18 January 2019

News Flash

पारा : द्रवरूपातील चांदी!

सामान्य तापमानाला द्रवरूपात असणारा पारा हा एकमेव धातू आहे.

वास-ज्ञान

श्वास घेणं हे नाकाचं महत्त्वाचं काम.

कुतूहल – पशुपालन

इ.स.पू. २००० सालाच्या सुमारास दक्षिण आशियात (भारतात व इतरत्र) हत्ती पाळले जाऊ लागले.

मेंदूशी मैत्री : चवींची महती

मोठा तोंडातही न जाणारा चेंडू चाखून-चाटून बघण्याची त्यांची धडपड आपण अनेकदा बघितली असेल.

मेंदूशी मैत्री : ऐकावे नेटके

जन्मल्यापासून ते पहिल्या दोन वर्षांत आपण घरात बोलली जाणारी किमान एक भाषा पूर्णपणे बोलायला शिकतो.

कुतूहल : शेतीची सुरुवात

सुमारे ११,००० वर्षांपूर्वी हिमयुगाचा शेवट होत होता. पृथ्वीचे हवामान उबदार होऊ लागले होते.

कुतूहल : चांदीचा शोध

ग्रीस आणि तुर्कस्तानमध्ये इ.स.पूर्व ४०००च्या सुमारास तयार केलेल्या चांदीच्या वस्तू सापडल्या आहेत.

मेंदूशी मैत्री : नजरेच्या कक्षेत

लहान बाळं गरगर फिरणाऱ्या पंख्याकडे, रंगीत चिमणाळ्याकडे, खेळण्याकडे बराच वेळ बघतात.

स्पर्श महत्त्वाचा!

घरात लहान बाळ असेल तर ते सतत ‘उद्योग’ करत असतं. पसारा करत असतं.

शिसे आणि रोमन साम्राज्य!

शिशाचा शोध कधी लागला हे नक्की सांगणे कठीण आहे.

लग्नघर

आपल्या मेंदूत सर्वकाळ पाचही ज्ञानेंद्रियांमार्फत विविध प्रकारची माहिती आदळत असते.

लोहयुग

पृथ्वीचे सुमारे एकतृतीयांश वस्तुमान हे लोहापासून बनलेले आहे आणि भूपृष्ठावर सर्वाधिक प्रमाणात आढळणारा धातू हा लोखंडच आहे.

कुतूहल : कांस्ययुगाचा काळ

मेसोपोटेमियाच्या जवळ, हल्लीच्या तुर्कस्तानच्या भागात कथिलाचे खनिज मोठय़ा प्रमाणावर आढळत असे.

मेंदूशी मैत्री : झोपेतली ‘वर्गवारी’, कंटाळ्याचा ‘प्रवास’!

झोप ही मेंदूच्या आरोग्यासाठी अतिशय आवश्यक असते, कारण झोपेत देखील मेंदूचं काम थांबत नाही

कुतूहल : ताम्रयुगात..

सोन्याचा वापर सुरू झाल्यावर, काही हजार वर्षांच्या कालखंडानंतर मानवाला धातूच्या रूपातील तांब्याच्या गुणधर्माची ओळख झाली.

मेंदूशी मैत्री : व्यायामाचे विरलेले संकल्प

शाळेत आनंददायी वातावरण असावं असं तज्ज्ञ सांगतात. कारण शिकणं ही आयुष्यातली आवश्यक गोष्ट असते.

कुतूहल – पहिला धातू – सोने

सोन्याच्या या गुणधर्माचा वापर पूर्वीपासून माणसाने कलाकुसरीच्या कामासाठी केला.

मेंदूशी मैत्री : नवे सिनॅप्स; वर्षांनुवर्षांच्या भावना

पूर्वी याच माणसाबद्दल जे सिनॅप्स तयार झालेले आहेत, त्यात या नव्या माहितीचे नवे सिनॅप्स जोडले जातात.

मूल आणि इतर भाषा

वयाची पहिली दोन वर्ष भाषाशिक्षणासाठी चांगली असतात.

अग्नीचा वापर

अग्नीचा नियंत्रित वापर ही मानवाच्या सामाजिक-सांस्कृतिक उत्क्रांतीमधील अतिशय महत्त्वाची घटना!

मेंदूशी मैत्री : मूल पहिली भाषा कशी शिकतं?

भाषा शिकण्यासाठी मेंदूतले ब्रोका आणि वर्निक ही दोन क्षेत्रं महत्त्वाची आहेत.

कुतूहल : अश्मयुगीन हत्यारे

सुरुवातीला नैसर्गिकरीत्याच टोकदार असलेले दगड वापरून झाल्यानंतर, त्याने गारगोटीसारख्या दगडावर तासकाम चालू केले असावे.

मेंदूशी मैत्री : जिवंत मेंदूचं ज्ञान

उंदरांवर किंवा त्यांच्या मेंदूवर संशोधन करून निष्कर्ष काढणं हा मेंदू संशोधनातला एक टप्पा आहे.

कुतूहल : मानवी उत्क्रांतीचा शोध

गेल्या पन्नास-शंभर वर्षांत, मानवी उत्क्रांतीची शृंखला सुस्पष्ट करण्यासाठी अनेक अभ्यासक झटत आहेत.