सध्या पाकिस्तानातील नामांतराच्या बातम्या चर्चेत आहे. पाकिस्तानच्या लाहोर शहरात फाळणीनंतर जवळपास आठ दशकांनी रस्त्यांची, गल्ली-बोळाची, ब्रिटिशकालीन वास्तूंची पूर्वीची नावं पुन्हा देण्यात येत आहेत. यातील अनेक स्थळांचे फाळणीनंतर इस्लामी, पाकिस्तानी किंवा स्थानिक व्यक्तींच्या नावावर नामकरण करण्यात आले होते. सध्याच्या नव्या नामांतराच्या लाटेत ‘इस्लामपुरा’ पुन्हा एकदा ‘क्रिशन नगर’ झाले आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवर हवाई हल्ला करण्याची धमकी दिल्यानंतर काही तासांतच यू-टर्न घेतला आहे. त्यांनी इराणबरोबर शांतता करारासंबंधित सकारात्मक चर्चा झाल्याचा दावा करत, नियोजित हवाई हल्ले रद्द केल्याची घोषणा केली. ट्रम्प यांनी 'ट्रुथ सोशल' अकाउंटवरून ही माहिती दिली. कराराला मंजुरी मिळाल्याचा दावा करत, त्यांनी इराणवर होणारे हल्ले रद्द केले आहेत. करार पूर्ण होईपर्यंत होर्मुझमधील नाकेबंदी कायम राहील.
पृथ्वीवरील जीवसृष्टीचा अब्जावधी वर्षांचा इतिहास खडकांमध्ये जीवाश्मांच्या रूपाने कोरलेला आहे. डायनासोरचे सांगाडे आणि प्राचीन अश्मीभूत अवशेष शोधण्यासाठी पुराजीवशास्त्रज्ञांना सहारा वाळवंटासारख्या अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत जीव धोक्यात घालून काम करावे लागते. आजवर पृथ्वीवरील एकूण जीवजातींपैकी केवळ ०.०१ टक्के जीवाश्मांचा शोध लागला असून, विज्ञानाच्या प्रगतीमुळे या सांकेतिक लिपीचा उलगडा होत आहे. उत्क्रांतीचा हा रंजक इतिहास समजून घेण्यासाठी जीवाश्मांची अपूर्ण नोंदवही वाचणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
तृणमूल काँग्रेसमध्ये अंतर्गत बंडाळी आणि पक्षफुटीच्या पार्श्वभूमीवर खासदार कल्याण बॅनर्जींनी अभिषेक बॅनर्जी यांच्यावर कठोर टीका केली आहे. अभिषेक बॅनर्जी अहंकारी असून, ज्येष्ठांचा अनादर करतात आणि पक्षाच्या अधोगतीसाठी जबाबदार आहेत, असा आरोप त्यांनी केला. कल्याण बॅनर्जींनी ममता बॅनर्जी यांना अभिषेक आणि त्यांच्यात निवड करण्याचा अल्टिमेटम दिला आहे.
'मनसे'प्रमुख राज ठाकरे यांचा १४ जून रोजी वाढदिवस असून, ते मुंबईत नसतील. त्यांनी कार्यकर्त्यांना शुभेच्छांची होर्डिंग्स न लावता राज्यभर फुलांची, फळांची किंवा टिकतील अशी झाडं लावण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, भटक्या प्राण्यांसाठी पाणवठे उभारण्याचेही आवाहन केले आहे. हा उपक्रम पर्यावरण संवर्धनासाठी असून, स्थानिकांना विश्वासात घेऊन झाडांची काळजी घेण्याचे आवाहन त्यांनी केले आहे.
अमेरिका आणि इराणमधील युद्धविराम चर्चेच्या दरम्यान पुन्हा संघर्ष उफाळला आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या इशाऱ्यानंतर अमेरिकन लष्कराने इराणवर तीव्र हल्ला केला. इराणनेही प्रत्युत्तर दिले. होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद करण्यात आली आहे. संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनीही मोठ्या लष्करी कारवाईचे संकेत दिले आहेत.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील एनडीए सरकारला १२ वर्षे पूर्ण झाली आहेत. या निमित्ताने अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इस्रायलचे पंतप्रधान बिन्यामिन नेतान्याहू यांनी मोदींचं कौतुक केलं आहे. जॉर्जिया मेलोनी यांनीही अभिनंदन केलं आहे. मोदींनी त्यांच्या कारकिर्दीत २५ कोटी लोकांना दारिद्र्यरेषेच्या बाहेर आणल्याचं सांगितलं. त्यांच्या नेतृत्वात देशाचं भाग्य बदलल्याचंही त्यांनी म्हटलं.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वात एनडीए सरकारची १२ वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त त्यांनी भाष्य केले. मोदींनी सांगितले की, या काळात २५ कोटी लोक दारिद्र्यरेषेच्या बाहेर आले आहेत, ज्यामुळे निओ मिडल क्लासला धीर मिळाला आहे. त्यांनी देशाच्या सेवेला अध्यात्मिक साधना मानले असून, ही साधना सामूहिक सेवेचा यज्ञ असल्याचे म्हटले. २०१४ नंतर स्थिर सरकार आल्याने देशाचे भाग्य बदलल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
ठाणे शहरातील आनंदनगर ते साकेतदरम्यान उन्नत मार्गाच्या कामामुळे जलवाहिनी जोडणीचे काम हाती घेण्यात येणार आहे. त्यामुळे १२ जून २०२६ रोजी सकाळी ९ ते १३ जून २०२६ रोजी सकाळी ९ वाजेपर्यंत २४ तास पाणीपुरवठा बंद राहणार आहे. इंदिरानगर, साठेनगर, आंबेवाडी, डवलेनगर, सावरकरनगर, लोकमान्यनगर, श्रीनगर, किसननगर, शिवटेकडी, शांतीनगर, कैलासनगर, भटवाडी, रामनगर आणि येऊर परिसरातील पाणीपुरवठा प्रभावित होईल. पाणीपुरवठा पूर्ववत झाल्यानंतरही कमी दाबाने पाणी येण्याची शक्यता आहे.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव पुन्हा वाढला आहे. इराणने अमेरिकेचे लष्करी विमान पाडल्यानंतर डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला इशारा दिला आहे की, कराराला विलंब केल्यास त्यांना किंमत मोजावी लागेल. ट्रम्प यांनी इराणविरोधात हल्ल्याचे आदेश देण्याच्या जवळ असल्याचे फॉक्स न्यूजला सांगितले. या तणावामुळे पश्चिम आशियातील परिस्थिती गंभीर झाली असून, संघर्ष तीव्र होण्याची शक्यता आहे.
तृणमूल काँग्रेसच्या नेत्या सायोनी घोष पक्ष सोडण्याच्या विचारात आहेत. ममता बॅनर्जी यांचे विश्वासू सहकारीही आता बंडखोर गटात सामील होत आहेत. सायोनी घोष यांनी काकोली घोष दस्तीदार यांच्याशी संपर्क साधून बंडखोर गटात सामील होण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. पक्षाच्या नेतृत्वाने त्यांना गाण्याच्या वादात साथ न दिल्यामुळे त्या नाराज आहेत. सायोनी घोष यांना ममता बॅनर्जी यांच्या वारसदार म्हणून पाहिले जात होते.
७ ऑक्टोबर २०२३ रोजी हमासने इस्रायलवर हल्ला केला, ज्यामुळे इस्रायलने गाझापट्टीवर प्रत्युत्तर दिले. या संघर्षात इस्रायली सैनिकांनी अनेक पॅलेस्टिनी नागरिकांना अटक केली आणि त्यांच्यावर अत्याचार केले. अल जझिराच्या अहवालानुसार, कैद्यांवर बलात्कार, लैंगिक अत्याचार आणि अमानवीय वागणूक झाली. कैद्यांना क्रमांकाने ओळखले जात होते आणि त्यांच्यावर श्वानांचा वापर करून अत्याचार करण्यात आले.
अशोक खरातच्या लैंगिक आणि आर्थिक शोषण प्रकरणात अटक झाल्यानंतर रुपाली चाकणकर यांच्यावर गंभीर आरोप झाले. त्यांचा खरातसोबतचा पाद्यपूजेचा फोटो व्हायरल झाला. चाकणकर यांनी या आरोपांना कायद्याच्या चौकटीत उत्तर देण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यांनी आशा मिरगे यांना नोटीस पाठवली असून, २ जुलैला कोर्टात हजर राहण्याची ऑर्डर मिळाली आहे. चाकणकर यांनी खरातशी कोणताही आर्थिक व्यवहार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
लंडनमधील अंकल टॉवर ब्लॉकच्या ३६ व्या मजल्यावरून पडून राकेश पै (४७), अदिती परळकर (४६) आणि त्यांचा नऊ वर्षांचा मुलगा सिड यांचा मृत्यू झाला आहे. सिड गंभीर आजाराने ग्रस्त होता. आत्महत्येचा संशय व्यक्त केला जात असला तरी कुटुंबाच्या मित्रांनी ही शक्यता फेटाळली आहे. पै आणि परळकर २००० साली मुंबईहून लंडनला आले होते. पोलिस तपास सुरू आहे.
इराण-इस्रायल अघोषित युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने शांततेचे आवाहन केले होते. मात्र, इराणने अमेरिकेचे अॅपाचे हेलिकॉप्टर पाडल्याने अमेरिकेने प्रत्युत्तरादाखल इराणवर हल्ले केले. अमेरिकेने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीभोवती इराणी हवाई संरक्षण यंत्रणांना लक्ष्य केले. इराणने अमेरिकेच्या पाचव्या ताफ्यावर ड्रोनद्वारे हल्ला केल्याचा दावा केला. या संघर्षामुळे प्रादेशिक सुरक्षा आणि जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याबाबत चिंता वाढली आहे.
अलीकडेच गोपाळगडावरील एक व्हिडिओ व्हायरल झाला. किल्ला पाहायला आलेल्या पर्यटकांनी दोन आंबे तोडल्याच्या आरोपावरून त्यांना अडवण्यात आले होते. हा किल्ला खाजगी मालकाच्या ताब्यात आहे. त्यामुळे पुन्हा एकदा अनेक दशकांपासून प्रलंबित असलेला एक महत्त्वाचा प्रश्न चर्चेत आला आहे. या पार्श्वभूमीवर किल्ल्याची नोंद खाजगी मालमत्ता म्हणून कशी झाली, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरते.
भारताने पहिल्यांदाच प्रत्यक्ष वापरासाठी १२ अण्वस्त्रे तैनात केली आहेत, असे स्वीडनच्या 'सिपरी' थिंक टँकने अहवालात नमूद केले आहे. चीनने देखील आपल्या तैनात अणुबॉम्बची संख्या २०२५ मधील २४ वरून २०२६ मध्ये ३४ केली आहे. सिपरीच्या अहवालानुसार, जगातील अण्वस्त्र क्षमतांमध्ये वाढ होत असून, रशियाकडे सर्वाधिक १,७९६ तैनात अणुबॉम्ब आहेत.
आजच्या काळात 'वर्किंग वुमन' ही सामान्य गोष्ट झाली आहे. लावण्या वद्दनम या काम करणाऱ्या महिलेने तिच्या मुलाच्या निरागस प्रश्नावर भाष्य करणारा व्हिडीओ पोस्ट केला आहे. मुलाने विचारले की "आई, तुला काय महत्त्वाचं आहे मी की तुझं ऑफिस?" लावण्या यांनी मुलाला समजावून सांगितलं की तोच महत्त्वाचा आहे. या अनुभवातून तिने पालकांनी मुलांशी संवाद साधावा आणि त्यांना समजून घ्यावं, असं शिकवलं. व्हिडीओला विविध सकारात्मक प्रतिक्रिया मिळाल्या आहेत.
मागच्या आठवड्यात महाराष्ट्र सरकारने शेतकऱ्यांसाठी ३६ हजार कोटींची कर्जमाफी जाहीर केली. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी २ लाखांपर्यंतच्या कर्जमाफीला मान्यता दिली, ज्यामुळे ५६ लाख शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला. गिरीश कुबेर यांनी या कर्जमाफीवर दृष्टिकोन कार्यक्रमात मतं मांडली. त्यांनी रिझर्व्ह बँकेच्या अहवालाचा उल्लेख करताना कर्जमाफीचा प्रत्यक्ष उपयोग शून्य असल्याचे सांगितले. अहवालानुसार, ७६२ जिल्ह्यांपैकी ५०% पतपुरवठा फक्त ११ जिल्ह्यांमध्ये झाला आहे, ज्यात मुंबई, मुंबई उपनगर आणि दिल्लीचा मोठा वाटा आहे.
करोना आणि हंतानंतर आता आफ्रिकेतून 'इबोला विषाणू'ने पुन्हा एकदा जगाची चिंता वाढवली आहे. मे २०२६ मध्ये काँगो आणि युगांडात 'बुंडीबुग्यो इबोला उद्रेक २०२६' यामुळे जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) आणीबाणी घोषित केली आहे. हा घातक विषाणू नेमका काय आहे, त्याची लक्षणे कोणती, शरीरावर तो कसा हल्ला करतो आणि या जीवघेण्या संसर्गापासून स्वतःचा बचाव कसा करावा, याविषयी लोकसत्ता शैलीतील सविस्तर विश्लेषण.
अमेरिकेत पेनसिल्व्हेलिया राज्यातील फिलाडेल्फिया येथे अंशुल कुंचा या तरुणाची पिझ्झा डिलिव्हरी करताना बनावट ऑर्डरद्वारे सापळ्यात अडकवून हत्या करण्यात आली. अंशुल गेल्या चार वर्षांपासून अमेरिकेत राहत होता आणि वीकेंडला पार्ट-टाइम पिझ्झा डिलिव्हरीचे काम करायचा. त्याच्या मित्रांनी आणि बहिणीने या घटनेबद्दल दु:ख व्यक्त केले आहे. फिलाडेल्फिया पोलिसांनी हल्लेखोरांना पकडण्यासाठी २० हजार डॉलर्सचं इनाम जाहीर केलं आहे.
गुरुग्राम येथील कॉमेडियन प्रणीत मोरेच्या कार्यक्रमात महिलांप्रती वादग्रस्त वक्तव्य केल्यामुळे हिमांशु जांग्रा या २३ वर्षीय तरुणाला नोकरीवरून काढण्यात आलं. जांग्राने एका मुलीसोबत डेटवर ३७० रुपयांची बिर्याणी खाल्ल्यानंतर तिला घरी सोडण्यास नकार दिला होता. या वक्तव्यामुळे सोशल मीडियावर वाद निर्माण झाला. स्टारविक डिझाईन कंपनीने त्याला नोकरीवरून काढून टाकलं असून, संस्थापक विवेक विश्वकर्मा यांनी याबाबत स्पष्टीकरण दिलं आहे.
इंदूरच्या महाराजा यशवंतराव रुग्णालयातून सुपर स्पेशालिटी रुग्णालयात ११ वर्षाच्या आजारी मुलाला स्ट्रेचरवरून घेऊन जाणाऱ्या आई-वडिलांचा व्हिडीओ व्हायरल झाला आहे. या घटनेनंतर रुग्णालय प्रशासनावर टीका झाली असून, संबंधित कर्मचाऱ्यांवर कारवाई करण्यात आली आहे. कुटुंबाने डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार मुलाला स्वतःच नेले, परंतु रुग्णालयाने मदत न केल्याचा आरोप केला आहे. यापूर्वीही रुग्णालयात अशा घटना घडल्या आहेत.
तृणमूल काँग्रेस पक्षात मोठी फूट पडली असून, काकोली घोष दस्तीदार यांच्या नेतृत्वाखाली २० खासदारांनी बंडखोरी केली आहे. शताब्दी रॉय यांनी ममता बॅनर्जी यांच्याशी कमी झालेला संपर्क आणि पक्षातील भ्रष्टाचारला जबाबदार धरले आहे. बंडखोरांनी एनडीएला पाठिंबा दर्शवला आहे. ममता बॅनर्जी यांच्या विश्वासू सहकाऱ्यांनी बंडखोरांना गद्दार म्हटले असून, त्यांच्यावर पक्षांतर बंदी कायद्याअंतर्गत कारवाई होऊ शकते.
डोंबिवली रेल्वे स्थानकातील फलाट क्रमांक ३ आणि ४ वर कोपर दिशेकडील सरकत्या जिन्याजवळ मोठा खड्डा पडला आहे. प्रवासी उतरताना या खड्ड्यात पाय अडकून घसरतात. विशेषतः महिला प्रवाशांना याचा त्रास होतो. स्थानकात पादचारी पूल उभारणीचे काम सुरू असल्याने अनेक ठिकाणी खोदकाम झाले आहे. प्रवाशांनी पावसापूर्वी हे खड्डे आणि छत दुरुस्त करण्याची मागणी केली आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इस्रायलचे पंतप्रधान बिन्यामिन नेतान्याहू यांना इराणविरोधात हल्ला करण्यापासून सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे. ट्रम्प यांना पश्चिम आशियातील युद्ध लवकर संपवायचे असून, तणाव वाढू नये यासाठी त्यांनी नेतान्याहूंना सावध राहण्यास सांगितले.
कसारा ते आसनगाव भागात ९ आणि १० जून रोजी दररोज दोन तासांसाठी विशेष ब्लॉक घेतला जाणार आहे. मध्य रेल्वेच्या ओव्हरहेड इक्विपमेंटच्या कामांसाठी हा ब्लॉक आवश्यक आहे. त्यामुळे उपनगरी तसेच मेल-एक्स्प्रेस गाड्यांच्या वाहतुकीवर परिणाम होणार आहे. ब्लॉक दरम्यान काही लोकल गाड्या आसनगाव येथेच थांबविण्यात येतील. मेल-एक्स्प्रेस गाड्यांनाही उशीर होण्याची शक्यता आहे.
मुंब्रा रेल्वे स्थानकाजवळ ९ जून २०२५ रोजी दोन उपनगरीय रेल्वेगाड्यांमधून पडून पाच प्रवाशांचा मृत्यू झाला होता. या घटनेला एक वर्ष पूर्ण झाले आहे. अपघातानंतर रेल्वे प्रशासनाने सुधारणा करण्याचे आश्वासन दिले होते, परंतु ठोस उपाययोजना झाल्या नसल्याचे प्रवाशांचे म्हणणे आहे. अपघाताच्या चौकशीत रेल्वे रुळांवरील पाणी आणि देखभाल दुरुस्तीच्या त्रुटींचा उल्लेख आहे. अभियंत्यांवर गुन्हा दाखल झाला असून, न्यायालयीन प्रक्रियेत ते सध्या आहेत.
विधानसभेच्या पराभवानंतर तृणमूल काँग्रेस पक्षात फूट पडली. ८० पैकी ६० आमदारांनी ममता बॅनर्जींचा निर्णय नाकारला, तर २८ पैकी २० खासदारांनी एनडीएला पाठिंबा दिला. यामध्ये माजी क्रिकेटपटू युसूफ पठाण यांचाही समावेश आहे. खासदार महुआ मोईत्रा यांनी बंडखोरांवर टीका केली. माजी क्रिकेटपटू किर्ती आझाद यांनी बंडाची बातमी खोटी असल्याचे म्हटले. युसूफ पठाण यांनी राजीनाम्याच्या वृत्ताचे खंडन केले.
सध्या एका भयानक परजीवी (Parasite) कीटकाची चर्चा जगभर सुरू आहे. अमेरिकेने तब्बल ६० वर्षांपूर्वी म्हणजेच १९६० च्या दशकात ज्या धोकादायक कीटकाचा संपूर्ण नायनाट केला होता, तो ‘न्यू वर्ल्ड स्क्रूवर्म’ (New World Screwworm-NWS) पुन्हा एकदा अमेरिकेत परतला आहे. ३ जून २०२६ रोजी टेक्सास (Texas) मधील एका अवघ्या ३ आठवड्यांच्या वासराच्या नाभीमध्ये या कीटकाच्या अळ्या सापडल्याने संपूर्ण अमेरिकन प्रशासन हादरले आहे.
अमेरिकेच्या फेडरल न्यायाधीशांनी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नवीन H-1B व्हिसावर लागू केलेले एक लाख डॉलर्स शुल्क रद्द केले आहे. हे शुल्क बेकायदेशीर कर असल्याचे न्यायाधीशांनी ठरवले. यामुळे भारतीय नागरिकांसह अनेक कुशल परदेशी कामगारांना दिलासा मिळाला आहे. H-1B व्हिसा हा भारतीयांसाठी अमेरिकेत काम करण्याचा महत्त्वाचा मार्ग आहे. दरवर्षी ६५,००० व्हिसा दिले जातात, तसेच उच्च पदवीधारकांसाठी २०,००० व्हिसा राखीव असतात.
