Madhuri the elephant will return to Kolhapur : एका वर्षाच्या प्रतीक्षेनंतर आता कोल्हापूरकरांच्या चेहऱ्यावर पुन्हा आनंद फुलणार आहे… ज्या ३६ वर्षीय हत्तीण माधुरी (महादेवी)च्या स्थलांतराने हजारो डोळे पाणावले होते, तीच लाडकी माधुरी आता पुन्हा आपल्या घरी परतणार आहे. गुजरातमधील ‘वंतारा’च्या सुरक्षित वातावरणात उपचार घेतल्यानंतर माधुरी हत्तीण ठणठणीत बरी झाली असून, लवकरच तिचे कोल्हापूरच्या भूमीत पुन्हा आगमन होणार आहे.
‘वंतारा’ने मंगळवारी सोशल मीडियावर पोस्ट करत याबाबत माहिती दिली, हत्तीणीची तब्येत आता सुधारली असून ती ठणठणीत बरी झाली आहे आहे घरी परतण्यास तयार असल्याचे जाहीर केले आहे.”
माधुरी हत्तीला कोल्हापूरातून गुजरातला का स्थलांतरीत केले? (Why was Madhuri elephant shifted from Kolhapur to Gujarat?)
धार्मिक कारणांसाठी हत्तीचा वापर करण्यापेक्षा त्याच्या चांगल्या जीवनमानाला प्राधान्य दिले पाहिजे, असा निकाल देत मुंबई उच्च न्यायालयाने १६ जुलै, २०२५ रोजी उच्चाधिकार समितीच्या (HPC) निर्णयाला कायम ठेवले, ज्यात तिला गुजरातला स्थलांतरित करण्याचे आदेश दिले होते.
न्यायमूर्ती रेवती मोहिते डेरे आणि नीला गोखले यांच्या खंडपीठाला असे आढळले की, नंदिनी मठात वास्तव्यादरम्यान माधुरीच्या मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर परिणाम झाला होता. त्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयाने उच्च न्यायालयाच्या आदेशाला आव्हान देणारी मठाद्वारे दाखल केलेली याचिका फेटाळून लावली, ज्यामुळे हत्तीच्या स्थलांतराचा मार्ग मोकळा झाला.
माधुरीचा गुजरातचा प्रवास २८ जुलै, २०२५ रोजी सुरू झाला, जेव्हा तिला नंदिनी मठातून वंतारा यांच्याद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या जामनगरच्या ‘राधे कृष्ण एलिफंट वेल्फेअर ट्रस्ट’मध्ये हलवण्यात आले. १९९२ पासून हत्तीशी संबंधित असलेल्या नंदिनी मठाने असा युक्तिवाद केला की, “धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये माधुरीची उपस्थिती ही एका दीर्घकाळ चालत आलेल्या परंपरेचा भाग होती. कायदेशीर लढायांच्या मालिकेनंतर हे स्थलांतर करण्यात आले.”
माधुरी हत्तीच्या जाण्याने पेटला जनक्षोभ (Madhuri elephant departure sparked public outrage)
माधुरी गुजरातला गेल्यानंतर कोल्हापूरसह आसपासच्या जिल्ह्यांमध्ये तीव्र भावना उमटल्या. हजारो नागरिक रस्त्यावर उतरले.
कोल्हापूर, सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील १०,००० ते ३०,००० रहिवाशांनी मूक मोर्चात भाग घेतला, तर नंदिनी गावातील रहिवाशांनी तिच्या परतीच्या मागणीसाठी ४५ किलोमीटरचा मोर्चा आयोजित केला.
आर्थिक निषेधाचे एक स्पष्ट कृत्य म्हणून, स्थानिकांनी रिलायन्सच्या दूरसंचार सेवांवर बहिष्कार टाकला आणि आपली कनेक्शन्स जिओवरून पोर्ट केली. जैन समाजाच्या नेत्यांनी आणि स्थानिक राजकारण्यांनी या निर्णयाला तीव्र विरोध केला, ज्यामुळे महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना हस्तक्षेप करावा लागला.
वंताराने उभारली विशेष सुविधा (Vantara sets up special facility)
जनतेच्या दबाव आणि लोकभावना लक्षात घेऊन वंतारा कंपनीने ६ ऑगस्ट, २०२५ रोजी घोषणा केली की, ते कोल्हापूरच्या नंदिनी येथे एक विशेष बचाव आणि पुनर्वसन केंद्र स्थापन करतील, ज्यामुळे माधुरीच्या संभाव्य परतीसाठी पायाभरणी होईल.
वंतारा म्हणाले की, प्रस्तावित सुविधेत सांधे आणि स्नायूंच्या आरामासाठी एक जलचिकित्सा तलाव, पोहण्यासाठी एक मोठा जलाशय, लेझर थेरपी, उपचारांची पायाभूत सुविधा, रात्रीसाठी आच्छादित निवारा आणि मोकळी जागा यांचा समावेश असेल, जिथे हत्ती साखळ्यांशिवाय मुक्तपणे फिरू शकेल.
पशुवैद्य (veterinarians, ), काळजीवाहू (caregivers), पोषणतज्ज्ञ(nutritionists) आणि जीवशास्त्रज्ञांच्(biologists )या एका समर्पित टीमने तिच्या प्रवासाच्या प्रत्येक टप्प्यावर तिला आवश्यक असलेले लक्ष, कौशल्य आणि प्रेम देण्यासाठी अथक परिश्रम घेतले,” असे वंतारा यांनी माधुरीला दिलेल्या काळजीबद्दल एका निवेदनात म्हटले आहे.
आता पुन्हा होणार ‘माधुरी हत्तीचे स्वागत’ (Now ‘Madhuri elephant welcome’ will happen again)
स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष आणि माजी खासदार राजू शेट्टी, जे माधुरीच्या परतीच्या मोहिमेत जवळून सहभागी होते, त्यांनी या घडामोडीचे स्वागत केले. “आम्ही सर्वजण माधुरीच्या घरी परतण्याची आतुरतेने वाट पाहत आहोत,” असे ते म्हणाले. त्यांनी नमूद केले की, एचपीसीच्या (HPC) स्थलांतराच्या निर्णयानंतर लगेचच नंदिनी जैन मठाने पुनर्वसन केंद्रासाठी सहा एकर जमीन उपलब्ध करून दिली असली तरी, ही सुविधा विकसित करण्याचे काम संथ गतीने सुरू होते.
मठातील भक्तगण जलद कारवाईसाठी सतत दबाव टाकत होते,” असे ते म्हणाले.
शेट्टी यांनी पुढे सांगितले की, माधुरीसाठी करण्यात येत असलेल्या निवाऱ्याची व्यवस्था, सुरक्षा उपाय आणि सुविधांचे मूल्यांकन करण्यासाठी वंतारा पथक सोमवारी कोल्हापूरमध्ये दाखल झाले.
शेट्टी यांनी एक वर्षाचा कालावधी ही एक महत्त्वाची अंतिम मुदत असल्याचेही सांगितले. “आम्ही इशारा दिला होता की, जर माधुरीला तिच्या स्थलांतरानंतर एका वर्षाच्या आत परत आणले नाही, तर आम्ही लाँग मार्च काढू. त्या इशाऱ्यामुळेच प्रशासनाने अधिक तातडीने कारवाई केली,” असे ते म्हणाले.
“कोणताही विलंब न झाल्यास, माधुरीचे परतणे पुढील आठ ते दहा दिवसांत अपेक्षित आहे आणि या आठवड्याच्या अखेरीस केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या कोल्हापूरच्या नियोजित दौऱ्याशीही ते जुळू शकते,” असे त्यांनी ‘द इंडियन एक्सप्रेस’ला सांगितले.
