मेसी महानतम खेळाडू ठरतो का?

मेसीचा हा विक्रम मोडण्याची संधी फ्रान्सच्या किलियन एम्बापेला नक्कीच आहे. एम्बापेनेही या स्पर्धेत गोलधडाका सुरू केला असून, १६ गोलसह तो मेसीच्या मागावर आहे. तरी मेसीच्या फुटबॉल कारकीर्दीचा पटच इतका विशाल आहे, की त्याच्याशी महानतेच्या बाबतीत बरोबरी करण्यासाठी एम्बापेला आणखी अनेक वर्षे सातत्याने उच्च दर्जाचे फुटबॉल खेळावे लागेल. विश्वचषक स्पर्धेत आजवरचा सर्वाधिक गोल झळकावणारा फुटबॉलपटू ही कामगिरी म्हणजे मेसीच्या झळाळत्या कारकीर्दीत केवळ ‘केकवरील आयसिंग’ ठरते. तसे पाहता त्याच्या कारकीर्दीच्या उत्तरार्धातच विश्वचषकात त्याने आणि त्याच्यामुळे अर्जेंटिनाने चमक दाखवण्यास सुरुवात केली. पण २०२२ मध्ये विश्वचषक जिंकल्यानंतर त्याची गणना खर्‍या अर्थाने महान फुटबॉलपटूंमध्ये केली जाऊ लागली. आता तो मुख्य प्रवाहातील क्लब फुटबॉलमध्ये खेळत नाही. पण विश्वचषक स्पर्धेत गोल करण्याची आणि अर्जेंटिनाला अजिंक्यपद मिळवून देण्याची त्याची भूक कमी झालेली नाही हेच सुरुवातीच्या दोन सामन्यांतील त्याच्या कामगिरीने दाखवून दिले. मेसीचा धडाका पाहता तो किमान पावशतकी विश्वचषक गोलांची मजल मारेल ही शक्यता अवास्तव ठरत नाही.

मेसीच्या बाबतीत एक उल्लेखनीय बाब म्हणजे, त्याच्या पहिल्या टप्प्यात मेसी क्लब फुटबॉलपटू म्हणूनच अधिक ओळखला जायचा. त्याने वयाच्या १७ व्या वर्षी अर्जेंटिनाकडून पदार्पण केले खरे, पण पहिल्या साधारण १०-१५ वर्षांमध्ये अर्जेंटिनापेक्षा बार्सिलोनाकडून खेळतानाच त्याचे कौशल्य पणाला लागलेले दिसायचे. अर्जेंटिनाकडून कोणतेही महत्त्वाचे अजिंक्यपद पटकावण्याआधी मेसीने बार्सिलोनासाठी ढीगभर अजिंक्यपदे पटकावली. त्याला त्या भरारीच्या काळात व्यावसायिक फुटबॉलमधील सर्वोच्च वैयक्तिक पुरस्कार मानला जाणारा ‘बॅलन डीओर’ पुरस्कारही अनेकदा मिळाला. पण क्लब फुटबॉलमध्ये तो भरात असताना, अर्जेंटिनाकडून खेळताना तितक्याच तन्मयतेने खेळत नाही असे आरोपही झाले. कोपा अमेरिका स्पर्धेत एकदा अंतिम सामन्यामध्ये अर्जेंटिनाला पराभूत व्हावे लागले. तेव्हा म्हणजे गेल्या दशकाच्या ऐन मध्यावर मेसीने आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधून निवृत्तीचा निर्णय घेऊन टाकला होता. पण अर्जेंटिनातील फुटबॉलवेड्या जनतेने आणि तेथील फुटबॉल संघटनेने त्याला हा विचार बदलायला लावला. मग एकदा विश्वचषक आणि एकदा कोपा अमेरिका अशी दोन महत्त्वाची अजिंक्यपदे त्याच्या नेतृत्वाखाली आणि खेळामुळे अर्जेंटिनाला पटकावता आली.

पेले आणि मॅराडोनापेक्षा श्रेष्ठ?

पेले आणि दिएगो मॅराडोना हे दोघेही महान खेळाडू होते यात शंकाच नाही. पेले यांनी १९५८, १९६२ आणि १९७० या तीन विश्वचषकांमध्ये ब्राझीलसाठी विश्वविजेतेपद पटकावले. तीन वेगळ्या दशकांमध्ये, तीन विश्वचषक अजिंक्यपदे पटकावलेले ते एकमेव फुटबॉलपटू. पेले हे अत्योत्कृष्ट फुटबॉलपटू होते. त्यांचा गोलधडाका, वेग, चेंडूवरील नियंत्रण आणि ड्रिब्लिंग कौशल्य अचाट होते. पण फुटबॉलमध्ये अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाणारे गोल साहाय्य कौशल्य त्यांनी फार दाखवले नाही.

दिएगो मॅराडोनाने १९८६मधील विश्वचषक अर्जेंटिनाला अक्षरश: एकट्याच्या जोरावर जिंकून दिला. त्याची मैदानावरील ऊर्जा, फुटबॉल व्यूहरचनेची त्रिमितीय जाण, चेंडूवरील नियंत्रण हेदेखील अफलातून होते. परंतु त्याची कारकीर्द वादातीत नव्हती. इंग्लंडविरुद्ध ‘गोल ऑफ द सेंच्युरी’ झळकावण्याच्या काही मिनिटे आधी त्याने तितकाच वादग्रस्त ‘हँड ऑफ गॉड’ गोल झळकावला होता. तो प्रसंग आणि त्याची अमली पदार्थाधीन उच्छृंखल जीवनशैली दुर्लक्षिण्यासारखी नाही. जर्मनीचे फ्रान्झ बेकेनबाउर, फ्रान्सचा झिनेदिन झिदान, ब्राझीलचा रोनाल्डो नझारियो यांनीही त्यांच्या कारकीर्दीत विश्वचषक आणि युरोपियन क्लब अशी दोन सर्वोच्च अजिंक्यपदे पटकावून दाखवली. पण त्यांचे सातत्य मेसीइतके तगडे नाही. पोर्तुगालचा ख्रिस्तियानो रोनाल्डो हाही अष्टपैलू आणि गुणवान फुटबॉलपटू आहे. त्याच्या नावावर विश्वविजेतेपद नाही.

या सगळ्यांच्या तुलनेत तूर्त मेसी हा फुटबॉलमधील महानतम, श्रेष्ठतम फुटबॉलपटू ठरतो अशी त्याची आकडेवारी, गोलांची भूक, तंदुरुस्ती आणि इच्छाशक्ती दर्शवते.

siddharth.khandekar @expressindia.com