पॉम्पेईतील २००० वर्षांपूर्वीच्या ‘मोर्टार मॅन’चा चेहरा प्रथमच जगासमोर

इसवी सन ७९ चा तो काळ… इटलीतील 'माउंट वेसुव्हियस' हा ज्वालामुखी अचानक जिवंत झाला आणि रौद्ररूप धारण केलेल्या लाव्हाच्या उद्रेकात पॉम्पेई हे वैभवशाली शहर अवघ्या काही तासांत राख आणि धुराच्या साम्राज्याखाली कायमचे गाडले गेले. आज याच राखेच्या थराखालून एका अशा व्यक्तीचा चेहरा जगासमोर आला आहे, जो दोन हजार वर्षांपूर्वी मृत्यूशी झुंज देत आपल्या अस्तित्वासाठी धडपडत होता. पुरातत्वशास्त्रज्ञांनी त्याला 'मोर्टार मॅन' (Mortar Man) असे नाव दिले आहे.

मागच्या आठवड्यात महाराष्ट्र सरकारने शेतकऱ्यांसाठी ३६ हजार कोटींची कर्जमाफी जाहीर केली. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी २ लाखांपर्यंतच्या कर्जमाफीला मान्यता दिली, ज्यामुळे ५६ लाख शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला. गिरीश कुबेर यांनी या कर्जमाफीवर दृष्टिकोन कार्यक्रमात मतं मांडली. त्यांनी रिझर्व्ह बँकेच्या अहवालाचा उल्लेख करताना कर्जमाफीचा प्रत्यक्ष उपयोग शून्य असल्याचे सांगितले. अहवालानुसार, ७६२ जिल्ह्यांपैकी ५०% पतपुरवठा फक्त ११ जिल्ह्यांमध्ये झाला आहे, ज्यात मुंबई, मुंबई उपनगर आणि दिल्लीचा मोठा वाटा आहे.

करोना आणि हंतानंतर आता आफ्रिकेतून 'इबोला विषाणू'ने पुन्हा एकदा जगाची चिंता वाढवली आहे. मे २०२६ मध्ये काँगो आणि युगांडात 'बुंडीबुग्यो इबोला उद्रेक २०२६' यामुळे जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) आणीबाणी घोषित केली आहे. हा घातक विषाणू नेमका काय आहे, त्याची लक्षणे कोणती, शरीरावर तो कसा हल्ला करतो आणि या जीवघेण्या संसर्गापासून स्वतःचा बचाव कसा करावा, याविषयी लोकसत्ता शैलीतील सविस्तर विश्लेषण.

अमेरिकेत पेनसिल्व्हेलिया राज्यातील फिलाडेल्फिया येथे अंशुल कुंचा या तरुणाची पिझ्झा डिलिव्हरी करताना बनावट ऑर्डरद्वारे सापळ्यात अडकवून हत्या करण्यात आली. अंशुल गेल्या चार वर्षांपासून अमेरिकेत राहत होता आणि वीकेंडला पार्ट-टाइम पिझ्झा डिलिव्हरीचे काम करायचा. त्याच्या मित्रांनी आणि बहिणीने या घटनेबद्दल दु:ख व्यक्त केले आहे. फिलाडेल्फिया पोलिसांनी हल्लेखोरांना पकडण्यासाठी २० हजार डॉलर्सचं इनाम जाहीर केलं आहे.

गुरुग्राम येथील कॉमेडियन प्रणीत मोरेच्या कार्यक्रमात महिलांप्रती वादग्रस्त वक्तव्य केल्यामुळे हिमांशु जांग्रा या २३ वर्षीय तरुणाला नोकरीवरून काढण्यात आलं. जांग्राने एका मुलीसोबत डेटवर ३७० रुपयांची बिर्याणी खाल्ल्यानंतर तिला घरी सोडण्यास नकार दिला होता. या वक्तव्यामुळे सोशल मीडियावर वाद निर्माण झाला. स्टारविक डिझाईन कंपनीने त्याला नोकरीवरून काढून टाकलं असून, संस्थापक विवेक विश्वकर्मा यांनी याबाबत स्पष्टीकरण दिलं आहे.

इंदूरच्या महाराजा यशवंतराव रुग्णालयातून सुपर स्पेशालिटी रुग्णालयात ११ वर्षाच्या आजारी मुलाला स्ट्रेचरवरून घेऊन जाणाऱ्या आई-वडिलांचा व्हिडीओ व्हायरल झाला आहे. या घटनेनंतर रुग्णालय प्रशासनावर टीका झाली असून, संबंधित कर्मचाऱ्यांवर कारवाई करण्यात आली आहे. कुटुंबाने डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार मुलाला स्वतःच नेले, परंतु रुग्णालयाने मदत न केल्याचा आरोप केला आहे. यापूर्वीही रुग्णालयात अशा घटना घडल्या आहेत.

तृणमूल काँग्रेस पक्षात मोठी फूट पडली असून, काकोली घोष दस्तीदार यांच्या नेतृत्वाखाली २० खासदारांनी बंडखोरी केली आहे. शताब्दी रॉय यांनी ममता बॅनर्जी यांच्याशी कमी झालेला संपर्क आणि पक्षातील भ्रष्टाचारला जबाबदार धरले आहे. बंडखोरांनी एनडीएला पाठिंबा दर्शवला आहे. ममता बॅनर्जी यांच्या विश्वासू सहकाऱ्यांनी बंडखोरांना गद्दार म्हटले असून, त्यांच्यावर पक्षांतर बंदी कायद्याअंतर्गत कारवाई होऊ शकते.

डोंबिवली रेल्वे स्थानकातील फलाट क्रमांक ३ आणि ४ वर कोपर दिशेकडील सरकत्या जिन्याजवळ मोठा खड्डा पडला आहे. प्रवासी उतरताना या खड्ड्यात पाय अडकून घसरतात. विशेषतः महिला प्रवाशांना याचा त्रास होतो. स्थानकात पादचारी पूल उभारणीचे काम सुरू असल्याने अनेक ठिकाणी खोदकाम झाले आहे. प्रवाशांनी पावसापूर्वी हे खड्डे आणि छत दुरुस्त करण्याची मागणी केली आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इस्रायलचे पंतप्रधान बिन्यामिन नेतान्याहू यांना इराणविरोधात हल्ला करण्यापासून सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे. ट्रम्प यांना पश्चिम आशियातील युद्ध लवकर संपवायचे असून, तणाव वाढू नये यासाठी त्यांनी नेतान्याहूंना सावध राहण्यास सांगितले.

कसारा ते आसनगाव भागात ९ आणि १० जून रोजी दररोज दोन तासांसाठी विशेष ब्लॉक घेतला जाणार आहे. मध्य रेल्वेच्या ओव्हरहेड इक्विपमेंटच्या कामांसाठी हा ब्लॉक आवश्यक आहे. त्यामुळे उपनगरी तसेच मेल-एक्स्प्रेस गाड्यांच्या वाहतुकीवर परिणाम होणार आहे. ब्लॉक दरम्यान काही लोकल गाड्या आसनगाव येथेच थांबविण्यात येतील. मेल-एक्स्प्रेस गाड्यांनाही उशीर होण्याची शक्यता आहे.

मुंब्रा रेल्वे स्थानकाजवळ ९ जून २०२५ रोजी दोन उपनगरीय रेल्वेगाड्यांमधून पडून पाच प्रवाशांचा मृत्यू झाला होता. या घटनेला एक वर्ष पूर्ण झाले आहे. अपघातानंतर रेल्वे प्रशासनाने सुधारणा करण्याचे आश्वासन दिले होते, परंतु ठोस उपाययोजना झाल्या नसल्याचे प्रवाशांचे म्हणणे आहे. अपघाताच्या चौकशीत रेल्वे रुळांवरील पाणी आणि देखभाल दुरुस्तीच्या त्रुटींचा उल्लेख आहे. अभियंत्यांवर गुन्हा दाखल झाला असून, न्यायालयीन प्रक्रियेत ते सध्या आहेत.

विधानसभेच्या पराभवानंतर तृणमूल काँग्रेस पक्षात फूट पडली. ८० पैकी ६० आमदारांनी ममता बॅनर्जींचा निर्णय नाकारला, तर २८ पैकी २० खासदारांनी एनडीएला पाठिंबा दिला. यामध्ये माजी क्रिकेटपटू युसूफ पठाण यांचाही समावेश आहे. खासदार महुआ मोईत्रा यांनी बंडखोरांवर टीका केली. माजी क्रिकेटपटू किर्ती आझाद यांनी बंडाची बातमी खोटी असल्याचे म्हटले. युसूफ पठाण यांनी राजीनाम्याच्या वृत्ताचे खंडन केले.

सध्या एका भयानक परजीवी (Parasite) कीटकाची चर्चा जगभर सुरू आहे. अमेरिकेने तब्बल ६० वर्षांपूर्वी म्हणजेच १९६० च्या दशकात ज्या धोकादायक कीटकाचा संपूर्ण नायनाट केला होता, तो ‘न्यू वर्ल्ड स्क्रूवर्म’ (New World Screwworm-NWS) पुन्हा एकदा अमेरिकेत परतला आहे. ३ जून २०२६ रोजी टेक्सास (Texas) मधील एका अवघ्या ३ आठवड्यांच्या वासराच्या नाभीमध्ये या कीटकाच्या अळ्या सापडल्याने संपूर्ण अमेरिकन प्रशासन हादरले आहे.

अमेरिकेच्या फेडरल न्यायाधीशांनी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नवीन H-1B व्हिसावर लागू केलेले एक लाख डॉलर्स शुल्क रद्द केले आहे. हे शुल्क बेकायदेशीर कर असल्याचे न्यायाधीशांनी ठरवले. यामुळे भारतीय नागरिकांसह अनेक कुशल परदेशी कामगारांना दिलासा मिळाला आहे. H-1B व्हिसा हा भारतीयांसाठी अमेरिकेत काम करण्याचा महत्त्वाचा मार्ग आहे. दरवर्षी ६५,००० व्हिसा दिले जातात, तसेच उच्च पदवीधारकांसाठी २०,००० व्हिसा राखीव असतात.

शिरुर तालुक्यातील कोरेगाव भीमा येथे एका शेतकऱ्याच्या आईची सोन्याची मोहनमाळ हरवल्याने शोध सुरू झाला. मुलाने ऑनलाइन गेमिंगच्या माध्यमातून परभणीच्या मयुर भिसाडशी संपर्क साधला. भिसाडने गेमिंग आयडीसाठी पैसे आणि नंतर मोहनमाळ मागितली. मुलाने मोहनमाळ चोरून भिसाडला दिली. पोलिसांनी भिसाड आणि किशोर डहाळेला अटक केली. पालकांनी मुलांना ऑनलाइन गेमिंगच्या धोक्यांपासून सावध करावे, असे पोलिसांनी सांगितले.

हजारो वर्षांचा इतिहास असलेला ऑलिव्ह वृक्ष (Olive Tree) केवळ पर्यावरणासाठीच नाही, तर मानवी संस्कृती, धर्म आणि आरोग्यासाठी एक वरदान ठरला आहे. जागतिक शांततेचे प्रतीक मानल्या जाणाऱ्या या वृक्षाला ग्रीक पुराणकथा, बायबल आणि कुराणामध्ये अत्यंत पवित्र स्थान आहे. २ ते ३ हजार वर्षे जगणाऱ्या या अमर वृक्षाची फळे आणि ऑलिव्ह तेल मानवी हृदयासाठी अत्यंत गुणकारी मानले जाते. आंतरराष्ट्रीय राजकारणापासून ते थेट आपल्या आरोग्यापर्यंत क्रांती घडवणाऱ्या ऑलिव्ह वृक्षाचा रंजक इतिहास आणि त्याचे औषधी फायदे या लेखात सविस्तर जाणून घ्या.

उत्तर प्रदेशातील एका व्यक्तीने त्याच्या सासूबरोबर पळून जाऊन लग्न केल्याचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला आहे. या व्हिडिओमध्ये ते कोर्टात लग्न करताना दिसत आहेत. या घटनेची कानपूर देहात येथील असल्याची माहिती आहे. या प्रकरणावर अद्याप कोणताही कायदेशीर दुजोरा नाही. नेटिझन्सनी या विवाहाच्या कायदेशीरतेवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. स्थानिक रहिवाशांमध्येही या घटनेची जोरदार चर्चा आहे.

तृणमूल काँग्रेसला विधानसभेच्या पराभवानंतर मोठ्या संकटाला सामोरे जावे लागत आहे. बंगाल विधानसभेत ऋतब्रता बॅनर्जी यांनी बंड केले होते, तर दिल्लीत टीएमसीचे २८ पैकी २० खासदार अज्ञातस्थळी आहेत. हे खासदार वेगळा गट स्थापन करण्याचा किंवा सामूहिक राजीनाम्याचा विचार करत आहेत. यामुळे तृणमूल काँग्रेसला मोठा धक्का बसू शकतो. पक्षाच्या एका वरिष्ठ नेत्याने सांगितले की, बंडखोर खासदारांना पक्षांतर बंदी कायद्याला सामोरे जावे लागू शकते.

अभिनेत्री आणि भाजपा खासदार कंगना रणौत तिच्या वक्तव्यांमुळे चर्चेत असते. तिचा नवा चित्रपट 'भारत भाग्य विधाता' १२ जून रोजी प्रदर्शित होणार आहे. हा चित्रपट २६/११ च्या मुंबई हल्ल्यात कामा रुग्णालयातील परिचारिकांनी ४०० लोकांचे प्राण कसे वाचवले यावर आधारित आहे. कंगनाने नर्सेसकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलण्याची गरज व्यक्त केली आहे. नर्सेसच्या पोशाखात भारतीयता आणण्याचीही तिने मागणी केली आहे.

समाजवादी पक्षाचे अध्यक्ष अखिलेश यादव यांनी राम मंदिर देणगीतील कोट्यवधी रुपये बेपत्ता झाल्याचा आरोप केला आहे. त्यांनी न्यायालयाने स्वतःहून दखल घ्यावी, अशी मागणी केली. 'श्री राम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्ट'ने या आरोपांना फेटाळले असून, अद्याप कोणतीही संशयास्पद गोष्ट समोर आलेली नाही, असे स्पष्ट केले. अखिलेश यादव यांनी ट्रस्टच्या स्पष्टीकरणावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.

उत्तर प्रदेशमध्ये धर्मांतराच्या आडून मालमत्ता हडप करण्याचा आरोप चांदणी कुरेशी आणि तिचे वडील इस्लाम कुरेशी यांच्यावर करण्यात आला आहे. देवराज मलिक यांनी तक्रार दाखल केली की, त्यांच्या मुलगा आयुष मलिकला धर्म बदलण्यासाठी दबाव टाकण्यात आला. आयुषने इस्लाम धर्म स्वीकारला आणि मोहम्मद अली नाव घेतले. पोलिसांनी चांदणी आणि तिच्या वडिलांना अटक केली असून, तपास सुरू आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एनबीसी वृत्तवाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत २०२० च्या निवडणुकीत घोटाळा झाल्याचा आरोप केला. पत्रकार क्रिस्टन वेल्कर यांनी पुरावे मागितल्यावर ट्रम्प संतापले आणि वेल्कर यांना भ्रष्ट व मूर्ख म्हटले. त्यांनी मुलाखत अर्धवट सोडली. ट्रम्प यांनी मतमोजणीतील उशीर हा गैरप्रकाराचा पुरावा असल्याचे सांगितले.

इराण-इस्रायल युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर ८ एप्रिल रोजी युद्धबंदी लागू झाली होती. मात्र, दोन महिन्यांनंतर इराणने इस्रायलवर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांनी हल्ला केला. इस्रायलनेही प्रतिहल्ला करत हवाई संरक्षण यंत्रणा सक्रिय केली. इराणने इस्रायलच्या 'रामत डेव्हिड एअर बेस'ला लक्ष्य केले. या हल्ल्यांमुळे दोन्ही देशांमधील तणाव वाढला असून, इराणने इस्रायलला गंभीर परिणामांची चेतावणी दिली आहे.

बॉलिवूड अभिनेत्री कंगना राणौतचा नवा चित्रपट 'भारत भाग्य विधाता' २६/११ च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यातील एका सत्य घटनेवर आधारित आहे. त्या काळरात्री कामा हॉस्पिटलमध्ये कसाब आणि इतर दहशतवाद्यांच्या गोळीबारात २० गर्भवती महिलांचे प्राण वाचवणारी धाडसी नर्स अंजली कुलथे यांची ही कथा आहे. न्यायालयात कसाबविरुद्ध साक्ष देणाऱ्या या खऱ्या हिरोची शौर्यगाथा या चित्रपटातून समोर येणार आहे.

फिफा विश्वचषक २०२६ मध्ये यंदा 'ट्रिओन्डा' हा एआय (AI) आणि प्रगत सेन्सर्स असलेला स्मार्ट फुटबॉल वापरला जाणार आहे. फुटबॉलच्या इतिहासातील सर्वात कमी म्हणजेच अवघ्या ४ पॅनेल्सचा वापर करून तयार केलेला हा फुटबॉल स्वतःच थेट निर्णयप्रक्रियेचा भाग असेल. खेळाडूचा स्पर्श, चेंडूचा वेग आणि अचूक ऑफसाईड निर्णय घेण्यासाठी यामध्ये ५०० हर्ट्झचा मोशन सेन्सर बसवण्यात आला आहे.

बंगळुरूमध्ये एका सहा वर्षीय मुलीचा संशयास्पद मृत्यू झाला असून तिच्या आई प्रियांका आणि तिच्या प्रियकर मोहनवर हत्या केल्याचा आरोप मुलीच्या वडिलांनी केला आहे. प्रियांका फरार असून मोहनला अटक करण्यात आली आहे. प्रियांका आणि मोहनने मुलीला कारमध्ये सोडून कॉफी शॉपमध्ये गेल्याने मुलगी मृतावस्थेत आढळली. पोलिसांनी तपास सुरू केला असून प्रियांकाला अटक झाल्यानंतरच अधिक माहिती मिळेल.

फिलाडेल्फियामध्ये तेलंगणातील २८ वर्षीय भारतीय तरुण अंशुल कुंचाची पिझ्झा डिलिव्हरीच्या खोटी ऑर्डर देऊन निर्जन स्थळी बोलावून गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली. कुटुंबीयांनी हा सापळा असल्याचा आरोप केला आहे. अंशुलच्या बहिणीने पालकांना मुलांना अमेरिकेत न पाठवण्याचे आवाहन केले. पोलिसांनी तपास सुरू केला असून, वाणिज्य दूतावासाने कुटुंबाला मदत करण्याचे आश्वासन दिले आहे.

दिल्लीतील न्यू अशोक नगर भागात असिस्टंट प्रोफेसर देवस्मिता पॉल यांच्या हत्येप्रकरणी पोलिसांनी मोठा खुलासा केला आहे. कोट्यवधी रुपयांच्या संपत्तीच्या वादातून पती-पत्नीने १४०० किमी प्रवास करून देवस्मिता यांची हत्या केली. दिल्ली, उत्तर प्रदेश, हरियाणा आणि पश्चिम बंगालमध्ये छापेमारी करून पोलिसांनी या दोघांना अटक केली. आरोपींनी नियोजनबद्ध पद्धतीने हत्या केली आणि नंतर पश्चिम बंगालला पळून गेले.

स्मार्टफोन फोटोग्राफीच्या दुनियेत आता केवळ मोठे मेगापिक्सेल असणे पुरेसे नाही; तर खरी क्रांती 'कॉम्प्युटेशनल फोटोग्राफी' (Computational Photography) आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे (AI) घडते आहे. गुगल पिक्सेलसारख्या स्मार्टफोन्सनी प्रगत सॉफ्टवेअर, नाईट मोड, एचडीआर आणि न्यूरल प्रोसेसिंग युनिट्सच्या (NPU) बळावर कॅमेरा तंत्रज्ञानाची व्याख्याच आता पार बदलली आहे. म्हणूनच १२ किंवा ५० मेगापिक्सेलचा कॅमेरा अनेकदा २०० मेगापिक्सेलपेक्षाही सरस फोटो देतो.

ओडिशातील कंधमाल जिल्ह्यातील बालीगुडा येथे असिस्टंट एक्झ्युकिटिव्ह इंजिनिअर बैकुंठ नाथ बेहराकडे दोन कोटी ६६ लाख रुपयांची रोख रक्कम, ३०० ग्रॅम सोनं, पाच इमारती आणि १३ महागडे फ्लॅट्स सापडले आहेत. १९९९ मध्ये ६ हजार रुपये महिना पगारावर सरकारी सेवेत रुजू झालेल्या बैकुंठ नाथने इतकी संपत्ती कशी जमवली याची चौकशी सुरू आहे. दक्षता विभागाने ९ ठिकाणी छापेमारी केली असून, रक्कम मोजण्यासाठी मशीन्स मागवाव्या लागल्या.

घरगुती वापराचा सिलिंडर २९ रुपयांनी महाग झाल्याने शरद पवार यांनी केंद्र सरकारवर टीका केली आहे. सिलिंडरची किंमत ९१२ रुपयांवरून ९४१ रुपयांवर पोहोचली आहे. पेट्रोल, डिझेल, आणि व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरवाढीमुळे सामान्य माणसाचे बजेट कोलमडले आहे. शरद पवार यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी महागाई नियंत्रणात ठेवण्याचे आश्वासन दिले होते, परंतु टप्प्याटप्प्याने दरवाढ करून सामान्यांना धक्के दिले जात असल्याचे म्हटले आहे.