Chanakya Niti: आचार्य चाणक्य यांनी आपल्या ग्रंथ नीतीशास्त्र मध्ये माणसाच्या जीवनाशी संबंधित अनेक गोष्टींचे सविस्तर वर्णन केले आहे. चाणक्यांनी सांगितलेल्या गोष्टी आजही तितक्याच महत्त्वाच्या आहेत. असे म्हटले जाते की जो व्यक्ती चाणक्य नीतीचे पालन करतो, त्याला यशस्वी होण्यापासून कोणीही रोखू शकत नाही. एका श्लोकात आचार्य चाणक्य यांनी सांगितले आहे की कोणत्या ठिकाणी राहू नये आणि कोणते ठिकाण लगेच सोडून द्यावे.
श्लोक:
यस्मिन् देशे न सम्मानो न वृत्तिर्न च बान्धवाः।
न च विद्यागमोऽप्यस्ति वासस्तत्र न कारयेत्॥
श्लोकाचा अर्थ:
चाणक्य नीतीनुसार या श्लोकाचा अर्थ असा आहे की ज्या ठिकाणी किंवा देशात तुमचा सन्मान किंवा आदर नाही, जिथे उपजीविकेचे म्हणजेच रोजगाराचे साधन नाही, तुमचे भाऊ-बंद किंवा नातेवाईक नाहीत आणि शिक्षण घेण्याची सोय नाही, अशा ठिकाणी एक दिवसही राहू नये.
चाणक्य यांचे मत आहे की माणूस दुसऱ्या देशात किंवा ठिकाणी जातो तेव्हा त्यामागे उद्देश असा असतो की तिथे जाऊन नवीन गोष्टी शिकता याव्यात, ज्ञान मिळावे, रोजगार मिळावा आणि नवे गुण आत्मसात करता यावेत. पण जिथे या गोष्टींची शक्यता नाही, असे ठिकाण लगेच सोडून द्यावे.
एका दुसऱ्या श्लोकात आचार्य चाणक्य यांनी सांगितले आहे की ज्या ठिकाणी पाच गोष्टी नसतात, त्या ठिकाणी एक दिवसही राहू नये.
श्लोक:
धनिकः श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पञ्चमः।
पञ्च यत्र न विद्यन्ते न तत्र दिवसं वसेत्॥
श्लोकाचा अर्थ:
चाणक्य नीतीनुसार ज्या ठिकाणी विद्वान ब्राह्मण, धनवान व्यक्ती, न्यायप्रिय राजा किंवा प्रशासन, नदीसारखा पाण्याचा स्रोत आणि वैद्य म्हणजेच डॉक्टर नसतो, त्या ठिकाणी एक दिवसही राहू नये
श्लोकाचा सार:
चाणक्य यांच्या मते कोणत्याही सुरक्षित आणि चांगल्या समाजात या पाच गोष्टी असणे अत्यंत आवश्यक आहे. वेद जाणणारा ब्राह्मण धर्माचे रक्षण करतो, धनवान लोक व्यापार आणि समृद्धी वाढवतात, राजा किंवा प्रशासन न्याय आणि सुव्यवस्था राखते, नदी पाणी पुरवते आणि वैद्य आजारांपासून संरक्षण देतो. ज्या ठिकाणी या पाच गोष्टी नसतात, ते ठिकाण सोडून देणेच योग्य आहे.
(Disclaimer – या ठिकाणी दिलेली माहिती चाणक्य नीतीवर आधारित असून ती केवळ माहितीसाठी दिली जात आहे. लोकसत्ता या गोष्टींना दुजोरा देत नाही.)
