नेपाळमध्ये झालेल्या आकस्मिक ढगफुटी आणि हिमनदीचे सरोवर फुटल्यामुळे तिबेट आणि नेपाळच्या सीमावर्ती भागातील नद्यांना प्रचंड रौद्ररूप प्राप्त झाले आहे. दरम्यान, नेपाळमधील महापुराचा एका धक्कादायक व्हिडिओ सध्या तुफान व्हायरल होत आहे. व्हिडीओमध्ये महाप्रलय कसा येतो हे दिसत आहे. पुराच्या पाण्याची रौद्ररुप धारण केलेली लाट उसळताना दिसते. अंगावर काटा आणणारा व्हिडीओ सध्या तुफान व्हायरल होत आहे.
नेपाळ-तिबेट सीमेजवळील भागातून चिखल, दगड आणि पाण्याची एक प्रचंड भिंत वाहत असताना, नेपाळ अलिकडच्या वर्षांतील सर्वात प्राणघातक पूर आपत्तींपैकी एकाचा सामना करत आहे, आणि याच पार्श्वभूमीवर हा महाप्रलय कसा येतो हे दाखवणारा व्हिडीओ समोर आला आहे.
रौद्र पुराची लाट जवळ येत असताना कामगारांची धावपळ (Workers run as massive flood surge approaches)
पूरग्रस्त नेपाळमधील एका भयानक व्हिडिओमध्ये, सुरक्षा हेल्मेट आणि ‘हाय-व्हिजिबिलिटी’ (चमकदार) जॅकेट घातलेल्या कामगारांचा एक गट आणि इतर नागरिक एका नदीच्या किनारी उभे असलेले दिसतात. नदीच्या पाण्याचा प्रवाह सामान्य असल्याचे दिसते पण क्षणार्धात सारं काही बदलून जाते. अचानक नदीपात्रातून चिखलाचे पाणी आणि ढिगारा घेऊन वाहणारी अन् रौद्ररुप धारण केलेली पुराची प्रंचड मोठी लाट त्यांच्याच दिशेने वेगाने येताना दिसते. खडकातून वाट काढत शांतपणे वाहणारी नदी कशी अचानक रौद्ररुप धारण करते हे पाहून काळजाचा थरकाप उडतो आहे.
अचानक समोर आलेले संकट पाहून कामगारांनी जीव वाचवण्यासाठी धावताना दिसत आहे. दरम्यान, एका कामगाराने हाच क्षण मोबाईलच्या कॅमेऱ्यात शुट केला आहे. व्हिडिओ रेकॉर्ड करणारा माणूस काही क्षण शुट केल्यानंतर स्वत:चा जीव वाचण्यासाठी धावताना दिसतो. व्हिडीओमध्ये दिसणारी पुराची लाट इतकी मोठी अन् इतक्या वेगात येते की काही सेंकदात सारं काही उद्धवस्त होताना दिसत आहे. लोक जीवाच्या आकांताने ओरडताना दिसत आहे. जीव वाचवण्यासाठी उंच डोगराच्या दिशेने धावताना दिसत आहे.
ज्या कामगाराने व्हिडीओ शुट केला त्याचे इन्स्टाग्रामवर ‘विवेक श्रेष्ठ’ नावाने खाते दिसत आहे. त्याने व्हिडीओ शेअर करताना कॅप्शनमध्ये लिहिले की,”आज रसुवा मैलुंगमधील पुरामुळे मी मोठ्या संकटात सापडलो होतो, नंतर हेलिकॉप्टच्या मदतीने माझी सुटका झाली.”
त्या कामगाराने नंतर आणखी एक व्हिडिओ शेअर केला, ज्यामध्ये पुरामुळे झालेली नासधूस दिसून येते.
नेपाळमधील पुरात शेकडो जण बेपत्ता (Nepal floods leave hundreds missing)
नेपाळ आणि तिबेटच्या काही भागांत आलेल्या विनाशकारी संकटकाळात हे भीतीदायक फुटेज समोर आले आहे.
रॉयटर्सने २७ ऑगस्ट रोजी दिलेल्या वृत्तानुसार, चीनच्या सीमेवरील हिमालयाच्या भागात चिखल आणि खडकांचा मोठा साठा नदीत कोसळल्यामुळे किमान १६२ लोकांचा मृत्यू झाला, तर शेकडो लोक बेपत्ता झाले. या संकटामुळे पाणी आणि अवशेषांचे प्रचंड प्रवाह शहरे आणि दऱ्यांमधून वेगाने पुढे गेले.
नेपाळच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ५७९ पर्यटक बेपत्ता झाल्याचे वृत्त आहे; यामध्ये ४०० हून अधिक परदेशी प्रवाशांचा समावेश आहे. बचाव पथके हेलिकॉप्टरच्या साहाय्याने वाचलेल्यांचा शोध घेत आहेत आणि दुर्गम भागात अडकलेल्या लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवत आहेत. या आपत्तीमुळे घरे, रस्ते, पूल आणि वीजपुरवठ्याची यंत्रणा उद्ध्वस्त झाली असून, अनेक भागांपर्यंत रस्त्याने पोहोचणे कठीण झाले आहे.
या विनाशकारी पुराचे नेमके कारण काय होते?(What was the exact cause of this devastating flood?)
सुरुवातीला या आपत्तीचा संबंध संभाव्य भूकंपाशी जोडला गेला होता. मात्र, नंतर अमेरिकेच्या ‘जिओलॉजिकल सर्व्हे’ने (USGS) स्पष्ट केले की, हिमनदीतील खडक आणि बर्फ कोसळल्यामुळे भूकंपासारखे हादरे (सिस्मिक सिग्नल) निर्माण झाले होते आणि त्यानंतर मोठ्या प्रमाणात मलबा (गाळ, दगड-धोंडे) वेगाने वाहून आला होता. यामुळे निर्माण झालेला पाण्याचा प्रचंड लोंढा नदीच्या खोऱ्यातून अतिशय वेगाने वाहून गेला आणि आपल्या मागे चिखल व विनाशाचा ठसा उमटवत गेला.
अनेक वाचलेल्या लोकांनी या पुराचे वर्णन ‘पाणी आणि मलब्याची अचानक आलेली भिंत’ असे केले आहे, ज्यामुळे त्यांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्यासाठी फारच कमी वेळ मिळाला. केशव प्रसाद बराल (वय ६८) या वाचलेल्या एका व्यक्तीने रॉयटर्सला सांगितले की, चिखलाचा एक प्रचंड लोंढा त्यांच्या घरात शिरला आणि त्यात त्यांची पत्नी वाहून गेली. नंतर हेलिकॉप्टरद्वारे त्यांची सुटका करण्यात आली. आणखी एका व्यक्तीने सांगितले की, पुराचा प्रवाह परिसरातून जात असताना आंब्याच्या झाडाला घट्ट पकडून ठेवल्यामुळे तो वाचू शकला.
बचाव कार्यासाठी हेलिकॉप्टरचा वापर (Use of helicopters for rescue operations)
रस्ते आणि पूल खराब झाल्यामुळे किंवा पूर्णपणे वाहून गेल्यामुळे, बचाव कार्यासाठी हेलिकॉप्टर अत्यंत महत्त्वाचे ठरले आहेत. नेपाळचे प्रशासन अडकलेल्या लोकांना बाहेर काढण्यासाठी आणि तंबू व अन्नासारखा अत्यावश्यक मदतसाठा सर्वाधिक बाधित भागांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी विमानांचा वापर करत आहे. या आपत्तीनंतर भारतानेही नेपाळला तातडीची मदत पुरवली आहे. या पार्श्वभूमीवर, जवळ येणाऱ्या पुरापासून जीव वाचवण्यासाठी पळ काढणाऱ्या कामगारांचा एक व्हिडिओ ऑनलाइन चर्चेचा विषय ठरला आहे; यातून ही आपत्ती किती अचानक ओढवली, याचे भयावह दृश्य पाहायला मिळते. हिमालयीन खोऱ्यांतून पाणी आणि मलब्याची भिंत वेगाने पुढे सरकत असताना, जीव वाचवण्यासाठी लोकांना किती कमी वेळ मिळाला होता, हे देखील या व्हिडिओवरून स्पष्ट होते.
