दुष्काळातही तग धरणारा ‘हिंगण’ वृक्ष भविष्यातील कल्पवृक्ष ठरू शकतो का?

तसे सगळेच वृक्ष पृथ्वीला वरदान ठरणारे आहेत. पण त्यातही हिंगण वृक्षाची बात काही औरच आहे. चार ते पाच हजार वर्षांचा प्रदीर्घ असा या हिंगणचा इतिहास आहे. दुष्काळी, कोरड्या प्रदेशात टिकून राहण्याची त्याच्यात नैसर्गिक धम्मक आहे. आपल्या भारतासह दक्षिण-पश्चिम आशियातले अनेक देश हे या वृक्षाचे अंगण आहे. पण या वृक्षाचे ग्रामीण आणि शहरी माणसांसाठी मोल नेमके काय आहे? हिंगण गावात असला की काय होते, नसला की काय होते, याचा हा आढावा.

कारगिल युद्धातील ‘ऑपरेशन सफेद सागर’मध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावणारे निवृत्त ग्रुप कॅप्टन अमित कुमार गुप्ता यांच्यावर पार्किंगच्या वादातून लोखंडी रॉडने हल्ला झाला. या हल्ल्यात त्यांच्या डोक्याला गंभीर दुखापत झाली आणि डाव्या हाताचे हाड मोडले. पोलिसांनी एफआयआर दाखल केला असून आरोपीची ओळख पटवली आहे. गुप्ता यांनी पोलिस आणि रुग्णालयावर मदत न मिळाल्याचे आरोप केले आहेत.

२४ ऑगस्टपासून महाराष्ट्रात डीजे आणि लाऊड स्पीकर्सचा मुद्दा चर्चेत आला आहे. रायगडच्या चिरगाव (बागेची वाडी) या गावाने गिधाडांच्या सुरक्षेसाठी डीजे बंदीचा निर्णय घेतला आहे. गावात गिधाडांची संख्या वाढवण्यासाठी २५ वर्षांपासून डीजे आणि बँजो बंदी आहे. गावकऱ्यांनी निसर्ग आणि पक्ष्यांच्या रक्षणासाठी हा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे गिधाडांची संख्या लक्षणीय वाढली आहे.

ऑगस्ट २०२६ मध्ये घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) महागाईचा दर ९.९२% वर पोहोचला आहे, जो जुलैमध्ये ९.७८% होता. अन्नपदार्थ, उत्पादित वस्तू, इंधन आणि वीज यांच्या किमती वाढल्यामुळे हा दर वाढला आहे. वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाने सांगितले की, पेट्रोलियम उत्पादने, खाद्यपदार्थ, मूलभूत धातू आणि रसायने यांची महागाई वाढवण्यात प्रमुख भूमिका आहे. पश्चिम आशियातील युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत.

गुवाहाटीतील विकृत रामानुज गोस्वामी, ज्याने पत्नीचा शिरच्छेद करून शीर फ्रिजमध्ये ठेवले होते, त्याचा मृत्यू झाला आहे. वैद्यकीय तपासणीसाठी नेत असताना तो पोलिसांच्या तावडीतून पळून गेला आणि नरकासूर टेकडीवरून पडल्यामुळे गंभीर दुखापत झाली. त्यातच त्याचा मृत्यू झाला. रामानुजने पत्नीचा खून केल्यावर पोलिसांसमोर आत्मसमर्पण केले होते आणि तुरुंगातून बाहेर आल्यानंतर तिच्या शुगर डॅडीलाही मारण्याची धमकी दिली होती.

गुरुग्राममधील गोल्फ कोर्स मार्गावर एका महिला दुचाकीस्वाराला हिट अँड रन प्रकारात जखमी करण्यात आले. सिया नावाच्या महिलेने सोशल मीडियावर व्हिडीओ शेअर करत मदतीची मागणी केली आहे. कार चालकाने तिच्या दुचाकीला जोरदार धडक दिली आणि घटनास्थळावरून पळ काढला. सियाच्या मित्राने कारचा पाठलाग केला पण चालकाने धडक नाकारली. या घटनेमुळे सोशल मीडियावर संताप व्यक्त होत आहे.

मनोज जरांगे यांनी मराठा आरक्षण अंमलबजावणीच्या मागण्यांसाठी अंतरवाली सराटीत उपोषण सुरू केले आहे. राज्य सरकारने अद्याप ठोस तोडगा न काढल्यामुळे त्यांनी मुंबईतील आझाद मैदानावर आंदोलन करण्याची घोषणा केली आहे. त्यांनी मराठा समाजाला मोठ्या संख्येने मुंबईला येण्याचे आवाहन केले होते, परंतु आता ते एकटेच मुंबईला येणार असल्याचे जाहीर केले आहे.

दिल्लीतील १८ वी ब्रिक्स शिखर परिषदेत इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान सहभागी झाले होते. या दरम्यान, पेझेश्कियान यांचा एक व्हिडीओ व्हायरल झाला, ज्यात ते हिंदू आध्यात्मिक गुरूंच्या पायांना स्पर्श करताना दिसत आहेत. मात्र, इराणी दूतावासाने हा व्हिडीओ खोटा असल्याचे स्पष्ट केले आहे. व्हिडीओमध्ये पेझेश्कियान खाली पडलेले पत्र उचलताना दिसत आहेत, आणि हा क्षण चुकीच्या पद्धतीने सादर करण्यात आला आहे.

अमेरिकेच्या गृह सुरक्षा खात्याचे मंत्री मार्कवेन मुलिन यांनी डेमोक्रॅटिक खासदार इल्हान ओमर यांच्यावर आरोप केला आहे की, त्यांनी आपल्या सख्ख्या भावाला अमेरिकेत आणण्यासाठी त्याच्याशी कागदोपत्री विवाह केला होता. हा वाद २००९ मधील ओमर यांच्या विवाहाशी संबंधित आहे. ओमर यांनी हे आरोप फेटाळले असून, त्यांना राजकीय हेतूने प्रेरित म्हटले आहे. या प्रकरणाचा तपास सुरू आहे, परंतु कोणताही ठोस पुरावा समोर आलेला नाही.

उन्हाने तापलेल्या, भेगाळलेल्या धरणीवर पावसाच्या सरी कोसळतात. चिंब झालेली धरणी जणू चमत्कार घडवते. निर्जीव भासणाऱ्या मातीतून पाचूचे हिरवे कोंब डोकावू लागतात. पाहता पाहता उजाड माळरानावर गवताचे हिरवेगार गालिचे पसरतात. त्या गालिच्यावर रंगीबेरंगी चिमुकल्या रानफुलांनी जणू नाजूक नक्षी काढलेली असते. या हिरवाईत “गौरीचे हात” म्हणजेच रानहळद ही एक नाजूक वनस्पती अगदी शांतपणे, कोणताही गाजावाजा न करता उमलते; पण आपलं अस्तित्वही ठळकपणे जाणवून देते.

गणपती या देवतेची लोकप्रियता केवळ भारतीय उपखंडापुरती मर्यादित राहिलेली नाही. मुख्य प्रवाहातील हिंदू देवतापरंपरांपासून तंत्र परंपरेपर्यंत गणेशाला महत्त्वाचे स्थान मिळाले. इतकेच नव्हे, तर बौद्ध आणि जैन धार्मिक परंपरांमध्येही वेगवेगळ्या काळात गणेशाची रूपे सामावून घेतली गेली. त्यामुळे आज आपल्याला परिचित असलेला गजानन हा एका प्रदीर्घ धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्क्रांतीचा परिणाम असल्याचे दिसते.

मुंबईच्या गुन्हेगारी जगताचा इतिहास दाऊद इब्राहिम आणि अरुण गवळी यांच्यातील रक्तरंजित संघर्षाशिवाय अपूर्ण आहे. दाऊदच्या हुकमतीला थेट आव्हान देत भायखळ्याच्या दगडी चाळीतून स्वतःची टोळी उभारणारा आणि नंतर 'हिंदू डॉन' म्हणून ओळखला गेलेला अरुण गवळी नेमका कसा घडला? रमा नाईकच्या हत्येनंतर सुरू झालेला हा वैराचा प्रवास कोणती वळणे घेत पुढे गेला, जाणून घ्या या विशेष भागात.

कोल्हापूरच्या गगनबावडा तालुक्यातील कावळटेक धनगरवाडा येथील जिल्हा परिषदेच्या शाळेत ५५ वर्षीय शिक्षक जीवन मिथारी एकमेव विद्यार्थिनीला शिकवण्यासाठी रोज ५ किमी घनदाट जंगलातून पायपीट करतात. २०१३ पासून ते येथे कार्यरत आहेत. शाळेत वीज, पाणी, वाहने यांची सोय नाही. विद्यार्थ्यांची संख्या कमी झाल्याने शाळेत फक्त एकच विद्यार्थिनी आहे. मिथारी यांचे समर्पण आणि धाडस उल्लेखनीय आहे.

नवरात्रोत्सवातील गरबा आणि दांडिया कार्यक्रमांमध्ये मुस्लिमांना प्रवेशबंदी करण्याच्या विहिंपच्या मागणीवरून मतभेद उफाळले आहेत. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या पत्नी अमृता फडणवीस यांनी सर्वसमावेशक भूमिका मांडल्याने भाजपाची कोंडी झाली आहे. विहिंपने मुस्लिमांवर बंदीची मागणी कायम ठेवली आहे, तर भाजपाने सावध भूमिका घेतली आहे. काँग्रेसने नितेश राणेंच्या हकालपट्टीची मागणी केली आहे.

गेल्या चार वर्षांपासून सुरू असलेल्या रशिया-युक्रेन संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, ब्रिक्स शिखर परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी शांतता चर्चेत मदत करण्याची तयारी दर्शवली आहे. रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी या तयारीचं स्वागत केलं आहे. परिषदेदरम्यान मोदी, पुतिन आणि जिनपिंग यांच्या हस्तांदोलनाचा फोटो चर्चेचा विषय ठरला आहे, ज्यातून नेत्यांमधील परस्पर सामंजस्य आणि एकजुटीचा संदेश दिला गेला आहे.

मुंबईच्या मीरा रोड येथील ८१ वर्षीय असगरअली वोहरा यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेऊन भाजपा आमदाराविरोधात गाऱ्हाणे मांडले. भाईंदर पूर्व येथील त्यांच्या जमिनीचा वाद अनेक दशकांपासून सुरू आहे. त्यांनी २०११ साली अतिक्रमणाचा आरोप केला आणि २०१५ साली एफआयआर दाखल केला. वोहरा यांनी पंतप्रधानांकडे सीबीआय चौकशीची मागणी केली.

मराठा समाजाच्या मागण्यांसाठी मनोज जरांगे पाटील यांनी १५ सप्टेंबर रोजी मुंबईकडे कूच करण्याचे जाहीर केले आहे. १९ सप्टेंबरपासून आझाद मैदानावर बेमुदत उपोषणाला बसणार होते, परंतु मुंबई पोलिसांनी परवानगी नाकारली आहे. पोलिसांनी नियमांचे उल्लंघन, वाहतूक कोंडी, सार्वजनिक ठिकाणी अडथळा, आरोग्याच्या समस्या आणि गणेशोत्सवाच्या काळातील सुरक्षेचे कारण दिले आहे. उच्च न्यायालयाने मात्र त्यांना मुंबईत येण्यास परवानगी दिली आहे.

विद्यानंद बापट यांनी ध्वनी प्रदूषणाविरोधात आवाज उठवला आहे. डी.जे. आणि लाऊड स्पीकरच्या वापरामुळे होणाऱ्या त्रासाविरोधात त्यांनी लढा दिला आहे. त्यांच्यावर हल्ला झाल्यानंतर त्यांनी भगतसिंग यांच्या विचारसरणीला मान्य असल्याचे सांगितले. बापट यांनी धर्म स्वातंत्र्य मान्य केले, पण त्यातून इतरांना त्रास होऊ नये असे मत व्यक्त केले. त्यांनी इअर फोनचा वापर सुचवला आणि सार्वजनिक ठिकाणी ध्वनी प्रदूषण टाळण्याचे आवाहन केले.

इस्रायलचे पंतप्रधान बिन्यामिन नेतान्याहू यांच्या हेअरस्टाईल, मेकअप आणि व्यक्तिमत्त्व सादरीकरणावर २०१९ ते २०२६ दरम्यान सरकारी तिजोरीतून ४.५ कोटी रुपये खर्च झाले आहेत. यातील ९० टक्के खर्च नेतान्याहू आणि त्यांच्या पत्नीवर झाला आहे. माहिती अधिकार कायद्यांतर्गत ही माहिती उघड झाली. नेतान्याहूंच्या कार्यकाळात मेकअप खर्चात मोठी वाढ झाली असून, परदेश दौऱ्यांदरम्यानही मोठा खर्च झाला आहे. राष्ट्रीय सुरक्षेचे कारण देत हेअरस्टायलिस्ट आणि मेकअप आर्टिस्ट यांची नावे लपवण्यात आली आहेत.

चेंबूर कॅम्प परिसरात रविवारी सकाळी ८ वाजता बेस्टच्या इलेक्ट्रिक बसला आग लागली. बसचालकाच्या सतर्कतेमुळे मोठा अनर्थ टळला. बसमधील कर्मचाऱ्यांनी १५ मिनिटांत आगीवर नियंत्रण मिळवलं. ही बस 'श्री मारुती ट्रॅव्हल्स' कडून चालवली जात होती. बेस्टच्या ताफ्यातील बसला आग लागण्याची ही पहिलीच घटना नाही. याआधीही अशा काही घटना घडल्या आहेत, ज्यामुळे बेस्टने संपूर्ण ताफ्याची सुरक्षा तपासणी करण्याचे आदेश दिले आहेत.

उबर आणि ओला टॅक्सी सेवा वापरणं आता नित्याचं झालं आहे, पण अलीकडे उबरची चर्चा एका महिलेच्या अनुभवामुळे सोशल मीडियावर होत आहे. अँजेलीका नावाच्या महिलेने दिल्लीत तिच्या उबर राईडचा थरारक अनुभव शेअर केला आहे. चालक फोनवर बोलत होता आणि उद्धटपणे वागत होता. तिने उबरला तक्रार केली, पण चालकाचे तपशील चुकीचे निघाले. या घटनेनंतर अनेकांनी सोशल मीडियावर त्यांच्या अनुभवांची शेअरिंग केली आहे.

विकास समुद्रे यांनी शुक्रवारी फेसबुकवर स्वतःला जीवे मारण्याची पोस्ट लिहिली. विकास समुद्रे यांनी फेसबुकवर "मी आत्महत्या करत आहे." (I am committing Suicide) अशी पोस्ट केली होती. त्यांची ही पोस्ट सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर मुंबई पोलिसांनी याची तातडीने दखल घेतली. त्यानंतर पुन्हा एकदा फेसबुक पोस्ट लिहीत या प्रकारामुळे स्पष्टीकरण दिले. "मी आत्महत्या करीत असल्याची पोस्ट, टायपिंगमध्ये झालेल्या चुकीमुळे झाली. मी एक नाटक करतोय (I am Doing Drama) अशी पोस्ट मला करायची होती. काळजी नसावी, मी सुरक्षित आहे."

दिल्लीमध्ये सुरू असलेल्या ब्रिक्स परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांना भाषणादरम्यान "Is It Okay?" असा प्रश्न विचारला. शी जिनपिंग अस्वस्थ दिसत असल्याने मोदींनी भाषण थांबवलं. नंतर दोन्ही नेत्यांची द्विपक्षीय बैठक झाली. मोदींनी मतांतरांचे वादात रूपांतर होऊ नये आणि सीमावर्ती भागातील शांतता महत्त्वाची असल्याचं सांगितलं. शी जिनपिंग गाला डिनरला अनुपस्थित राहिल्याने चर्चेला उधाण आलं.

भारताच्या महिला क्रिकेट संघाची स्टार क्रिकेटपटू स्मृती मानधनाने राज शमानीच्या पॉडकास्टमध्ये हजेरी लावली. वैयक्तिक आयुष्यातील संघर्षांबद्दल बोलताना ती भावुक झाली. २०२५ मध्ये तिचे संगीतकार पलाश मुच्छलसोबतचे लग्न रद्द झाले होते. स्मृतीने क्रिकेटमधील कठीण रात्री आणि करोनाचा काळ कठीण असल्याचे सांगितले. भूतकाळातील चुकांमध्ये अडकून न राहण्याचा सल्ला तिने दिला.

मध्य प्रदेशातील बालाघाट जिल्ह्यात संसर्गजन्य रोगामुळे ३० हून अधिक मुलांचा मृत्यू झाला. कॉक्रोच जनता पार्टीचे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी पीडित कुटुंबांची भेट घेतली. मात्र, स्थानिक यूट्यूबर्सनी त्यांना घेराव घालून त्रास दिला. उच्च न्यायालयाने सरकारला जाब विचारला आहे. सीजेपीचे सह-संयोजक सौरव दास यांनी यावर टीका केली. दिपके यांनी उपरोधिक शैलीत मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा दिल्याचे जाहीर केले.

ब्रिक्स शिखर परिषदेच्या समारोप भाषणात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सदस्य देशांमधील लवचिकता वाढवण्याची गरज व्यक्त केली. तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजांचा शस्त्रास्त्रांसारखा वापर सामायिक प्रगतीला अडथळा आणू शकतो, असा इशारा दिला. त्यांनी लवचिक पुरवठा साखळी, नवोपक्रम, सहकार्य आणि शाश्वतता यावर भर दिला. 'ब्रिक्स लॉजिस्टिक सप्लाय चेन कोऑपरेशन फ्रेमवर्क' आणि 'ब्रिक्स एमएसएमई सहकार्य पोर्टल' यांसारख्या उपक्रमांची माहिती दिली. शाश्वतता आणि स्वच्छ ऊर्जा यावरही त्यांनी भर दिला.

पुणे दिवाणी न्यायालयाने पेरणे येथील ऐतिहासिक जयस्तंभ आणि ९.२५ एकर जमिनीचा ताबा जमादार-माळवदकर कुटुंबाकडेच कायम ठेवण्याचा निर्णय दिला आहे. कायदेशीर प्रक्रियेशिवाय राज्य शासनाला ताबा हिरावण्यास मनाई केली आहे. १८२२ मध्ये ब्रिटिशांनी हा जयस्तंभ उभारला होता. २०१५ मध्ये समितीने जमिनीच्या ताब्यावर आक्षेप घेतला होता. न्यायालयाने जमादार कुटुंबाच्या बाजूने निकाल दिला आहे.

Chronic Pain Management: आंतरराष्ट्रीय वेदना जागरूकता महिन्यानिमित्त दीर्घकालीन वेदना, महिलांच्या वेदनांकडे होणारे दुर्लक्ष आणि उपचारांमधील बायोसायकोसोशल (Biopsychosocial) दृष्टिकोन यांवर टाकलेला हा विशेष दृष्टिक्षेप. फिजिओथेरेपी आणि योग्य वेदना शिक्षणाच्या (Pain Education) आधारे वेदनेवर मात कशी करावी, याविषयीची सविस्तर माहिती.

Mithun Chakraborty Madh Island Bungalow: मिथुन चक्रवर्तींचा मढमधील बंगला जवळजवळ दीड एकरमध्ये पसरेला आहे. या बंगल्यात प्रत्येकासाठी स्वतंत्र कॉटेज आहेत. यामध्ये २२ श्वानही आहेत. तसेच, इन-हाऊस स्टुडिओदेखील आहे. मिथुन चक्रवर्तींना बागकाम करायला प्रचंड आवडते, असे त्यांच्या मुलाने नमाशीने नुकत्याच दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले.

केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी शनिवारी मुंबईच्या वाहतूक कोंडीत अडकले. त्यांनी आपल्या जुन्या चुकांची कबुली दिली आणि उपस्थितांमध्ये हशा पिकला. गडकरींनी देशातील पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणावर भर दिला. पुण्यासाठी ५० हजार कोटींचा मल्टी-लेव्हल प्रकल्प प्रस्तावित केला. भारत-अमेरिका तंत्रज्ञान सहकार्यावर त्यांनी जोर दिला आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरावर भर दिला.

गणेशोत्सव आणि सणासुदीच्या काळात भेसळखोरांविरोधात अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) आक्रमक मोहीम उघडली आहे. आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली दोन दिवसांत ४ कोटी ४५ लाख रुपयांचा भेसळयुक्त अन्नसाठा जप्त करण्यात आला. पुणे, अहिल्यानगर, नाशिक आणि बुलढाणा येथे धाडी टाकून भेसळयुक्त बटर, पनीर, खवा आणि बर्फी जप्त करण्यात आली. नागरिकांनी भेसळीबाबत तक्रार करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.