खोडात हजारो लीटर पाणी, सुपरफूड ते औषधे; ‘या’ झाडाला आफ्रिकेचा कल्पवृक्ष का म्हणतात?

आफ्रिकेच्या विस्तीर्ण सवाना गवताळ प्रदेशात दूरवर फांद्या जणू मुळांसारख्या आकाशाकडे पसरलेल्या आहेत असा एखादा प्रचंड वृक्ष दिसला तर प्रथमदर्शनी आपल्याला वाटेल की, हा वृक्ष कुणीतरी उपटून उलटा जमिनीत रोवला आहे. हा वृक्ष म्हणजे बाओबाब किंवा गोरखचिंच आफ्रिकेतील सर्वांत वैशिष्ट्यपूर्ण, उपयुक्त आणि लोककथांनी वेढलेला वृक्ष. हजारो वर्षांपासून आफ्रिकेतील लोकांसाठी हा वृक्ष अन्न, पाणी, औषधे आणि आश्रयाचा स्रोत राहिला आहे. त्यामुळेच त्याला 'जीवन वृक्ष' (Tree of Life) असे संबोधले जाते.

सर्वोच्च न्यायालयाने सोमवारी अलाहाबाद हायकोर्टात राहुल गांधी यांच्या मालमत्तेवरील कार्यवाहीला स्थगिती दिली. भाजपा कार्यकर्त्याने राहुल गांधींवर ज्ञात उत्पन्नाच्या स्रोतांपेक्षा अधिक मालमत्ता असल्याचा आरोप केला होता. सर्वोच्च न्यायालयाने तपास यंत्रणांना कोणताही अहवाल सादर न करण्याचे निर्देश दिले. कपिल सिब्बल यांनी याचिकाकर्त्याला कायदेशीर अधिकार नसल्याचा दावा केला. न्यायालयाने राहुल गांधींना दिलासा देत कार्यवाही पुढे ढकलली.

फुकेत-दिल्ली विमानातील दुर्घटनेनंतर एअर इंडियाचे दोन वैमानिक प्राथमिक अंमली पदार्थ चाचणीत अपयशी ठरले आहेत. अंतिम चाचणीच्या निकालाची प्रतीक्षा असून दोन्ही वैमानिकांना तात्पुरते सेवेतून हटवण्यात आले आहे. विमानाच्या लँडिंगनंतर मुख्य वैमानिकाच्या लघवीत गांजा आढळला. एअर इंडियाने सर्व वैमानिकांना ड्रग टेस्ट करण्याचे आदेश दिले आहेत. विमानातील हायड्रॉलिक यंत्रणा निकामी झाल्यामुळे विमान ३०० फूट खाली कोसळले होते.

सैयामी खेरने तिचे सिनेविश्वातील अनुभव शेअर केले आहेत. सुरुवातीच्या काळामध्ये तिला खूप लोकांनी तिचा लूक बदलण्याचा सल्ला दिल्याचे सांगितले आहे. इंडस्ट्रीमध्ये दीर्घकाळ काम करायचं असेल तर लूक आणि कपड्यांची स्टाइल बदलण्याचा सल्ला देण्यात आला होता. सैयामीला तिचे नैसर्गिक कुरळे केससुद्धा बदलण्यास सांगितले होते.

मुग्धा गोडबोले यांनी विविध मालिका, सिनेमांत काम करत मनोरंजन क्षेत्रात स्वत:ची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.
आता मुग्धा गोडबोले चर्चेत आल्या आहेत. त्याचे कारण म्हणजे त्यांनी सोशल मीडियावर लिहिलेली पोस्ट आहे. या पोस्टमध्ये त्यांनी त्यांच्या मुलीबद्दल लिहिले आहे.

सनी देओल आणि शाहरूख खान यांच्यातील 'डर' (१९९३) चित्रपटादरम्यान झालेला वाद १६ वर्षे अबोल राहिला. सनीने सेटवरील असुरक्षिततेच्या भावनेमुळे वातावरण अस्वस्थ होतं, असं मत मांडलं. वादादरम्यान सनीने स्वतःची जीन्स फाडली होती. ऑगस्ट २०२३ मध्ये 'गदर २'च्या यशानंतर शाहरूखने सनीला फोन करून शुभेच्छा दिल्या आणि त्यांच्यातील दुरावा संपला.

१४ ऑगस्ट २०२६ रोजी पाकिस्तानच्या स्वातंत्र्यदिनानिमित्त पाकिस्तानी अभिनेत्रींचा एक व्हिडीओ व्हायरल झाला आहे. या व्हिडीओमध्ये अभिनेत्री पाकिस्तानी ध्वजासह 'ए वतन मेरे वतन' हे भारतीय गाणं वाजवत होत्या. पाकिस्तानी इन्फ्लुएन्सर द्रेजाझ वारिसने या गाण्याच्या निवडीवर टीका केली. सोशल मीडियावर यावर संमिश्र प्रतिक्रिया आल्या आहेत. काहींनी याला योग्य ठरवलं, तर काहींनी कलेला सीमा नसल्याचं म्हटलं.

धूत ट्रान्समिशनच्या शेअर्सनी सोमवारी शेअर बाजारात ३८% प्रीमियमवर दमदार पदार्पण केले. आयपीओ १०-१२ ऑगस्ट दरम्यान खुला होता आणि ७४.२१ पट मागणी नोंदवली गेली. कंपनीने ७२ अँकर गुंतवणूकदारांकडून ९१८.२७ कोटी रुपये उभारले. धूत ट्रान्समिशन भारतातील ऑटोमोटिव्ह इकोसिस्टममधील प्रमुख कंपनी असून, २०२६ आर्थिक वर्षात ३१% उत्पन्न वाढ आणि १२% नफा वाढ नोंदवला आहे.

नॅशनल टेस्टिंग एजन्सीने यूजीसी नेटच्या इंग्रजी, समाजशास्त्र आणि कॉमर्स विषयांच्या फेरपरीक्षेची घोषणा केली आहे. या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांना सप्टेंबरमध्ये पुन्हा परीक्षा द्यावी लागणार आहे. राहुल गांधींनी एनटीएवर टीका करताना म्हटलं की, चुकीच्या प्रश्नपत्रिकांमुळे विद्यार्थ्यांचे नुकसान झाले आहे. त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवरही टीका केली आणि शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटींचा उल्लेख केला.

रेणुका शहाणे व आशुतोष राणा यांची ओळख १९९८ मध्ये एका चित्रपटाच्या सेटवर झाली आणि २००१ मध्ये त्यांनी लग्न केलं. रेणुका शहाणे यांनी 'लोकसत्ता ऑनलाइन'शी संवाद साधताना सांगितलं की, राणाजींच्या आध्यात्मिक गुरूंनी त्यांच्या लग्नाचं सुचवलं होतं. सासरच्या कुटुंबाशी जुळवून घेताना त्यांनी अनेक परंपरा स्वीकारल्या आणि सासऱ्यांकडून 'First obey then argue' ही शिकवण घेतली.

भारताचे सरन्यायाधीश सूर्य कांत यांनी नालसर विद्यापीठाच्या दीक्षांत समारंभाला प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित राहण्याचं निमंत्रण स्वीकारलंच नसल्याचं स्पष्ट केलं आहे. विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या उपस्थितीला विरोध केल्यानंतर बार कौन्सिल ऑफ इंडियाने हस्तक्षेप करत विद्यार्थ्यांवर कारवाईचे आदेश दिले होते. मात्र, टीकेनंतर हे आदेश मागे घेतले. सर्वोच्च न्यायालयाने बार कौन्सिलच्या हस्तक्षेपावर प्रश्न उपस्थित केला आहे.

पाकिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन १४ ऑगस्टला साजरा केला जातो, मात्र बलुच राष्ट्रवादी कार्यकर्ते त्याच्या तीन दिवस आधी म्हणजे ११ ऑगस्टला ‘बलुचिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन’ साजरा करतात. भारताची फाळणी आणि पाकिस्तानच्या निर्मितीदरम्यान कलात संस्थानाच्या राजकीय अस्तित्वावरून झालेला संघर्ष आजही या वादाच्या केंद्रस्थानी आहे.

उंच वाढलेले, नाजूक हिरव्या पानांनी डवरलेले आणि फांद्यांवर लोंबणाऱ्या लांबच लांब शेंगांनी सजलेले शांत उभे असलेले शेवग्याचे झाड आपले लक्ष सहजच वेधून घेते. शेवग्याच्या शेंगांची आमटी, सांबार, भाजी आणि विशेष म्हणजे त्याच्या कोवळ्या पानांची भाजी हा आपल्या पारंपरिक आहाराचा महत्त्वाचा भाग आहे. कोकणात, विशेषतः सिंधुदुर्गात गोकुळाष्टमीच्या दिवशी शेवग्याच्या पानांची भाजी नैवेद्याचा भाग म्हणून तयार करण्याची परंपरा आहे.

वैद्यकीय महाविद्यालयात शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी मानवी शरीररचनेचा (Anatomy) अभ्यास हा अत्यंत महत्त्वाचा भाग असतो. शरीरातील हाडे, स्नायू, रक्तवाहिन्या, नसा, अवयव आणि त्यांची रचना समजून घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष मानवी शरीराचा अभ्यास करावा लागतो. त्यामुळे शवविच्छेदन हा वैद्यकीय शिक्षणाचा अविभाज्य भाग मानला जातो. मात्र काही शतकांपूर्वी वैद्यकशास्त्राचा अभ्यास करणाऱ्यांसमोर एक मोठी समस्या होती. मानवी शरीराच्या अंतर्गत रचनेचा अभ्यास करायचा, पण त्यासाठी मृतदेहच मिळत नव्हते.

पुण्यापासून सुमारे ५० किलोमीटर अंतरावर असलेली जेजुरी वर्षभर भंडाऱ्याच्या सोनेरी रंगात न्हाऊन निघते. गडावर उधळली जाणारी हळद, “येळकोट येळकोट जय मल्हार”चा घोष आणि घोड्यावर स्वार झालेल्या युद्धदेवतेची प्रतिमा ही जेजुरीच्या खंडोबाची परिचित ओळख आहे. मात्र खंडोबाच्या उपासनेचे वैशिष्ट्य केवळ तिच्या धार्मिक विधींमध्ये नाही. या लोकदैवताने महाराष्ट्रातील विविध जाती-जमातींबरोबरच काही मुस्लीम समुदायांनाही आपल्या श्रद्धाविश्वात सामावून घेतले आहे.

१९४७ मध्ये भारत स्वतंत्र झाल्यावर १० ग्रॅम सोन्याची किंमत ८८.६२ रुपये होती, जी २०२६ मध्ये १.५१ लाख रुपयांवर पोहोचली आहे. या ७९ वर्षांत सोन्याच्या किमतीत वार्षिक सरासरी ९.९% दराने वाढ झाली आहे. चांदीच्या किमतीतही मोठा बदल झाला आहे; १९७०-७१ मध्ये प्रति किलो ५३६.०८ रुपये असलेली चांदी २०२६ मध्ये १.९८ लाख रुपये झाली आहे.

महाराष्ट्र अन्न आणि औषध प्रशासन विभागाने (FDA) बॉलिवूड अभिनेता शाहरुख खान, अजय देवगण आणि टायगर श्रॉफ यांना विमल इलायचीच्या जाहिरात प्रकरणात कारणे दाखवा नोटीस पाठवली आहे. महाराष्ट्रात विमल पान मसाल्यावर बंदी असतानाही या तिघांनी जाहिरात केली. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखालील विभागाने या तिघांना १५ दिवसांत उत्तर देण्याचे निर्देश दिले आहेत.

वाराणसी ही केवळ धार्मिक श्रद्धेची नगरी नाही, तर हजारो वर्षांच्या मानवी वस्तीचे थर आपल्या पोटात जपून ठेवलेले एक जिवंत पुरातत्त्वीय क्षेत्र आहे. या पार्श्वभूमीवर राजघाट येथे १९५७ साली उत्खननादरम्यान सापडलेला आणि बनारस हिंदू विद्यापीठात जवळपास सत्तर वर्षे जतन करून ठेवलेल्या मानवी सांगाड्याला आता विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अंदाजे एक हजार वर्षे जुना मानला जाणारा हा सांगाडा प्राचीन डीएनए, रेडिओकार्बन डेटिंग आणि स्थिर समस्थानिकांच्या विश्लेषणासाठी तपासला जात आहे.

आधुनिक हवामानशास्त्रानुसार भारतात पाऊस आणणाऱ्या वाऱ्यांना नैऋत्य मोसमी वारे म्हटले जाते. परंतु, प्राचीन सुश्रुतसंहिता आणि आयुर्वेदानुसार या पश्चिमेकडील वाऱ्यांना ‘वारुण वारे’ असे संबोधले गेले आहे. निसर्गातील या बदलांचा थेट परिणाम मानवी शरीरावर होत असतो. पावसाळ्यातील थंड आणि ओलसर वातावरणामुळे शरीरात वाताचा प्रकोप कसा होतो आणि आरोग्यावर त्याचा काय परिणाम होतो, हे समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. पावसाळ्यात आरोग्याची काळजी कशी घ्यावी आणि वातप्रकोप कसा टाळावा, याचे हे सविस्तर आयुर्वेदिक मार्गदर्शन.

योगगुरू बाबा रामदेव यांनी देशातील शिक्षण व्यवस्थेतील गोंधळावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. विद्यार्थ्यांना शाळांमध्ये शिक्षक, पाणी, वीज, शौचालय अशा मूलभूत सुविधा नाहीत. परीक्षांमध्ये गैरव्यवहार होत आहेत. व्यवस्थेत सुधारणा न झाल्यास आंदोलनाचा इशारा दिला आहे. सत्ताधाऱ्यांनी विरोधकांशी प्रेमाने वागावे, असेही ते म्हणाले. जेन-झींचे कौतुक करताना काही मुलांच्या चुकीच्या वर्तनावरही त्यांनी टीका केली.

भारत दरवर्षी १५ ऑगस्टला स्वातंत्र्यदिन साजरा करतो; तर पाकिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन १४ ऑगस्टला असतो. ब्रिटिश भारताची फाळणी होऊन भारत आणि पाकिस्तान हे दोन देश निर्माण झाले. भारतीय स्वातंत्र्य कायदा, १९४७ (Indian Independence Act, 1947) अंतर्गत या दोन्ही देशांना स्वातंत्र्य मिळाले होते. या ॲक्टमध्ये 'appointed day' म्हणजे सत्तांतराचा अधिकृत दिवस १५ ऑगस्ट १९४७ असे स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले होते.

भाजप खासदार निशिकांत दुबे यांनी माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी आणि जवाहरलाल नेहरू यांचे जुने फोटो शेअर करून वाद निर्माण केला आहे. राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान मोदींच्या परराष्ट्र धोरणावर टीका करताना काँग्रेस नेते संदीप दीक्षित यांना मिठी मारली होती. दुबे यांच्या टीकेला प्रत्युत्तर देताना काँग्रेस प्रवक्त्या सुप्रिया श्रीनेत आणि अभिषेक सिंघवी यांनी दुबे यांच्यावर जोरदार टीका केली आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ८० व्या स्वातंत्र्यदिनानिमित्त लाल किल्ल्यावरून भाषणात 'दिमागी नक्षल' या संज्ञेचा वापर करून विरोधकांवर टीका केली. यावर काँग्रेसचे नेते जयराम रमेश यांनी प्रत्युत्तर देत, मोदींनी विरोधकांना बदनाम करण्यासाठी अशा विशेषणांचा वापर केल्याचा आरोप केला. रमेश यांनी मोदींना 'मास्टर अब्युजर' म्हटले आणि भाजपाच्या शहरी नक्षलवादाच्या व्याख्येवर प्रश्न उपस्थित केले.

स्वातंत्र्यसैनिक वाय. सी. रेवण्णा, ज्यांनी १५ व्या वर्षी 'भारत छोडो' आंदोलनात सहभाग घेतला, आज ९९ व्या वर्षात पदार्पण करत आहेत. त्यांनी तरुण पिढीला अन्यायाविरुद्ध लढण्याचा संदेश दिला आहे. रेवण्णा यांनी म्हैसूर चलो आंदोलनातही सहभाग घेतला होता. निवृत्तीनंतरही त्यांनी समाजकार्यात सक्रिय राहून विद्यार्थ्यांमध्ये स्वातंत्र्याचे महत्त्व पटवून दिले. आजच्या परिस्थितीवर चिंता व्यक्त करत त्यांनी तरुणांना संघटित होण्याचे आवाहन केले आहे.

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी १९४७ साली झालेल्या भारताच्या फाळणीसाठी काँग्रेसला जबाबदार ठरवले. लखनऊमध्ये 'विभाजन की विभीषिका (१९४७)' या कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी म्हटले की, स्वातंत्र्यावेळी नरेंद्र मोदी पंतप्रधान असते तर भारताचे नुकसान झाले नसते. तसेच, सरदार वल्लभभाई पटेल पंतप्रधान असते तर भारताचे तुकडे झाले नसते. काँग्रेसच्या सत्तेच्या हव्यासामुळे देशाला मोठी किंमत मोजावी लागली, असेही त्यांनी सांगितले.

२२ एप्रिल २०२५ रोजी काश्मीरमधील पहलगाम येथे अतिरेक्यांनी हल्ला करून २६ नागरिकांचा बळी घेतला. पंतप्रधान मोदींना हल्ल्याची माहिती मिळताच त्यांनी सौदी अरेबियाचा दौरा अर्धवट सोडून भारतात परत येऊन तातडीने बैठक घेतली. भारतीय सैन्याने 'ऑपरेशन सिंदूर' राबवून पाकिस्तान पुरस्कृत दहशतवाद्यांचे तळ उद्ध्वस्त केले. अजित डोवाल यांनी डिस्कव्हरीच्या माहितीपटात पंतप्रधान मोदींच्या प्रतिक्रियेची माहिती दिली.

कुर्ल्यातील अशोक नगर परिसरातील टेकडी क्रमांक ३ वरील काही घरांवर मंगळवारी मध्यरात्री दरड कोसळली. या दुर्घटनेत ८ जणांचा मृत्यू झाला असून काही जखमींवर उपचार सुरू आहेत. २०१८ साली GSI ने या भागाला धोकादायक म्हणून घोषित केले होते, परंतु उपाययोजना करण्यात आल्या नाहीत. टेकडीवरील मोठे खडक आणि मातीमुळे दरड कोसळण्याचा धोका वाढला होता. निधीअभावी संरक्षक भिंत बांधण्याचे काम रखडले.

मुंबईतील हॉटेल व्यावसायिकांनी अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या धडक मोहिमेमुळे धास्ती घेतली आहे. परवाना निलंबन आणि बदनामीच्या भीतीने अनेक हॉटेल्सनी तात्पुरते शटर खाली खेचले असून दुरुस्ती आणि स्वच्छतेवर भर दिला आहे. 'एफडीए'च्या कारवाईमुळे हॉटेलचालकांमध्ये भीती निर्माण झाली असून आर्थिक नुकसान आणि प्रतिष्ठेवर परिणाम झाला आहे. अनेक हॉटेल्सनी नूतनीकरण सुरू केले आहे.

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या परराष्ट्र धोरणावर टीका करताना त्यांना जागतिक नेत्यांना मिठ्या मारण्यावरून लक्ष्य केले. भाजप खासदार निशिकांत दुबे यांनी इंदिरा गांधींचे फिडेल कॅस्ट्रो आणि यासिर अराफत यांच्यासोबतचे फोटो शेअर करत प्रत्युत्तर दिले. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राहुल गांधींच्या वर्तनावर टीका करत त्यांना देशाच्या पंतप्रधानांचा अपमान केल्याबद्दल माफी मागण्याची मागणी केली.

ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये आयुष्यभराची बचत गमावल्याची व्यथा एका व्यक्तीने रेडिटवर व्यक्त केली आहे. त्यांनी मोठ्या आर्थिक फटक्यानंतर ट्रेडिंग सोडण्यासाठी मदतीची मागणी केली आहे. सुरुवातीच्या तोट्यानंतर ओव्हरट्रेडिंगमुळे नुकसान वाढले. तज्ज्ञांच्या मते, मोठ्या तोट्यानंतर ट्रेडिंगपासून अंतर ठेवणे आणि समुपदेशन घेणे महत्त्वाचे आहे. सेबीच्या अभ्यासानुसार, ९३ टक्के ऑप्शन ट्रेडर्सना तोटा सहन करावा लागतो.

मालेगाव एसटी बस कंडक्टरने हरवलेले पैसे परत केले: एसटी बसमध्ये हरवलेले २४ हजार रुपये दोन वर्षांनंतर कासाबाई गायकवाड या वृद्ध महिलेला परत मिळाले. कंडक्टर राजू वाणी यांनी प्रामाणिकपणे पैसे जपून ठेवले होते. दोन वर्षांनंतर कासाबाई गायकवाड यांना ओळखून त्यांनी पैसे परत केले. कासाबाई यांनी राजू वाणी यांचे आभार मानत त्यांना १,१०० रुपये दिले.