20 August 2018

News Flash

डिस्प्रोझिअमची उपयुक्तता

डिस्प्रोझिअम हा चमकदार, मृदू, चंदेरी रंगाचा धातू असून त्याच्यावर सामान्य तापमानाला हवेचा परिणाम होत नाही.

सैनिकी तंत्रज्ञ क्लाऊड कोर्ट (३)

या कामाबद्दल महाराजांनी त्याला ३० हजार रुपयांचे बक्षीस दिले.

कुतूहल : डिस्प्रोझिअम

अर्बीअम ऑक्साइडच्या विश्लेषणासाठी तीस वेळा केलेल्या प्रयोगाच्या प्रयत्नांतून  डिस्प्रोझिअमचा शोध लागला.

जे आले ते रमले.. : पुराणवस्तू संशोधक क्लाऊड कोर्ट

महाराजांनी खूश होऊन क्लाऊडला जनरल या पदावर बढती दिली.

कुतूहल – कार्ल गुस्ताव मोझँडर

बर्झीलीयस यांच्या प्रभावामुळे त्यांना रसायनशास्त्रात विशेष रुची वाटायला लागली.

जे आले ते रमले.. : क्लाऊड ऑगस्ट कोर्ट (१)

ढे १८२७ साली क्लाऊडही लाहोरात महाराजांच्या फौज ए खासमध्ये व्हेंचुराच्या शिफारसीने दाखल झाला.

कुतूहल – दिवे उजळवणारा टर्बिअम

पृथ्वीच्या कवचात आढळणाऱ्या विपुल खनिजात टर्बिअम ५५व्या क्रमांकावर आहे.

जे आले ते रमले.. : बहुआयामी जीन अलार्ड

अलार्डने चंबा येथील काश्मिरी तरुणी बानू पांडे हिच्याशी लग्न केले.

टर्बिअमचा रंजक इतिहास

टर्बिअमचे वर्गीकरण दुर्मीळ मृदा मूलद्रव्यात केले आहे.

जीन अलार्ड (१)

जीन अलार्डचा जन्म दक्षिण फ्रान्समधील सेंट ट्रापेज येथे १७८५ सालचा.

कुतूहल : गेडोलिनिअम

१८८६मध्ये पॉल एमिली या फ्रेंच शास्त्रज्ञाने शुद्ध स्वरूपात गेडोलिनिअम धातू मिळवला.

जे आले ते रमले.. : अमेरिकन शीख अलेक्झांडर गार्डनर (२)

नोकरीच्या शोधात लाहोरात आलेला गार्डनर महाराजांकडे दरबारात जाऊन त्यांना भेटला.

कुतूहल : प्रकाशमान ‘युरोपिअम’!

सहसा एखादी वस्तू किंवा पदार्थ कमी-अधिक प्रमाणात तापले की त्यातून प्रकाश बाहेर फेकला जातो.

जे आले ते रमले.. : अलेक्झांडर गार्डनर

हबीब हा त्याच्या सुलतान चुलत्याशी काबूलच्या गादीसाठी झगडत होता.

कुतूहल – युरोपिअम

मध्यंतरीच्या काळात याच ‘डीडायमिअम’पासून सॅमॅरिअम हेही एक लॅन्थॅनाइड वेगळं केलं गेलं.

जे आले ते रमले.. – एकनिष्ठ सेनानी जीन व्हेंचुरा

व्हेंचुराने एका पंजाबी स्त्रीशी विवाह करून त्यांना एक मुलगीही होती

कुतूहल : सॅमॅरिअम

सन १८७९ मध्ये फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ पॉल एमिली यांनी या मूलद्रव्याचा शोध लावला.

जे आले ते रमले.. : जीन बॅप्टिस्ट व्हेंचुरा

लाहोरचे महाराजा रणजीतसिंग यांनी त्यांच्या सन्याचे नियोजन अत्यंत पद्धतशीरपणे केले होते.

प्रोमेथिअम -२

‘युरेनिअम इंधना’पासून मिळणाऱ्या लॅन्थॅनाईडच्या कुटुंबातल्या अनेक सदस्यांपासून प्रोमेथिअम वेगळं करणं

महादजींचा खंदा सेनानी डी बिऑन (३)

नेहमी काहीतरी नवीन करण्यासाठी धडपडणारा बिऑन लखनौतील व्यापारात रमला नाही.

प्रोमेथिअम!

अणुक्रमांक ६१ असलेल्या या लॅन्थॅनाईडचा अनेक वेळा शोध लागला.

डी बिऑनचे भारतात आगमन (२)

हा फर विक्रेत्याचा मुलगा. प्रथम फ्रेंच सन्यात आणि पुढे रशियन सन्यात त्यांनी नोकरी केली.

बेनॉ डी बिऑन (१)

डी बिऑन यांचे मूळ नाव बेनॉ लेबार्न.

कार्ल ऑर वॉन वेल्सबॅक

थोडासा हिरवट पांढरा प्रकाश देणारा ‘अ‍ॅक्टिनोफोर’ या कंदिलाचा त्यांनी कारखाना सुरू केला होता.