लोकमानस : ही पिढी फक्त ‘फॉलो’ करून थांबत नाही…

आज बरीच विचारवंत, कलाकार मंडळी कॉजपाला मैदानांत उतरण्याचे सल्ले देताहेत. मात्र आज जमिनीवरचे वास्तव भयाण आहे. शेतकरी आंदोलनात (२०२०-२१) किती शेतकरी मरण पावले, डॉ संग्राम पाटील यांनी जेव्हा व्यवस्थेला प्रश्न विचारले तेव्हा त्यांच्यावर केस करून किती कोर्टाच्या फेर्‍या माराव्या लागल्या, हे विसरून चालणार नाही. आज एक विरोधी मोर्चा काढायचा म्हणजे किती धोकादायक आणि जिकिरीचे झाले आहे ते आज मैदानात उतरणार्‍या कार्यकर्त्यांना ठाऊक आहे.. चिन्मयी सुमित, प्राजक्त हनमघर आणि खूप कमी कलाकार सोडले किती कलाकार विधायक कामासाठी रस्त्यावर उतरायला तयार आहेत? शिवाय, भारतातही भारतातही MeToo, FarmersProtest सारख्या हॅशटॅग्सनी प्रत्यक्ष राजकीय दबाव निर्माण केला. त्यामुळे ऑनलाइन आंदोलनाला कमी लेखणे योग्य नाही.

मागच्या पिढीने ‘भावनेत वाहून जाऊ नका’ हे सांगताना स्वत:च्या पिढीच्या political romanticism कडे थोडे कमीच पाहिले आहे. ‘कॉजपा’साठी जमिनीवर उतरवता येतील अशा ठोस कृतींची यादी त्यांनी तयार करून द्यावी.

लेखात व्यक्त केलेली भीती निश्चितच खरी आणि समजण्यासारखी आहे. राज्यसत्तेकडून होणारी प्रतिक्रिया, पाळत ठेवण्याची यंत्रणा, ऑनलाइन अभिव्यक्तीवर नियंत्रण आणि कथानकावर पकड ठेवण्याचे प्रयत्न हे वास्तव आहेत. पण हाच अनुभव आजच्या तरुणांना अधिक राजकीयदृष्ट्या जागरूक आणि सजग बनवत आहे. ‘थोडं शांत राहा, आधी मजबूत संघटनात्मक रचना उभी करा’ हा सल्ला व्यवहार्य आणि योग्य असू शकतो; मात्र ‘जेन झी’तल्या अनेकांना असे वाटते की व्यवस्था अनेकदा अशी रचना उभी करण्यासाठी आवश्यक तेवढी मोकळीकच देत नाही.

मला असे वाटते की निष्कर्ष काढण्याची घाई करू नये..कारण कॉजपा काही अण्णा आंदोलनासारखी राजकीय हेतूने केलेली चळवळ नाही. ‘जेन झी’ कडे डिजिटल नेटवर्किंग, वैचारिक स्पष्टता आणि जागतिक दृष्टिकोन आहे. ही पिढी फक्त ‘फॉलो’ करून थांबत नाही, तर क्राउडफंडिंग, डिजिटल मोहिमा, फॅक्ट-चेकिंग यांचा वापर करून प्रत्यक्ष बदल घडवते.

– मयुर कोठावळे, पवई (मुंबई)

हेच निवडून कसे येतात?

सीजेपी (कॉक्रोच जनता पार्टी) या आभासी पक्षाने चार-पाच दिवसांतच दोन कोटींवर पाठीराखे मिळवून समाजमाध्यमांवरील लोकप्रियतेत सत्ताधारी भाजपसह विरोधी पक्षांनाही मागे टाकल्यामुळे सगळ्यांच्याच भुवया उंचावल्या गेल्या. भारतात निर्माण झालेल्या या समाजमाध्यमी आंदोलनाची दखल देशविदेशातील माध्यमांना बातम्या, अग्रलेख, स्तंभ यांतून घ्यावी लागत असल्याचे बघितल्यावर एकप्रकारे झुरळाचे विश्वरूपदर्शन घडले. असंतोषातून सीजेपीला ज्या वेगाने प्रतिसाद मिळतो आहे ते पाहता, सत्ताधार्‍यांनी सत्तेचा वापर करून प्रसारमाध्यमे, समाजमाध्यमांतून निर्माण केलेल्या खोट्या लोकप्रियतेच्या फुग्याला टाचणी लागून जनमत पूर्णपणे विरोधात असतानाही यांचे उमेदवार निवडून कसे येतात, अशी शंका निर्माण होते. जनमत विरोधात असल्यामुळेच निवडणुका येनकेन प्रकारेण जिंकण्यासाठी निवडणूक आयोग, तपास यंत्रणा, न्यायव्यवस्थेचा गैरवापर होत असल्याबाबत विरोधक वारंवार करत असलेल्या आरोपांनाही पुष्टी मिळते.

– किशोर बाजीराव थोरात, नाशिक

निवडणुका इन्स्टाग्रामवर होत नाहीत!

‘झुरळझोंबी!’ हे शनिवारचे संपादकीय (२३ मे) वाचले; पण केवळ एका राष्ट्रीय पक्षाला फॉलोअर्सच्या संख्येत मागे टाकले म्हणून ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’ने खूप काही मोठे केले असे नाही. निवडणुका इंस्टाग्राम वर होत नाहीत त्यासाठी तळागाळापर्यंत संपर्क आवश्यक असतो. बर्‍याच ‘सोशल मीडिया स्टार’नी आपले नशीब निवडणुकीत अजमावले आहे आणि पुष्कळ जणांना पराभव चाखवा लागला आहे. त्यामुळे, हा फक्त ट्रेंड आहे! काही दिवसांनी लोक विसरतील की कोणी एकाने ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’ स्थापली होती.

– ओमकार मुंजाजी शिंदे, परभणी</strong>