GSB Seva Mandal Ganpati: मुंबईचा गणेशोत्सव म्हटलं की भव्य मंडप, आकर्षक सजावट आणि बाप्पाच्या दर्शनासाठी होणारी गर्दी हे चित्र हमखास पाहायला मिळतं. लालबागचा राजा, गणेश गल्लीसह मुंबईतील अनेक प्रसिद्ध गणपती दरवर्षी भक्तांचं लक्ष वेधून घेतात. मात्र यंदा GSB सेवा मंडळाचा महागणपती आपल्या बेशकीमती दागिन्यांमुळे आणि कोट्यवधी रुपयांच्या विमा संरक्षणामुळे चर्चेत आला आहे. याच कारणामुळे या बाप्पाला अनेकदा ‘मुंबईतील सर्वात श्रीमंत बाप्पा’ असं म्हटलं जातं.
६६ किलो सोनं आणि ३३५ किलो चांदीचे दागिने!
GSB सेवा मंडळ यंदा आपला ७२वा गणेशोत्सव साजरा करत आहे. या मंडळातील महागणपतीचा दरवर्षीचा शृंगार भक्तांसाठी आकर्षणाचा विषय असतो. यंदा बाप्पाच्या अंगावर तब्बल सुमारे ६६ किलो सोनं आणि ३३५ किलो चांदीपासून तयार केलेले दागिने सजवण्यात आले आहेत. हार, साखळ्या, कडे, नाणी आणि विविध प्रकारच्या दागिन्यांनी बाप्पाचा शृंगार करण्यात आला आहे.
एवढ्या मौल्यवान दागिन्यांमुळे साहजिकच सुरक्षेचीही मोठी जबाबदारी आहे. त्यामुळे मंडळाने यंदा तब्बल ७०३.२७ कोटी रुपयांचं विमा संरक्षण घेतलं आहे. या विमा संरक्षणात केवळ बाप्पाचे दागिनेच नाही, तर संपूर्ण उत्सव, स्वयंसेवक आणि दर्शनासाठी येणाऱ्या भाविकांशी संबंधित विविध जोखमींचाही समावेश असल्याचं सांगितलं जातं.
परदेशातूनही येतात बाप्पाच्या सेवेसाठी भक्त
GSB सेवा मंडळाचा गणेशोत्सव पाच दिवसांचा असतो. मात्र बाप्पाच्या सेवेसाठीची तयारी आणि भक्तांची लगबग त्याआधीपासूनच सुरू होते. विशेष म्हणजे परदेशात राहणारे NRI भाविक आणि सेवेकरीदेखील बाप्पाच्या सेवेसाठी मुंबईत येतात. गणेशोत्सवादरम्यान विविध धार्मिक विधी, पूजा आणि अनुष्ठानांचं आयोजन केलं जातं. या काळात मोठ्या संख्येने भाविक बाप्पाच्या दर्शनासाठी येतात. भाविकांना प्रसादाचंही वितरण केलं जातं.
तुलादानाची परंपरा विशेष प्रसिद्ध
या मंडळातील तुलादानाची परंपराही भक्तांमध्ये विशेष लोकप्रिय आहे. एखादी मनोकामना पूर्ण झाल्यानंतर काही भक्त बाप्पाला आपल्या वजनाएवढी वस्तू किंवा दान अर्पण करतात. त्यामुळे बाप्पाच्या दर्शनासोबतच नवस फेडण्यासाठीही अनेक भाविक येथे येतात.
सात दशकांच्या श्रद्धेतून तयार झालं सोन्या-चांदीचं वैभव
बाप्पाच्या अंगावर दिसणारे एवढे मौल्यवान दागिने एखाद्या एकाच व्यक्तीने किंवा व्यावसायिकाने दिलेले नाहीत. अनेक दशकांच्या श्रद्धा आणि भक्तांनी केलेल्या अर्पणातून हा संग्रह तयार झाला आहे.
१९५०च्या दशकात सुरू झालेल्या या गणेशोत्सवात मनोकामना पूर्ण झाल्यानंतर भक्तांकडून सोन्याची नाणी, साखळ्या, कडे, हार आणि इतर दागिने अर्पण करण्याची परंपरा सुरू झाली.
हळूहळू ही परंपरा वाढत गेली. देशाच्या विविध भागांतील तसेच परदेशात राहणारे भक्तही या उत्सवाशी जोडले गेले. त्यामुळे बाप्पाच्या शृंगारातील प्रत्येक दागिना केवळ त्याच्या किमतीमुळे महत्त्वाचा नाही, तर त्यामागे एखाद्या भक्ताची श्रद्धा, नवस आणि कृतज्ञतेची कहाणी जोडलेली आहे.
बाप्पाच्या मागचा भव्य आर्चही खास
महागणपतीच्या मूर्तीमागे तयार करण्यात आलेला आकर्षक आर्चही यंदाच्या सजावटीचं विशेष आकर्षण आहे. या आर्चमध्ये भगवान विष्णूंचे दशावतार दाखवण्यात आले आहेत. आर्चच्या वरच्या भागात भगवान बालाजींना स्थान देण्यात आलं असून, दोन्ही बाजूंना माता लक्ष्मी आणि माता सरस्वती विराजमान आहेत. या मूर्तीच्या मूळ रचनेला मुंबईतील प्रसिद्ध लालबागचा राजा यांच्यापासून प्रेरणा घेतल्याचं सांगितलं जातं.
मूर्तीवर फॅशन ज्वेलरीमध्ये वापरलं जाणारं रॉ मटेरियल आणि अमेरिकन डायमंड्सचा वापर करण्यात आला आहे. तब्बल आठ कारागिरांच्या टीमने जवळपास आठ महिने मेहनत करून हा खास दागिन्यांचा लूक तयार केला आहे. मूर्तीवरील प्रत्येक स्टोन हाताने बसवण्यात आला आहे.
सोनं-चांदीपेक्षाही मोठी भक्तांची श्रद्धा!
GSB सेवा मंडळाच्या महागणपतीची श्रीमंती केवळ सोन्या-चांदीच्या दागिन्यांमध्ये नाही. या दागिन्यांमागे अनेक वर्षांची भक्ती, नवस आणि बाप्पाप्रती असलेली श्रद्धा दडलेली आहे. म्हणूनच ६६ किलो सोनं, ३३५ किलो चांदी आणि कोट्यवधींचं विमा संरक्षण यामुळे हा बाप्पा चर्चेत असला, तरी भक्तांसाठी त्याचं खरं वैभव म्हणजे बाप्पाच्या चरणी व्यक्त होणारी आस्था आणि लाखो भाविकांची श्रद्धा.
