News Flash

दिवाळी कथा स्पर्धा : ठकासी भेटे महाखट

अनिरुद्धला स्काईपवर आलेला पाहून नाना अचंबित झाले.

अनिरुद्धला स्काईपवर आलेला पाहून नाना अचंबित झाले.

‘‘नानी, अनिरुद्ध आहे स्काईपवर. लवकर या.’’

‘‘काय नाना, आश्चर्यचकित झालात ना?’’

‘‘साहजिकच आहे. परवाच तर बोललो आपण.’’

‘‘सगळं ठीक आहे ना तिकडे?’’ नानींची मातृसुलभ चिंता.

‘‘सर्व काही आलबेल. तुम्ही नेहमी म्हणता ना नवीन तंत्रज्ञानाने जग लहान झालं, पण नाती दुरावली, संवाद दुरापास्त झाला. म्हणूनच आज पुन्हा संपर्क साधला.’’

‘‘हे ‘दुधाची तहान ताकावर’ असं झालं. सोबत राहिलात तर काही तरी चांगलंचुंगलं करून खायला घालेन. उतरत्या वयात तुमच्या मायेचा ओलावा सुखावेल. पण कसंच काय? तू अमेरिकेला. अनिता लंडनला. आम्ही भारतात असा त्रिकोण.’’ माईंची प्रेमळ व्यथा.

‘‘माई, आता तुझ्या सर्व तक्रारींना पूर्णविराम मिळणार आहे. आम्ही लवकरच येतोय तिकडे, आणि बरं का अन्यालासुद्धा कळवलंय. तीसुद्धा येणार आहे पुत्रद्वयासहित.

‘‘अगंबाई, सगळीच येणार का? आनंदी आनंदच. मुलेबाळे येती घरा तोची दिवाळी दसरा.’’

माईंनी मुलांच्या आगमनाची जय्यत तयारी केली. अनिरुद्ध पत्नी अचला तर अनिता आपल्या अद्वैत, आराध्य या मुलांसहित हजर झाली. अनिता आपल्या दिरांकडे.. दादासाहेबांकडे राहिली. अनिरुद्ध व अचला नाना-नानीसंमवेत होती.

‘‘अनि, सहा महिन्यांपूर्वीच तू आला होतास. लगेच रजा कशी मिळाली?’’

‘‘थोडीशी रजा आहे आणि इथूनच काम करणार आहे नाना. या वेळी ना मी एक प्रस्ताव घेऊन आलोय. म्हणजे तुम्हाला घेऊन जाण्याचा.’’

‘‘गेल्या वर्षीच चांगले तीन महिने राहून आलो की.’’

‘‘तसं नाही नाना. आता तुम्ही दोघं कायमचेच चला. एकत्र राहू या.

इकडे तुम्ही दोघांनीच राहणं सुरक्षित नाही. शिवाय तुमच्या तब्येतीचीही काळजी वाटून राहते ना! नुकतंच मी मोठं घर घेतलंय. छान बाग आहे. भरपूर मोकळी जागा. अगदी हवेशीर आहे. अचला, दाखव गं फोटो.’’ घराचे, आतील सर्व खाल्यांचे फोटो पाहून नाना, नानी व अनिता हरखूनच गेले.

‘‘एकदम सही घर आहे रे दादीटल्या.  नाना नानींची रूम तर ढासूच.’’

‘‘हो ना? नाना-नानी, मस्त आरामात राहा. वीकेण्डला आऊटिंगला जाऊ.’’

‘‘नाही रे अनि, इकडची नाळ सोडून कायमचं तिकडे यावं असं नाही वाटत. आमचं सोशल लाइफ, योगा केंद्र, पेन्शनवर कट्टा, हिचं महिला मंडळ, इथले नातेवाईक, सणसमारंभ सर्वानाच मुकावं लागणार.’’

‘‘नाना, तिकडेसुद्धा महाराष्ट्र मंडळ आहे. आपल्या घरापासून जवळच आहे. त्यात विविध कार्यक्रम होतात. आम्ही जातो कधीमधी. तुम्ही जात जा ना नियमितपणे.’’ अचलाने समजुतीचा सूर लावला.

‘‘बघतो विचार करून. आम्हाला वाटलं तूच कायमचा इथे येतोयस.’’

‘‘नाना, इथे यायचं म्हणजे श्रीगणेशापासून सुरुवात. इथली जीवघेणी स्पर्धा, प्रदूषण, महागाई, भ्रष्टाचार या सगळ्यांनी हैराण होणार आम्ही. तिकडे कसं, आमचं बस्तान बसलंय. तिथेही आव्हानं, स्पर्धा आहेत, पण इथल्या इतके गैरप्रकार नाहीत. शिवाय इथली असुरक्षितता. सकाळी बाहेर गेलेला माणूस संध्याकाळी परत येईल की नाही याची काय शाश्वती? सामाजिक विषमता तर पराकोटीची. या सगळ्यांना तोंड देता देता तोंडाला फेस येईल. म्हणून हा पर्याय.’’

नाना-नानींची ‘धरलं तर चावतं आणि सोडलं तर पळतं’ अशी अवस्था झाली. अनिताने समजूत घातली. तिचा कलही त्यांनी अमेरिकेला जाण्याकडेच होता. अखेर नाना-नानी राजी झाले. ‘‘अनि, आम्ही तिकडे आलो तर या फ्लॅटचं काय करायचं? ठेवावा का? कधी तरी येऊं ना इकडे. नातेवाईक इथेच तर आहेत.’’

‘‘नाना, फ्लॅट ठेवून काय करायचंय? त्याची उस्तवारच होणार. सरोज आत्या, प्रमिला मावशी, दादासाहेब आहेतच. त्यांच्याकडे राहता येईल.’’ अचलाचा युक्तिवाद. हा युक्तिवाद नाना-नानींना रुचला नाही. परंतु मुलाच्या कलानेच घ्यायचं म्हटल्यावर त्यांनी विचारांना कलाटणी दिली.

‘‘नाना, फ्लॅट काढायचाच असेल तर आमच्या दादासाहेबांना विचारू या का? त्यांचा वन बीएचके लहान पडतोय.’’ अनिताचा प्रस्ताव.

‘‘जरूर जरूर. चांगला प्रस्ताव आहे हा. मी करेन फोन.’’

‘‘पण त्यांना परवडलं पाहिजे ना! दादासाहेब एकटे मिळवते, चार तोंडं खाणारी. मुलांची शिक्षणं.’’

‘‘अचला, आम्ही आहोत ना! होईल काहीतरी व्यवस्था. पैशांची काळजी तुम्ही अजिबात करू नका.’’ अनिताचे समर्थन.

नाना-नानींनी कायमचे अमेरिकेला जायचे व फ्लॅट दादासाहेबांना सुपूर्द करण्याच्या बेतावर शिक्कामोर्तब झाले. अनिताने आपल्या नवऱ्याशी व दादासाहेबांशी विचारविनिमय करून पैशांची व्यवस्था केली. नाना-नानींची मानसिक अवस्था काहीशी अस्थिर होती.

‘‘अनि बेटा, आपण जायचं आहेच. तरीसुद्धा तू जायची घाई करू नको. तुझ्याकडे किती दिवसांचा अवधी आहे?’’

‘‘तसे एक महिन्यापर्यंत आम्ही राहू शकतो. हो ना अच्चू?’’

‘‘माझं प्रमोशन डय़ू आहे रे अनि. पण बघते काय जमतं ते.’’

‘‘इकडचे सर्व व्यवहार मार्गी लावले पाहिजेत. बँका, पॉलिसीज्, शेअर्स, म्युच्युअल फंड, आमची पेन्शन इतर काही.. सगळ्याला वेळ लागेलच ना?’’

‘‘शिवाय दागिने आहेत लॉकरमध्ये. काही तर सासूबाईंच्या वेळचे आहेत. काय करायचं त्यांचं अचला?’’

‘‘ते दागिने तिकडे कुठे घालणार तुम्ही? अनिताकडे द्या.’’ नानांची सूचना.

‘‘तसं कशाला नानी? आपण ते दागिने घरी आणू. अनिताला हवं ते घेऊ द्या. उरलेले आपण घेऊ. घालू या ना तिकडे, महाराष्ट्र मंडळांत समारंभांना जाताना किंवा पाटर्य़ाना जाताना.’’ अचलाचा प्रस्ताव.

‘‘बरोबर घेणार म्हणजे कस्टम्सचा लोच्या.’’ अनिरुद्धची शंका.

‘‘अनि, मी असं छान पॅकिंग करतो ना, की काही प्रॉब्लेमच येणार नाही’’ नानांनी ग्वाही दिली.

‘‘चला, म्हणजे बेत तर अगदी उत्तम ठरला.’’

‘‘मंडळी, इस खुशी में गोडाचा शिरा हो जाय. नो सॅकरीन.’’

‘‘वाटच बघत असतात खवय्येगिरीची.’’

‘‘असू दे हो नानी, मी कांदाभजी करते. अनितासुद्धा येणार आहे ना?’’

‘‘वा वा सोनेपे सुहागा. चवीचं खाणार त्याला अचला देणार.’’

* * *

खेळीमेळीच्या वातावरणात जाण्याची तयारी सुरू झाली. एका महिन्यानंतरची तिकिटे काढली गेली. दादासाहेबांशी फ्लॅटचा व्यवहार पूर्ण झाला.

‘‘अहो, आपण दादासाहेबांना फ्लॅट घरातल्या सामानासकट देऊ या.’’

‘‘हो. द्यावाच लागणार. त्या लहानशा घरातलं फर्निचर इथे चांगलं दिसणार आहे का? शिवाय खर्चसुद्धा परवडला पाहिजे ना?

‘‘तसं नाही अचला. आपण तरी ह्य फर्निचरचं काय करणार आहोत?’’

नाना आर्थिक व्यवहार स्थिरस्थावर करण्याच्या मोहिमेवर रुजू झाले. द्विधा मन:स्थितीत सर्व सोपस्कार केले जात होते. शेवटी दागिने आणून त्यांनी नानींच्या स्वाधीन केले.

‘‘अनिता, अचला ही घ्या दागिन्यांची पेटी. दोघींनी ठरवा कोणी काय घ्यायचं ते.’’

‘‘नानी, दागिने अगदी पिवळेधम्मक आहेत हो.’’

‘‘चोख सोन्याचे आहेत. डिझाइन्स जुनी आहेत. तुम्हांला हवे तर नव्या घडणावळीचे करून घ्या. पण सोनार घट काढतात.’’

‘‘अनिता, पहले आप. तुला काय हवं ते ठेव. काही घाई नाही. नीट पाहा आणि ठरव. तुझ्या दोन्ही सुनांसाठी तरतूद करून ठेव.’’

‘‘मला खास आवड नाही आहे दागिन्यांची. आजीच्या हातचे आहेत ना, म्हणून घेईन काही नग. उरलेले न्या तुम्ही अमेरिकेला.’’

‘‘अचला, आता तुम्हीसुद्धा तयारी करा, सून, जावयाची. फार उशीर नको व्हायला.’’

‘‘तसं नाही गं अनिता. आता आम्हा दोघांचं प्रमोशन होऊ घातलय. नवीन पोझिशनवर सेटल होऊ दे ना!’’

‘‘नाना-नानींचं आजी-आजोबांचं प्रमोशनसुद्धा महत्त्वाचं आहे ना! आता तुला काळजी नको. ती दोघं आहेत बेबी सिंटिंग करायला.’’

‘‘हो गं अचले. नाही तरी दिवसभर आम्ही काय करणार? खरंच तुम्ही कराच विचार. मी बोलते अनिरुद्धशी.’’

पॅकिंगसाठीचे दागिने नानांच्या स्वाधीन केले गेले.

‘‘नाना, तिकिटं पंधरा दिवसांनी मिळतील. तुमची आणि नानीची औषधं आणायची असतील ना!’’

‘‘ईश्वरकृपेने तब्येतीच्या फारशा तक्रारी नाही आहेत. कृष्णा मेडिकलवाला सहा महिन्यांची औषधं पॅक करून पाठवणार आहे.’’

‘‘काय रे अनि, तुझ्या घरात देव्हारा, देव वगैरे आहेत का?’’

‘‘म्हणजे काय नानी? तुमचे संस्कार आहेत. देव्हारा आहे. त्यात देवाच्या मूर्तीसुद्धा आहेत. त्यात आता दोनांची भर पडणार.’’

‘‘अगं बाई, कोणत्या मूर्ती घेतल्यास? दाखव तरी.’’

‘‘मूर्ती कशाला? माझे देव माझ्यासमोरच आहेत. तुम्ही दोघं माझे देवच आहांत. हो ना अनिता?’’

‘‘अर्थात्. देव तुमच्यापेक्षा निराळा असूच शकत नाही.’’

‘‘इतर मुलं म्हाताऱ्या आईवडिलांना टाळायला बघतायत. आमचा मुलगा कवटाळायला बघतोय.’’

‘‘मंडळी, आमचे संस्कारच आहेत तसे तगडे.’

जाण्याच्या तयारीबरोबर निरोप समारंभसुद्धा संपन्न होत होते. नानींचे महिला मंडळ, भिशी भगिनी, नानांचा पेन्शनर कट्टा, हास्यक्लब सर्वानी मोठय़ा उत्साहात निरोप समारंभ साजरे केले. नाना-नानीसुद्धा खुशीत होते. पेन्शनर कट्टय़ाचा समारंभ हॉलमध्ये मोठय़ा दणक्यात साजरा झाला. कुटुंबातील सर्व सदस्यांना भेटी दिल्या. नाना-नानींना प्रशंसापूर्वक भाषणे व कवितांचा नजराणाच पेश केला गेला. मन आनंदाने व पोट सुग्रास जेवणाने तृप्त झाले होते. परंतु दुधात मिठाचा खडा पडावा असे काहीसे झाले. दुसऱ्या दिवशीच्या सकाळी..

‘‘आज हास्यक्लबला गेला नाहीत. दमणूक झाली वाटतं काल? पण कार्यक्रम मात्र छान झाला हा. तुम्हाला सोन्याची अंगठी आणि मला पैठणीसुद्धा छानच दिली. आज सकाळी चहा घ्यायला बाहेरसुद्धा आला नाहीत. मी एकटीच बोलतेय. काय झालंय तुम्हाला? एकटेच गुमसुम बसून राह्यलाय. बरं वाटत नाहीये का? सगळं सोडून जाणं कठीण वाटतंय का?’’

‘‘बंद करा तुमची चर्पटपंजरी. जरा शांत बसू दे मला.’’ नानांनी चढय़ा आवाजात फर्मावलं. त्याच वेळी अनिरुद्ध आत आला.

‘‘नाना काय झालं? बरं वाटत नाही का?’’ त्याने पाठीवर ठेवलेला हात नानांनी झटकून टाकला. नानी व अनिरुद्ध बुचकळ्यात पडले.

‘‘तुम्ही बाहेर जा बघू. मी येतो जरा वेळाने नाश्त्याला.’’

पडल्या चेहऱ्याने दोघेही बाहेर पडले. नाना नाश्त्यासाठी येऊन बसले.

‘‘नाना, आज गरमगरम डोसे आणि झणझणीत चटणी आहे.’’ अचला.

‘‘हा. ठीक आहे.’’

एक डोसा खाऊन ते उठले. नानींना चिंता वाटली.

‘‘असं काय? आज एकच डोसा?’’

‘‘पोट आधीच भरलंय. एका मित्राला भेटायला जातोय. जेवायला येईन.’’

विचारमग्न अवस्थेत ते बाहेर पडले. ते परत येईपर्यंत नानी चिंतातुर होत्या. सर्वाची जेवणंसुद्धा यंत्रवतच झाली.

‘‘अनिरुद्धा, तिकिटं मिळाली का?’’

‘‘नाना, उद्या किंवा परवा देतो म्हणाला.’’

‘‘तुम्हा दोघांचीच आण.’’

‘‘म्हणजे तुम्ही दोघं..’’

‘‘येणार नाही.’’

दोनशे चाळीस व्होल्टचा धक्का लागल्यासारखे नानी, अनिरुद्ध व अचला थरथरले.

* * *

घरातील वातावरण गढुळले.

‘‘आयुष्यातला कोणताही निर्णय मला विचारल्याशिवाय घेतला नाही. आता इतका महत्त्वाचा निर्णय..’’

‘‘घ्यावा लागला. लगेच कारण विचारू नका मंडळी. अनिरुद्ध अनिताला जाऊं दे. मग स्वत:हून कारण सांगेन.’’

ती दोघे जाण्याची नानी वाटच पाहत होत्या.

‘‘सांगा आता तुमच्या या विक्षिप्त निर्णयाचं कारण. ये ग बबडे.’’

‘‘पेन्शनर कट्टय़ाच्या कार्यक्रमानंतर मन व पोट आकंठ भरलं होतं. त्यामुळे लगेचच झोप लागली. काही वेळाने पोटात अस्वस्थ वाटायला लागलं. तुमची ब्रह्मानंदी टाळी लागली होती. चूर्ण शोधायला गेलो. कपाट अनिच्या खोलीच्या बाहेरच आहे. त्या दोघांचं संभाषण स्पष्ट ऐकू येत होतं.’’

‘‘अनि, नाना-नानी आपल्या घराच्या प्रेमातच पडले.’’

‘‘छान झालं. म्हणजे सगळी कामं ते खुशी खुशी करतील.’’

‘‘गार्डनिंग आणि साफसफाई करणाऱ्या रॉबर्टला आणि कुक मेरीला काढून टाकू या.’’

‘‘हो. आता बचत करायलाच पाहिजे. नवीन धंद्याला भांडवल हवं ना!’’

‘‘तसं त्यांचं सेव्हिंग आहे. फ्लॅटचे पैसेही आहेत.’’

‘‘दादासाहेबांच्या पैशांबाबत मी जरा साशंकच होते. नानांना त्यांचा पुळका.’’

‘‘दोघांचं पेन्शन इकडेच बँकेत जमा होणार. तो पैसा तिकडे ट्रान्स्फर करण्याची तजवीज केली पाहिजे.’’

‘‘तो तुझ्याच नावावर ठेव. धंद्याबाबत काही बोलला नाहीयेस ना?’’

‘‘छे गं. उगाच मध्येच खोडा घालणार. सगळं होऊ दे व्यवस्थित. मग पाहू. बरं दागिन्यांचं काय झालं?’’

‘‘काय होणार? अनिताने तीन-चार बारीक नग ठेवले. उरलेले घेतलेत. म्हणजे नाना देणार आहेत पॅक करून.’’

‘‘गुड. म्हणजे धंद्यासाठी लोन काढावं लागणार नाही. भारतवारी लई भारी. चला झोपू या. उशीर झालाय.’’

नानींच्या डोळ्यांना अश्रूंची धार लागली.

‘‘मंडळी, केवढय़ा मोठय़ा संकटातून वाचलोय. आनंद माना.’’

‘‘आपल्याच लेकराने केलेली मानहानी. मनाला लागणार नाही का?’’

‘‘त्या हानीपासून वाचल्याचा मला आनंद आहे.’’

‘‘पण आता आपण राहणार कुठे? हा फ्लॅट तर दादासाहेबांना..’’

‘‘दिला. पण त्यांचा आपण घेतला.’’

‘‘अगंबाई. हा व्यवहार इतक्या पटकन् एकटय़ानेच केलात?’’

‘‘एकटय़ानेच नाही काही. माझा मित्र होता ना बरोबर!’’

‘‘कोणता मित्र हो?’’

‘‘तुमची बबडी अनिता.’’

‘‘ही कार्टी नेहमीच तुम्हाला धार्जिणी असते. म्हणजे त्या दिवशी सकाळी मित्राला भेटायला गेला होतात तो..’’

‘‘हाच मित्र..’’

नानी दिलखुलास हसल्या.

‘‘बबडे, हसली गं हसली नानी.’’

‘‘पण फसली ना!’’

‘‘फसलीस कुठे?’’

‘‘माझे दागिने गेले अमेरिकेला.’’

‘‘कसे जातील? कपाट उघडून बघ. समोरच आहे डबा. इनटॅक्ट.’’

‘‘त्या दिवशी माझ्यासमोरच अचलाला पॅक केलेला डबा दिलात ना!’’

‘‘पॅक केलेला डबा दिला. पण आत प्लॅस्टिकचे तुकडे आवाज करत होते. ती आयडीयासुद्धा या कार्टीचीच बरं का.’’

‘‘चंगलेच छुपे रुस्तुम निघालात दोघं.’’

‘‘या आनंदाप्रीत्यर्थ मी माझा मुक्काम एका आठवडय़ाने वाढवणार आहे. आणि आता लगेच जाऊन समोरच्या रुस्तुमजीकडून तुम्हा दोघांच्या आवडीचं बटरस्कॉच आईस्क्रीम आणणार आहे.’’’

हास्यकल्लोळात अनिताने दोघांना मिठीत घेतलं.
रेखा नाबर – response.lokprabha@expressindia.com

लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.

First Published on December 9, 2016 1:07 am

Web Title: diwali story contest
Next Stories
1 अनुभव : एक नितांतसुंदर अनुभव
2 जंगल वाचन : हाका सह्यद्रीच्या!
3 प्रवाह : अम्मांच्या अनुपस्थितीत!
Just Now!
X