नवऱ्याच्या या चुकांमुळे मोडतो सुखाचा संसार! बायको सोडून जाण्यापूर्वी ऐका चाणक्यांचा सल्ला

१. पत्नीला केवळ जबाबदारी न मानता खरी मैत्रीण मानणे (Treat your wife as a true friend, not just a responsibility)

अनेकदा पतीने पत्नीला केवळ घरातील कामे करणारी किंवा जबाबदारी मानल्यास नात्यातील गोडवा संपतो. चाणक्य नीतीनुसार पत्नी ही आयुष्याची खरी सोबती असते.

श्लोक:

विद्या मित्रं प्रवासे च भार्या मित्रं गृहेषु च ।
व्याधितस्यौषधं मित्रं धर्मो मित्रं मृतस्य च ॥ (चाणक्य नीती ५.१५ / १२.१७)

अर्थ:

प्रवासात आपले ज्ञान हे मित्रासारखे मदतीला येते. घरात पत्नी ही आपली खरी मैत्रीण असते. आजाराच्या वेळी औषध हे मित्रासारखे काम करते आणि मृत्यूनंतर माणसाने केलेले चांगले धर्मकार्य (पुण्य) हेच सोबती राहते.

पत्नी ही केवळ घर चालवणारी व्यक्ती नसून कौटुंबिक प्रवासातील समान भागीदार (Partner) आहे. पती जर तिच्या विचारांचा, भावनांचा आणि योगदानाचा आदर करत नसेल, तर घरातील शांतता आणि नात्यातील विश्वास हळूहळू संपू लागतो.

२. संकटकाळात पत्नीचे रक्षण करणे आणि तिला आधार देणे (Protecting and supporting your wife in times of crisis)

कठीण प्रसंगात जोडीदाराला एकटे सोडणे ही पतीची सर्वात मोठी चूक ठरू शकते.

श्लोक:

आपदर्थे धनं रक्षेद् दारान् रक्षेद् धनैरपि ।
आत्मानं सततं रक्षेद् दारैरपि धनैरपि ॥ (चाणक्य नीती १.६)

अर्थ:

माणसाने कठीण काळासाठी (संकटासाठी) पैसे वाचवून ठेवावेत. गरज पडल्यास ते पैसे खर्च करून स्वतःच्या पत्नीचे रक्षण करावे. परंतु, स्वतःच्या संरक्षणासाठी आणि धर्मासाठी गरज पडल्यास धन आणि संपत्तीचाही त्याग करावा.

पतीची ही पहिली जबाबदारी आहे की त्याने कठीण काळात, आजारपणात किंवा कोणत्याही संकटात आपल्या पत्नीच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहावे. केवळ पैसे मिळवणे पुरेसे नाही, तर पत्नीला मानसिक आणि शारीरिक सुरक्षितता देणे आवश्यक आहे.

३. इतर स्त्रियांबद्दल चुकीचा दृष्टिकोन न ठेवणे (Not having a negative view of other women)

नात्यात फसवणूक किंवा अविश्वास निर्माण झाला की संसार उध्वस्त होतो. पतीने आपले आचरण आणि विचार नेहमी शुद्ध ठेवले पाहिजेत.

श्लोक:

मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्टवत् ।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः ॥ (चाणक्य नीती १२.१४)

अर्थ:

जो माणूस दुसऱ्याच्या पत्नीला स्वतःच्या आईसमान मानतो, दुसऱ्याच्या संपत्तीला मातीचा ढेकूळ (कचरा) मानतो आणि सर्व सजीवांना स्वतःप्रमाणेच मानून दया दाखवतो, तोच खरी ज्ञानी व्यक्ती आहे.

वैवाहिक जीवनाचा मुख्य पाया विश्वास आहे. पतीने असो किंवा पत्नीने, इतर व्यक्तींकडे पाहताना संयम आणि मर्यादा पाळली पाहिजे. परस्त्रीकडे वाईट नजरेने पाहणे किंवा नात्यात अविश्वास आणणे हे संसाराचे वाटोळे करू शकते.

४. नात्यांची खरी परीक्षा कठीण काळातच होते (The true test of relationships is during difficult times)

आनंदाच्या काळात सगळेच सोबत असतात, पण खरी परीक्षा कठीण प्रसंगात होते.

श्लोक:

जाानीयात् प्रेषणे भृत्यान् बान्धवान् व्यसनागमे ।
मित्रं चापत्तिकालेषु भार्यां च विभवक्षये ॥ (चाणक्य नीती १.११)

अर्थ:

सेवकाची परीक्षा त्याला दिलेल्या कामावरून होते; नातेवाईकांची परीक्षा संकटाच्या वेळी होते; मित्राची परीक्षा कठीण प्रसंगात होते आणि पत्नीची खरी परीक्षा पतीची संपत्ती नष्ट झाल्यावर (आर्थिक चणचणीच्या वेळी) होते.

या श्लोकाचा उद्देश पत्नीचा अपमान करणे नसून, नात्याची ताकद दाखवणे हा आहे. जेव्हा घरात आर्थिक अडचण येते किंवा वाईट वेळ येते, तेव्हा पती आणि पत्नीने एकमेकांना दोष न देता एकमेकांची ढाल बनले पाहिजे.

५. घरात सतत कलह आणि अविश्वास असणे अत्यंत घातक (Constant conflict and distrust in the home is very dangerous)

घरात जर सतत भांडणे, फसवणूक आणि अनादर होत असेल, तर ते घर जास्त काळ टिकू शकत नाही.

श्लोक:

दुष्टा भार्या शठं मित्रं भृत्यश्चोत्तरदायकः ।
ससर्पे च गृहे वासो मृत्युरेव न संशयः ॥ (चाणक्य नीती १.५)

अर्थ:

दुष्ट स्वभावाची (कपटी) पत्नी, फसवणूक करणारा मित्र, उलट उत्तरे देणारा नोकर आणि ज्या घरात साप राहतो अशा घरात राहणे म्हणजे साक्षात मृत्यूला आमंत्रण देण्यासारखे आहे.

धडा:

आजच्या काळात याचा अर्थ असा घ्यावा की, ज्या नात्यामध्ये सतत फसवणूक, अपमान, संशय आणि एकमेकांचा अनादर होतो, तिथे राहणे मानसिकदृष्ट्या अत्यंत त्रासदायक असते. सुखी संसारासाठी दोघांनीही घरात शांतता आणि विश्वासाचे वातावरण ठेवणे गरजेचे आहे.