लोकमानस : जीडीपीच्या स्पर्धेत महाराष्ट्र मागेच…

… तिथे ‘रेजीम चेंज’ होईल का?

गिरीश कुबेर यांच्या ‘अन्यथा’ या सदरातील ‘रेजीम चेंज’ हा लेख (७ मार्च) वाचला. पण सध्या जगात डोनाल्ड ट्रम्प नावाचा हुकूमशहा निर्माण झाला आहे. स्वत:ला अमर्याद ताकद आहे, आपण कोणालाही उत्तरदायी नाही अशी त्याची समजूत झाली आहे. उन्मत्तपणा, अहंकार, मग्रुरी, माजोरीपण यांचा मिलाफ त्यांच्यात आहे. तर आता अमेरिकेत ‘रेजीम चेंज’ची गरज निर्माण झाली आहे, ट्रम्प यांना पदच्युत करायला अमेरिकी सिनेट आणि सुप्रीम कोर्ट हाच एकमेव आधार आहे. तो दिवस लवकर येवो.

– सुधीर केशव भावे, जोगेश्वरी पूर्व (मुंबई)

अमेरिकेची गरज भागत राहील…

‘रेजीम चेंज’ हा लेख (७ मार्च) वाचला. जे काही इराणमध्ये आता होत आहे त्याचेही कारण तेल व त्यातून येणारी आर्थिक सत्ता हेच आहे. तसेच जितकी शस्त्रे नष्ट होतील तेवढ्या जोमाने अमेरिकेत उत्पादन/ धंदा वाढेल व कमाई होईल. तेव्हा युद्ध व ‘रेजीम चेंज’ ही अमेरिकेची व्यापारी गरज आहे व ती या ना त्या प्रकारे भागवली जात राहणार हे नक्की.

– गिरीश खाडिलकर, डोंबिवली

दुसरी सकारात्मक बाजूही पाहावी

‘रात्रंदिन आम्हा युद्धाचा प्रसंग’ हे संपादकीय (७ मार्च) वाचले. त्यातील बरेच मुद्दे खरंच आजच्या व्यवस्थेच्या ठेकेदारांना आत्मपरीक्षण करण्यास प्रवृत्त करणारे आहेत. मुस्लीमबहुल देशातील स्त्रियांची अवस्था विषद करताना मात्र काही गोष्टींची दुसरी वास्तविक बाजूदेखील समोर आणणे गरजेचे होते.
इस्लामची कौटुंबिक व्यवस्था संपादकीयात म्हटल्याप्रमाणे ‘पुरुषप्रधान’ नसून अल्लाहप्रधान म्हणजे ईश्वरप्रधान आहे. ईश्वर हा पुरुष वा स्त्री नसून तो लिंग, आकार, रंग यासारख्या जैविक, भौतिक परिणामांपासून निरपेक्ष आहे (संदर्भ : कुरआन – ११२ :२ ). लग्नाच्या किमान वय आणि बालविवाहासंबंधी आरोप आहे . मुळात इस्लामनुसार कागदावरची खरी/खोटी जन्मतारीख नव्हे तर मुलगा/मुलगी शारीरिक व मानसिकदृष्ट्या वयस्क असण्याचे नियम घालून जगात सर्वात आधी बालविवाहावर इस्लामनेच बंदी आणली (कुरआन – ४ : ६ ).

सहज घटस्फोटावर एकीकडे टीका करताना संपादकीयात, ज्यूंमधील घटस्फोट नाकारल्यामुळे अडकून पडलेल्या (आपल्याकडे ज्यांना परित्यक्ता म्हणतात तशा) महिलांचाही उल्लेख आहे. पण सहज घटस्फोट देणार्‍या बेवफा पुरुषांसह राहण्याऐवजी तलाकद्वारे मुक्त होणे, चांगले नव्हे का? मुळात तलाकचा अर्थच ‘मुक्ती’ होतो. तलाकनंतर मुलांचा ताबा वडिलांऐवजी आईकडे दिला असता तर कदाचित अतिपुरोगामींनी आरोप केला असता की, पाहा, इस्लामने स्त्रीच्या उरावर लेकरे सोडून पुरुषाला दुसरीसोबत मजा करण्यासाठी मोकळे मैदान देऊन टाकले आहे. महिलांना जगात सर्वात आधी वारसाहक्क देणार्‍या इस्लामवर समान हक्क दिला नाही म्हणून आरोप केला जातो. तसेच महिलांची साक्ष ही अर्धीच साक्ष मानली जात असल्याचा आरोप केला गेला आहे. बलात्कारपीडितेची एकटीची साक्ष दोषीला मृत्युदंड देण्यासाठी इस्लाममध्ये पुरेशी असते. कोर्टात उभी राहिल्यानंतर साक्ष देताना भावनावेगात तिने काही विसरू नये म्हणून दुसर्‍या एका महिलेची तिला साथ घेण्याचे स्वातंत्र्य न्यायाधीश तिला देऊ शकतो. याचा अर्थ एका महिलेची साक्ष ग्राह्यच धरली जाणार नाही, असे नाही.

सर्वात शोषित महिला म्हणून एपस्टीन बेटावरील महिलांऐवजी हे संपादकीय अफगाणिस्तानच्या महिलांचा उल्लेख करते. पण स्वत: भारतात येऊन तेथील विदेशमंत्री मुत्तकी यांनी ते सगळे आरोप नाकारले आहेत. वृद्धाश्रमात मुस्लीम महिलांची संख्या कमी आहे, त्यांच्यात हुंडाबळी व बलात्कारींची संख्या कमी आहे. मिस, मिसेस वा सौ, कुमारी अशी विवाहस्थितीदर्शक बिरुदे मुसलमानांत लावली जात नाहीत की गळ्यात विवाहदर्शक प्रतीके घालणे अनिवार्य नाही.

अशा अनेक सकारात्मक पैलूंचा उल्लेख हवा होता. पण हेदेखील एक कटू सत्य आहे की, अल्लाहने दिलेले अधिकार भारतीय मुस्लीम पुरुषांनी ते महिलांना किती प्रमाणात दिले, यावरही आत्मचिंतन तसेच प्रबोधन करण्याची गरज आहे.

– नौशाद उस्मान, औरंगाबाद</strong>