28 January 2021

News Flash

डॉ. यश वेलणकर

मनोवेध : मनाच्या जखमा

शरीरातील संवेदना जाणून त्यांचा स्वीकार करण्याचा साक्षीध्यानाचा सराव किमान दोन महिने झाल्यानंतर हे कल्पनादर्शन ध्यान करून घेतले जाते.

मनोवेध : मल्टी-टास्किंग

आपण एखादे दृश्य पाहतो, नंतर डोळे बंद केले तरी बंद डोळ्यांनी ते दृश्य दिसते, याला ‘आफ्टर इमेज’ म्हणतात

मनोवेध : ध्यान आणि कार्यक्षमता

शरीर-मन निरोगी ठेवण्यासाठी व्यायाम, स्नान आवश्यक आहे, त्याचप्रमाणे ध्यानदेखील आवश्यक आहे

मनोवेध : मनाची आंघोळ

चेहऱ्यावर आत्मविश्वासाचे स्मित असले, तरी मनात अनेक जखमा सांभाळत ही माणसे वावरत असतात.

मनोवेध : औदासीन्यामध्ये साक्षीध्यान

ध्यान करणाऱ्या ७५ टक्के रुग्णांची औषधे त्यांच्या डॉक्टरनी बंद केली आणि ५३ टक्के रुग्ण पूर्णपणे बरे झाले.

मनोवेध : चवीची सजगता

रोज आपल्या कामातून वेळ काढून तीन मिनिटे दीर्घ श्वसनासाठी दोन-तीन वेळा वेळ काढावा, अवधानपूर्वक जेवण, आंघोळ करावी असे सुचवले जाते.

मनोवेध : ध्यान चिकित्सा

 ‘कॉग्निटिव्ह थेरपी’ अर्थात चिंतन चिकित्सेमध्ये औदासीन्याच्या रुग्णातील नकारात्मक विचारांना बदलले जाते.

मनोवेध : तत्त्वज्ञानाची चौकट

तत्त्वज्ञान म्हणजे मनात ठसलेल्या समजुती आणि विश्वास असतात.

मनोवेध : विचारांच्या चाकोऱ्या

सारे काही छान आणि घाण अशा दोन प्रकारांत विभागणे ही विचारांची दुसरी चौकट असते.

मनोवेध : ‘डिप्रेशन’ आणि औषधे

मनासारखे झाले नाही की उदास वाटणे, दु:ख होणे नैसर्गिक आहे. पण दु:ख होणे आणि ‘डिप्रेशन’ हा आजार यांमध्ये फरक आहे.

मनोवेध : ‘डिप्रेशन’चे प्रकार 

हिवाळ्यात सूर्यप्रकाश कमी झाल्याने, प्रसूतीनंतर किंवा कर्करोग, हृदयविकार यांसारखा आजार झाल्याचे कळल्यानंतरही ‘डिप्रेशन’ येते.

मनोवेध : मेंदूतील गॅमा लहरी

मेंदूची माहितीवर प्रक्रिया करण्याची गती वेगाने होत असते, त्याचवेळी या वेगवान लहरी मेंदूत तयार होतात

मनोवेध : अल्फा ब्लॉकिंग

मंत्रचळ, चिंतारोग असणाऱ्या माणसाच्या मेंदूत सतत बीटा लहरीच राहतात. अल्फा लहरी निर्माण होत नाहीत

मनोवेध : भावनांची मोजपट्टी

काहीही मोजायचे असेल तर त्यापासून अलग व्हावे लागते.

मनोवेध : मानसिक प्रथमोपचार

आपला मेंदू प्रत्येक अनुभवाची चार प्रकारांत वर्गवारी करीत असतो. पण त्याची आपल्याला जाणीवच नसते

मनोवेध : मनाच्या चार अवस्था

माणूस निवांत, रिलॅक्स असतो, त्या वेळी ‘सुखद शांत’ स्थिती असते.

मनोवेध : भावनिक सजगता

कार्टून पाहायला न दिल्याने वा मोबाइल मिळाला नाही म्हणून आत्महत्या करणाऱ्या मुलांचे प्रमाण आपल्या देशातही वाढते आहे.

मनोवेध : निद्रानाश

झोप आणण्याचे प्रयत्न सोडून दिले तर झोप येऊ शकते. हे शक्य होण्यासाठी साक्षीभावाचा सराव उपयुक्त ठरतो.

मनोवेध : झोप आणि त्रिगुण

योग आणि भारतीय मानसशास्त्रानुसार मनाच्या साऱ्या क्रिया हा सत्त्व, रज आणि तम यांचा खेळ असतो.

मनोवेध : झोपेचे आजार

झोप अनेक आजारांवरील औषध असले तरी झोपेचेदेखील अनेक आजार असतात.

मनोवेध : झोपेत काय होते

अधिकाधिक वेळ झोप मिळाली की स्वप्नांच्या झोपेचा कालावधी वाढत जातो

मनोवेध : ध्यान की झोप

ध्यानाच्या वेळी झोप येते याचा एक अर्थ झोपेची शरीराला जेवढी गरज आहे तेवढी ती मिळत नाही असा आहे

मनोवेध : दिव्य अनुभव

आपल्या मज्जारज्जूच्या वर तीन आवरणे असतात. त्याच्यामध्ये सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड हा द्रव असतो.

मनोवेध : योगातील चित्तवृत्ती

योग्य किंवा अयोग्य ज्ञान प्रत्यक्ष, अनुमान आणि शाब्द अशा तीन मार्गानी होते

Just Now!
X