त्रास होऊनही महिला चुकीच्या नात्यातून बाहेर का पडत नाहीत? चाणक्य काय सांगतात, वाचा

काही लोक याला कमजोरी मानतात, तर काही जण याला अंध प्रेम म्हणतात. मात्र, आचार्य चाणक्य यांच्या मते यामागचे सत्य पूर्णपणे वेगळे आहे. चाणक्य नीती सांगते की, माणसाच्या निर्णयांवर नियंत्रण ठेवणारी ‘आसक्ती’ (अटॅचमेंट) ही सर्वात मोठी ताकद आहे. जेव्हा एकनिष्ठा, आशा, आठवणी, त्याग आणि भावनिक अवलंबित्व एकत्र येतात, तेव्हा ते नातं तोडणे अत्यंत कठीण होऊन बसते.

दुःखापेक्षा भावनिक आठवणी

चाणक्य यांच्या मते, लोक नात्यात फक्त आनंदी आहेत म्हणून टिकून राहत नाहीत, तर जुन्या भावनिक आठवणींपासून दूर जाणे त्यांना कठीण जाते. अनेक महिला त्रास सहन करूनही पार्टनरशी एकनिष्ठ राहतात, कारण त्यांना वाईट प्रसंगांपेक्षा भूतकाळातील चांगले क्षण जास्त आठवतात. ज्या माणसावर कधीकाळी मनापासून प्रेम केले होते, तो माणूस पुन्हा पूर्वीसारखा होईल, याच आशेवर त्या जगत राहतात.

एकटेपणाची भावना

चाणक्य यांनी एका सत्य गोष्टीवर प्रकाश टाकला आहे. ते म्हणाले की, माणसाचे अनेक निर्णय हे भीतीपोटी घेतले जातात. कधीकधी लोक नात्यात टिकून राहतात कारण त्यांना भावनिक दुःखापेक्षा एकटेपणाची जास्त भीती वाटते. वर्षांच्या सहवासानंतर नवीन सुरुवात करणे, दुसऱ्यावर पुन्हा विश्वास ठेवणे किंवा भावनिक स्थैर्य मिळवणे खूप भीतीदायक वाटू शकते.

अनेक महिला स्वतःची अशी समजूत घालतात की, भविष्यातील अनिश्चिततेला सामोरे जाण्यापेक्षा सध्याचा त्रास सहन करणे सोपे आहे. जेव्हा मन थकते, तेव्हा ‘कदाचित उद्या परिस्थिती बदलेल’ या आशेवर त्या जगू लागतात.

भावनिक त्यागामुळे नातं होतं घट्ट?

आचार्य चाणक्य म्हणतात की, ज्या गोष्टीसाठी माणूस त्याग करतो, तिचे मोल त्याला जास्त असते. नात्यात केलेल्या भावनिक त्यागामुळे अधिक घट्ट नातं तयार होतं. अनेक महिला एखाद्या व्यक्तीसाठी वर्षांनुवर्षे काळजी, संयम, निष्ठा, तडजोड आणि स्वतःची भावनिक ऊर्जा खर्च करतात.

इतके सगळे दिल्यानंतर ते नातं सोडणे म्हणजे स्वतःचाच एक भाग गमावल्यासारखे वाटते. त्यामुळे हे अपयश टाळण्यासाठी मन ते नातं वाचवण्याचा आटोकाट प्रयत्न करते. याच कारणामुळे अनेक महिला वर्षांनुवर्षे होणारा अपमान गप्पपणे सहन करतात.

चाणक्य यांनी निष्ठेचा नेहमीच आदर केला, पण आंधळ्या भावनिक आसक्तीबद्दल सतर्क राहण्याचा इशाराही दिला. त्यांच्या शिकवणीनुसार, जे नाते तुमची मानसिक शांती, आदर आणि आत्मसन्मान वारंवार हिरावून घेते, ते नाते स्वतःच्या स्वाभिमानाची किंमत देऊन कधीही वाचवू नये.

चाणक्य मानतात की, भावनांवर बुद्धीने नियंत्रण ठेवले पाहिजे; नाहीतर ही आसक्ती हळूहळू स्वतःचाच विनाश करते. खरे प्रेम आत्म्याला सक्षम बनवते, ते तुमचा आत्मविश्वास आणि मानसिक शांती कधीही नष्ट करत नाही.