदस्त नाव आपल्या व्यवसायाला मिळेल अशी आशा त्याच्या मनात निर्माण झाली.

मागे कुठे तरी कसली तरी स्पर्धा झाली, तेव्हा डोनाल्ड ट्रम्प आले. आणखी कोणत्या कार्यक्रमासाठी आणखी कुठले पाहुणे आले तेव्हा मोठ्या भिंती बांधून, पत्रे लावून झोपड्या झाकल्या गेल्या. त्यामुळे भारतात गरिबी नाहीच याची त्यांना खात्री पटली होती, हे पण राजूला आठवलं. आता आपण आपल्या व्यवसायाचा कागदोपत्री त्याग केल्यावर त्या जोरावर सरकार परदेशात जाऊन आमची अर्थव्यवस्था इतकी सुधारली आहे की आमच्याकडे भिकारी कागदोपत्रीदेखील नाही, हे अभिमानाने सांगू शकेल या आनंदाने त्याचा ऊर भरून आला.