16 July 2019

News Flash

मेंदूशी मैत्री : ब्रेन वायरिंग

वर्गामध्ये शिक्षक सर्वाना एकच प्रकारे एकाच वेळेला शिकवतात; पण प्रत्येकजण स्वत:च्या अनुभवाच्या कक्षेतून बघत असतो.

कुतूहल : सूर्य-पृथ्वीचे नाते

माँडर याने १८९० च्या दशकात शोधनिबंधांद्वारे आपली ही निरीक्षणे जाहीर केली

सहकार्य

आपली सर्व ज्ञानेंद्रियं एकमेकांना मदत करत असतात, हे आपल्याला माहीत आहेच.

सौरडागांचे चक्र

सूर्याच्या पृष्ठभागावर आणि अंतरंगात काय उलथापालथ चाललेली असते, याची कल्पना करणे हे काही शतकांपूर्वी कठीणच होते!

कुतूहल : मिलानकोविचचे हिमयुग

मिलानकोविचने हे आपले संशोधन प्राथमिक गणितांच्या स्वरूपात १९२१ साली प्रसिद्ध केले.

मेंदूशी मैत्री : न्यूरोप्लास्टिसिटी

मानवजातीसाठी चांगली गोष्ट म्हणजे बहुसंख्य माणसं समाजाच्या भल्याचा विचार करत असतात.

मेंदूशी मैत्री : अल्कोहोल : मेंदूपासून शरीरापर्यंत परिणाम

लहानपणी चालण्याचं कौशल्य शिकताना सेरेबलमचाच आधार असतो. हा अवयव विकसित होतो तेव्हापासून चालण्याचं कौशल्य शिकलेलं असतं.

कुतूहल : दूरदूरची अंतरे

सेफिड या प्रकारातील ताऱ्यांचे तेज ठरावीक वारंवारतेने सतत बदलत असते.

मेंदूशी मैत्री : धोक्याची जाणीव करून देणारा – ब्रेन स्टेम

फार फार वर्षांपूर्वीचं आदिमानवाचं जगणं आठवलं तर हा अवयव किती कामाचा होता हे लक्षात येईल.

कुतूहल : ताऱ्याचा पराशय

निरीक्षकाचे स्थान बदलले तर दूरच्या वस्तूचे स्थान बदलले दिसते. स्थानातील या बदलाला पराशय म्हणतात

मेंदूशी मैत्री : आकलनातल्या अडचणी

प्रौढांच्या मेंदूतही हे घडत असतं. इंग्रजी बातम्या ऐकताना जे तांत्रिक शब्द माहितीचे नसतात, ते समजत नाहीत.

कुतूहल : पहिले प्रतिजैविक

सन १९३८मध्ये ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील वैद्यकतज्ज्ञ हॉवर्ड फ्लोरी याच्या वाचनात फ्लेमिंगचा हा शोधनिबंध आला.

मूर्त ते अमूर्त

अनेक माणसांना गणित या विषयाची भीती वाटत असते.

निर्जंतुकीकरणाचे धडे

निर्जंतुकीकरण ही वैद्यक क्षेत्रात आज अत्यंत मूलभूत आणि महत्त्वाची संकल्पना मानली जाते.

कुतूहल : ‘शुद्ध’ जीवाणू!

प्रयोगशाळेत वाढवलेल्या या जंतूंद्वारे हा रोग निरोगी प्राण्यात संक्रमित करता आला पाहिजे.

मेंदूशी मैत्री : लेखन समस्या

मेंदूच्या दुखापतीमुळे किंवा काही आघात झाल्यामुळे  काहींना लिहिता येत नाही.

अध्ययन सक्षम

गेल्या काही वर्षांपासून ‘अध्ययन अक्षमता’ हा एक नवीन विषय चर्चेत आलेला आहे.

रोग संक्रमण

फ्रेंच वैद्यकतज्ज्ञ लुई पाश्चरच्या, १८६० च्या दशकातल्या बायोजेनेसिस सिद्धांतानुसार जीवाची उत्पत्ती ही जीवापासूनच व्हायला हवी.

डिस्लेक्सिया

डिस्लेक्सिया ही एक वाचनाशी संबंधित समस्या आहे.

प्रवास – मद्य ते दूध..

इ.स. १८५७मध्ये लुई पाश्चर पॅरिस येथील इकोल नॉम्रेल सुपीरियूर या महाविद्यालयात रुजू झाला

साखरेचे किण्वन

एखाद्या सेंद्रिय पदार्थाचे सूक्ष्म जिवाणूंद्वारे घडवून आणलेले विघटन म्हणजे किण्वन (फर्मेटेशन).

शब्दांच्या नकारात्मक जोडण्या

काही घरांत मुलांना उद्देशून बरेचदा तुच्छ उद्गार ऐकू येतात.

निरर्थकता

‘काच’, ‘फूल’, ‘चादर’, ‘आनंद’, ‘पाचशे एकोणतीस’ अशा शब्दांची एक यादी आहे.

सापेक्षतावादाचे अपत्य

व्यापक सापेक्षतावादानुसार प्रत्येक वस्तूचा, आजूबाजूच्या अंतराळावर परिणाम होऊन या अंतराळाला वक्रता प्राप्त होते.