Chanakya Niti: ‘या’ ४ लोकांना चुकूनही सांगू नका मनातील गोष्ट! तुमच्या कमजोरीचा घेतील फायदा, चाणक्यांचा सल्ला

कामाचे ठिकाण असो, कुटुंब असो किंवा मैत्रीचे नाते असो, प्रत्येक ठिकाणी प्रत्येक व्यक्ती तुमच्या भावना समजून घेईलच असे नाही. अनेक लोक तुमच्या अडचणीच्या वेळी आधार देण्याऐवजी त्याच अडचणीचा स्वतःच्या फायद्यासाठी वापर करतात. त्यामुळे कोणत्या लोकांसमोर आपले अश्रू किंवा दुःख व्यक्त करणे टाळावे, हे जाणून घेणे खूप महत्त्वाचे आहे. चला तर मग, चाणक्य नीतीनुसार अशा चार प्रकारच्या लोकांबद्दल जाणून घेऊया, ज्यांच्यासमोर भावूक होणे भविष्यात तुमच्यासाठी अडचणीचे कारण ठरू शकते.

चाणक्य नीतीमध्ये भावनांवर नियंत्रण ठेवणे का महत्त्वाचे मानले आहे?

आचार्य चाणक्य यांचे मत होते की, व्यक्तीची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे त्याचा आत्मविश्वास आणि संयम. जेव्हा एखादी व्यक्ती प्रत्येकासमोर आपली कमजोरी दाखवते, तेव्हा त्याच्या व्यक्तिमत्त्वावरही परिणाम होतो. याचा अर्थ असा नाही की माणसाने कधीही रडू नये, तर आपल्या मनातील गोष्टी कोणासमोर सांगायच्या हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. आजही असे पाहायला मिळते की, अनेक लोक आपल्या वैयक्तिक अडचणी सोशल मीडिया किंवा भेटणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीसोबत शेअर करतात. नंतर याच गोष्टी त्यांच्याविरुद्ध वापरल्या जाऊ शकतात. अशा वेळी चाणक्यांची शिकवण व्यवहारातही उपयोगी वाटते.

जर एखादी व्यक्ती आधीपासूनच तुमचा हेवा करत असेल किंवा तुमचा विरोधक असेल, तर त्याच्यासमोर आपले दुःख आणि अश्रू दाखवणे योग्य मानले जात नाही. असे लोक तुमची परिस्थिती पाहून सहानुभूती दाखवत नाहीत, तर त्याला आपला विजय समजू शकतात. उदाहरणार्थ, एखाद्या ऑफिसमध्ये दोन सहकाऱ्यांमध्ये स्पर्धा असेल आणि त्यातील एक व्यक्ती आपली अडचण किंवा मानसिक तणाव वारंवार दुसऱ्यासमोर व्यक्त करत असेल, तर दुसरा त्याचा फायदा घेऊन पुढे जाण्याचा प्रयत्न करू शकतो. त्यामुळे विरोधकांसमोर संयम ठेवणे चांगले मानले जाते.

स्वार्थी लोकांसमोर

असे लोक साथ नाही, तर फक्त स्वतःचा फायदा पाहतात. चाणक्य नीतीनुसार काही लोक केवळ आपल्या फायद्यासाठी नाती टिकवतात. जोपर्यंत त्यांना फायदा मिळतो, तोपर्यंत ते सोबत राहतात; पण अडचणीच्या काळात ते दूर जातात. अशा लोकांसमोर आपले दुःख सांगितल्यास अनेकदा ते तुमच्या अडचणीचा स्वतःच्या फायद्यासाठी वापर करू शकतात. वरून सहानुभूती दाखवणे आणि नंतर त्याच गोष्टीची चेष्टा करणे हीदेखील अशा लोकांची सवय असू शकते. त्यामुळे आपल्या वैयक्तिक आयुष्यातील गोष्टी विचार करूनच कोणासोबत शेअर कराव्यात.

जे तुमचा आदर करत नाहीत

आदर न करणारे लोक भावनांची किंमत समजून घेत नाहीत. प्रत्येक नात्याचा पाया हा आदरावर असतो. जर एखादी व्यक्ती तुमच्या बोलण्याला कधीच गांभीर्याने घेत नसेल किंवा तुमच्या भावनांची कदर करत नसेल, तर त्याच्यासमोर आपल्या अडचणी सांगणे नुकसानकारक ठरू शकते. खऱ्या आयुष्यातही अनेकदा लोक एखाद्याच्या कमकुवतपणाची इतरांमध्ये चर्चा करतात. यामुळे आत्मविश्वासावर परिणाम होतो आणि नात्यांमध्ये दुरावा निर्माण होतो. त्यामुळे आपल्या मनातील गोष्टी त्याच व्यक्तीसोबत शेअर करा, जी तुमच्या भावनांचा आदर करते.

कमजोर मनाच्या लोकांसमोर

ते तुमची मदत करण्याऐवजी स्वतःच त्रासून जाऊ शकतात. चाणक्य यांचे मत होते की, प्रत्येक व्यक्ती सल्ला देण्यासाठी किंवा कठीण परिस्थिती हाताळण्यासाठी सक्षम असेलच असे नाही. काही लोक छोट्याशा अडचणीनेही घाबरून जातात. अशा लोकांसमोर आपल्या मोठ्या समस्या सांगितल्याने समस्येचे समाधान मिळत नाही. उदाहरणार्थ, जर कुटुंबातील एखादा सदस्य आधीपासूनच तणावात असेल, तर त्याच्यासमोर आपल्या गंभीर अडचणी सांगितल्याने तो स्वतः आणखी चिंतेत पडू शकतो. अशा वेळी एखाद्या समजूतदार, अनुभवी आणि विश्वासू व्यक्तीचा सल्ला घेणे अधिक फायदेशीर ठरते.

कोणासमोर आपले दुःख शेअर करावे?

चाणक्य नीती असे सांगत नाही की, माणसाने आपल्या भावना मनात दाबून ठेवाव्यात. त्यांचा संदेश असा आहे की, आपल्या मनातील गोष्टी योग्य व्यक्तीसोबत सांगाव्यात. आई-वडील, जीवनसाथी, खरा मित्र, गुरु किंवा तुमचे भले इच्छिणारी व्यक्ती यांच्यासोबत आपली अडचण शेअर करणे चांगले मानले जाते. भावना व्यक्त करणे मानसिक आरोग्यासाठी आवश्यक आहे, पण योग्य व्यक्तीची निवड करणे त्याहूनही महत्त्वाचे आहे. ही समजूतदारपणा तुम्हाला चुकीच्या लोकांपासून वाचवू शकते आणि अडचणीच्या काळात योग्य मार्गदर्शनही मिळवून देऊ शकते.

(Disclaimer – या ठिकाणी दिलेली माहिती ज्योतिषशास्त्रावर आधारित असून ती केवळ माहितीसाठी दिली जात आहे. लोकसत्ता या गोष्टींना दुजोरा देत नाही.)