Chanakya Niti For Success : आचार्य चाणक्य यांची गणना भारतातील सर्वांत महान विद्वान आणि कूटनीतीज्ञांमध्ये केली जाते. त्यांनी सांगितलेल्या गोष्टी आजही मानवी आयुष्यात तंतोतंत लागू पडतात. चाणक्य यांचे असे मानणे होते की, माणसानं नेहमी इतरांना मदत केली पाहिजे. मदत करणं हा एक अतिशय चांगला गुण आहे.
परंतु, अनेकदा न विचार करता केलेली मदत स्वतःसाठीच अडचणीचं कारण बनते. ‘चाणक्य नीती’मध्ये अशा तीन प्रकारच्या लोकांचा उल्लेख करण्यात आला आहे, ज्यांची मदत केल्यास माणूस स्वतः अडचणीत सापडतो. जर तुम्हीही अशा लोकांचे भले करण्याचा विचार करीत असाल, तर जरा थांबा. अन्यथा, तुमची हीच अगतिकता आणि चांगुलपणा तुम्हाला गरिबी आणि विनाशाच्या उंबरठ्यावर नेऊन ठेवू शकते.
१. दुष्ट आणि वाईट स्वभावाची स्त्री किंवा पुरुष
चाणक्य नीतीनुसार, जी व्यक्ती मनातून कपटी आणि वाईट स्वभावाची असते, तिच्यापासून नेहमी लांब राहावे. अशा लोकांना मदत करणे म्हणजे स्वतःच्याच पायावर दगड मारून घेण्यासारखे आहे.
दुष्ट स्वभावाचे लोक कोणाचेही सख्खे नसतात. तुम्ही त्यांच्यासाठी कितीही चांगले केले तरी योग्य संधी मिळताच ते तुमचे नुकसान करण्यास मागे-पुढे पाहत नाहीत.
अशा लोकांना आधार दिल्याने तुमच्या स्वतःच्या सामाजिक प्रतिष्ठेला आणि प्रतिमेला तडा जाऊ शकतो. त्यामुळे अशा स्वभावाच्या लोकांपासून आणि त्यांच्या व्यवहारांपासून दूर राहणेच शहाणपणाचे ठरते.
२. नेहमी विनाकारण दुःखी असणारे लोक
जगात काही लोक असे असतात, जे कोणतीही मोठी अडचण नसतानाही सतत रडत असतात. सर्व काही उपलब्ध असूनही ते आपल्या नशिबाला आणि परिस्थितीला दोष देत राहतात.
आचार्य चाणक्य सांगतात की, अशा नकारात्मक विचारांच्या लोकांना मदत करणे टाळले पाहिजे. हे लोक आयुष्यात कधीही आनंदी किंवा समाधानी राहू शकत नाहीत.
जर तुम्ही त्यांना मदत करायला गेलात, तर त्यांची नकारात्मक ऊर्जा तुमच्याही आयुष्यावर परिणाम करू लागते. हळूहळू तुम्हीही मानसिक तणावाचे बळी ठरता आणि आपला आनंद गमावून बसता.
३. मूर्ख व्यक्तीला उपदेश किंवा मार्गदर्शन करणे
एखाद्या मूर्ख व्यक्तीला ज्ञान देणे किंवा त्याला मदत करणे हे सर्वांत मोठे मूर्खपणाचे काम मानले जाते. ज्या माणसाला स्वतःचे हित किंवा अहित समजत नाही, त्याला काहीही समजावून सांगणे म्हणजे केवळ वेळेचा अपव्यय आहे.
जेव्हा तुम्ही एखाद्या मूर्ख माणसाला योग्य रस्ता दाखवण्याचा प्रयत्न करता, तेव्हा तो तुमच्या सांगण्याचा भलताच अर्थ काढतो. असे लोक अनेकदा मदत करणाऱ्यालाच आपला शत्रू मानू लागतात. त्यांच्याशी वाद घालण्यात किंवा त्यांना मदत करण्याच्या नादात तुमचे मानसिक समाधान आणि शांती पूर्णपणे हिरावली जाऊ शकते.
मदत करताना ‘या’ गोष्टींची घ्या काळजी…
मदत करणे म्हणजे याचा अर्थ स्वतःला धोक्यात घालणे, असा अजिबात होत नाही. आचार्य चाणक्य म्हणतात की, दयाळूपणा दाखवणे ही चांगली गोष्ट आहे; परंतु स्वतःच्या बुद्धीचा वापर करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
कोणाचीही मदत करण्यापूर्वी त्याचा हेतू आणि स्वभाव चांगल्या प्रकारे पारखून घ्या. जर तुम्हाला वाटत असेल की, समोरची व्यक्ती तुमच्या चांगुलपणाचा गैरफायदा घेऊ शकते, तर लगेच मागे हटणे योग्य ठरेल. स्वतःच्या सीमा निश्चित करायला शिका, जेणेकरून तुमच्या चांगुलपणाचा कोणीही अनुचित फायदा घेऊ शकणार नाही.
योग्य व्यक्तीला केलेली मदत नशीब बदलते. जेव्हा तुम्ही एखाद्या गरजू, प्रामाणिक आणि योग्य व्यक्तीला मदत करता, तेव्हा त्याचे चांगले फळ तुम्हाला नक्कीच मिळते. योग्य व्यक्तीला मदत केल्याने मनाला शांती मिळते आणि समाजात मान-सन्मानही वाढतो.
(टीप- वरील बातमी प्राप्त माहितीवर आधारित आहे, लोकसत्ता डॉट.कॉम याची पुष्टी करत नाही.)
