3 Things in Mind to Protect Your Success : आचार्य चाणक्य यांनी त्यांच्या ‘चाणक्य नीती’ या ग्रंथात मानवी जीवनाच्या सर्व पैलूंचे सविस्तर वर्णन केले आहे. त्यांनी यश, अपयश, आर्थिक लाभ आणि हानी यांसारख्या अनेक गोष्टींवर चर्चा केली आहे. पण, त्यांच्या नीती ग्रंथात, यश टिकवण्यासाठी आणि पैसा कमावण्यासाठी व्यक्तीने कोणत्या कृती आणि गोष्टी विचारात घ्याव्यात याबद्दल स्पष्ट केले आहे. त्याबद्दल आज आपण जाणून घेऊयात…

१. ज्ञान

श्लोक

धनहीनो न हीनश्च धनिकः स सुनिश्चयः।

विद्यारत्नेन यो हीनः स हीनः सर्ववस्तुषु।।

श्लोकाचा अर्थ

आचार्य चाणक्य म्हणतात की, एखादी व्यक्ती ज्ञानी असेल, पण तिच्याकडे संपत्ती नसेल, तरी तिला दरिद्री म्हणता येत नाही. कारण खरे धन हे पैशांमध्ये नसून ज्ञानात असते. ज्याच्याकडे ज्ञान नाही, त्याच्याकडे कितीही संपत्ती असली तरी त्याचे जीवन अपूर्ण राहू शकते.

आपण काय शिकावं?

म्हणून, प्रत्येक व्यक्तीने पैसा कमावण्याआधी ज्ञान मिळवण्याला प्राधान्य दिले पाहिजे. कारण शिक्षणाशिवाय, व्यक्तीला पैसे कमावण्यात आणि वाचवण्यात अडचणी येऊ शकतात.

२. कठोर परिश्रम

श्लोक

स्वहस्तग्रथिता माला स्वहस्तघृष्टचंदनम्।

स्वहस्तलिखितं स्तोत्रं शक्रस्यापि श्रियं हरेत्।।

श्लोकाचा अर्थ

चाणक्य म्हणतात की, स्वतःच्या हाताने गूंफलेली माळ, स्वतःच्या हाताने उगाळलेले चंदन आणि स्वतःच्या हाताने लिहिलेली देवाची स्तुती केल्याने व्यक्तीला धन-संपत्तीची प्राप्ती होऊ शकते. त्यांच्या मते, अशा प्रकारे श्रद्धेने केलेल्या उपासनेमुळे व्यक्तीला देवराज इंद्राप्रमाणे समृद्धी प्राप्त होऊ शकते.

आपण काय शिकावे?

आचार्य चाणक्य म्हणतात की, मनुष्य आपल्या कठोर परिश्रमाच्या जोरावर आयुष्यात अनेक गोष्टी मिळवू शकतो. त्यांच्या मते, केवळ नशिबावर किंवा इतरांच्या मदतीवर अवलंबून राहण्यापेक्षा स्वतः प्रयत्न करणे अधिक महत्त्वाचे आहे. देवाची कृपा मिळावी यासाठीही योग्य प्रयत्न आणि उपाय करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे इतरांवर अवलंबून न राहता स्वतःच्या मेहनतीवर विश्वास ठेवावा.

३. स्वभाव

दारिद्र्याने संयम टिकतो, कुरूपतेने शुद्ध वस्त्रांनी.

कद्दनता चोश्नताय विरजते, कुरूपतेने शिलाताय विरजते.

श्लोकाचा अर्थ

चाणक्य म्हणतात की जर मनुष्य दारिद्र्यात किंवा दुःखातही संयम गमावत नसेल, तर दारिद्र्य त्याला कधीही त्रास देत नाही किंवा दुःखी करत नाही. ज्याप्रमाणे साधे कपडे स्वच्छ ठेवल्यावर चांगले दिसतात, साधे अन्न गरम केल्यावर स्वादिष्ट लागते आणि चांगल्या स्वभावाची व्यक्ती कुरूप असली तरी चांगली दिसते.

आपण काय शिकावे?

चाणक्यांच्या मते, व्यक्तीच्या आयुष्यात दिखाव्यापेक्षा गुणांना अधिक महत्त्व असते. त्यामुळे आपण त्याच गोष्टींकडे जास्त लक्ष दिले पाहिजे.

(Disclaimer – या ठिकाणी दिलेली माहिती चाणक्य नीतीवर आधारित असून ती केवळ माहितीसाठी दिली जात आहे. लोकसत्ता या गोष्टींना दुजोरा देत नाही.)