scorecardresearch

कामगार दिवस २०२५

१ मे रोजी जगभरामध्ये कामगार दिन साजरा केला जातो. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कामगार चळवळींचे स्मरण व्हावे या उद्देशाने दरवर्षी ८० पेक्षा जास्त देशामध्ये १ मे रोजी नागरिकांना सुट्टी दिली जाते. काही देशांमध्ये कामगार दिन अनधिकृतरित्या साजरा केला जातो. भारतामध्येही या दिवसाला फार महत्त्व आहे. आपल्या देशाला देखील कामगार चळवळींचा मोठा इतिहास आहे. महाराष्ट्रामध्ये १ मे ला महाराष्ट्र दिनासह कामगार दिन मोठ्या उत्साहात साजरा करण्याची परंपरा पाहायला मिळते.

युरोपामध्ये औद्याोगिक क्रांती झाल्यानंतर कामगार ही नवी संकल्पना उदयास आहे. पुढे युरोपातील देशांमध्ये कारखाने, औद्योगिक वसाहतींसह कामगाराचे प्रमाण देखील वाढू लागले. कालांतराने ही क्रांती जगभर पसरली. यामुळे जागतिक स्तरावर कामगार वर्गाची निर्मिती झाली. कालांतराने मालक आणि कामगार असे दोन गट तयार झाले. मालक किंवा वरिष्ठ अधिकारी गरीब,गरजू कामगारांचे शोषण करत असत. १९ व्या शतकाची सुरुवात झाल्यानंतर कामगार चळवळी उदयास आल्या.

कामगार दिन या संकल्पनेची सुरुवात ‘कामाचे शिफ्ट ८ तासांची करावी’ या मागणीापासून झाली असे म्हटले जाते. २१ एप्रिल १८५६ रोजी ऑस्ट्रेलियामध्ये कामगारांनी आठ तासांच्या कामाच्या शिफ्टबाबत आंदोलन करत १ मे रोजी सुट्टी जाहीर केली. त्यानंतर अनेक देशांनी १ मे या दिवशी सुट्टी घेत तो दिवस कामगार दिन म्हणून साजरा करायचे ठरवले. १ मे १८८६ रोजी अमेरिकेमध्ये आंदोलनकर्ते उठाव करायला लागले. तीन दिवसांनंतर ४ मे १८८६ रोजी सरकारविरोधात उठाव करत असलेल्या आंदोलनकर्त्यांना पळवून लावण्यासाठी पोलीसांनी त्यांच्यावर गोळीबार केला. यात ६ जणांचा मृत्यू झाला.

या घटनेच्या स्मरणार्थ आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आंदोलनाचे आयोजन करण्याची मागणी रेमंड लेविन यांनी केली. त्यानुसार १ मे १८९० रोजी पॅरीसमध्ये दुसऱ्या आतंरराष्ट्रीय परिषदेचे आयोजन केले गेले. या परिषदेमध्ये १ मे १८९० हा जागतिक कामगार एकता दिवस म्हणून साजरा करण्याचे निश्चित झाले. त्यानंतर कालातरांने दरवर्षी कामगार दिन साजरा केला गेला.
Read More
New Labour Law WFH
New Labour Law WFH: वर्क फ्रॉम होमला आता कायदेशीर संरक्षण; ३०० हून अधिक कामगार असलेल्या कंपन्यांसाठी नवे नियम लागू! प्रीमियम स्टोरी

New Labour Law Decriminalization: सामूहिक रजा घेताय? सावधान! आता ‘कॅज्युअल लीव्ह’ सुद्धा मानली जाणार संप; नवा कामगार कायदा काय सांगतो?

Indian labour laws update
अग्रलेख : तळपत्या तलवारीचे म्यान!

… नव्या कायद्यांस पाच वर्षांपूर्वी रा. स्व. संघप्रणीत भारतीय मजदूर संघाचाही विरोध होता, त्यांची भूमिका आता बदलली; पण वास्तवाचे भान…

New-Labor-Code
New Labor Code : केंद्र सरकारचा मोठा निर्णय; देशात चार नवीन कामगार संहिता लागू, कामगारांसाठी आनंदाची बातमी!

केंद्र सरकारने नवीन श्रम संहिता ( New Labour Code) लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे देशभरातील कामगारांना मोठा…

सध्या १२ राज्यांनी या तरतुदींचा वापर करून कारखान्यातील कामाचे तास वाढवले आहेत.
महाराष्ट्रापाठोपाठ गुजरातमधेही कामाच्या तासांमध्ये वाढ; कोणकोणत्या राज्यांनी केले कामगार कायद्यात बदल?

Gujarat 12-hour Workday : महाराष्ट्रापाठोपाठ आता गुजरातमध्येही कामगारांच्या कामांचे तास वाढवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. दरम्यान, कोणकोणत्या राज्यांनी केले कामगार…

Baba Adhav Pathari Strike Protest Vendors Encroachment Harassment Survey Biometric Hawking Zone PMC pune
माथाडी कायद्यात बदल केल्यास संघर्ष अटळ – डाॅ. बाबा आढाव यांचा इशारा

माथाडी कायद्यात बदलाचा प्रयत्न केल्यास रस्यावर उतरून संघर्ष करू,’ असा इशारा ज्येष्ठ कामगार नेते, महाराष्ट्र राज्य हमाल मापाडी महामंडळाचे अध्यक्ष…

स्त्री चळवळीतील स्त्री: कष्टकरी स्त्रियांचा उद्घोष

‘अ स्पेस विदिन द स्ट्रगल.’, ‘सुखवसिन : विस्थापित झालेल्या छत्तीसगडी स्त्रिया’ आदी पुस्तकांतून त्यांनी स्त्री कामगारांचा संघर्ष सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवला. त्या…

workers pain and suffering in poetry
डोक्यावर हेल्मेट अन हातात हातगाडीचा स्टॅन्ड; दिवसभर राबणाऱ्या ‘या’ कामगाराच्या यशाची चर्चा

डोक्यावर हेल्मेट अनं हातात चारचाकीचा हॅन्डल घेत दिवसभर ओझ वाहणा-या एका अपंग कामगारासाठी सोमवार ५ मे हा दिवस आगळा वेगळा…

insurance coverage for workers in Maharashtra | Maharashtra insurance policy for employees
योजना कर्मचाऱ्यांसाठी, नियंत्रण सरकारचे!

मगारांच्या प्रश्नांचे स्वरूप गेल्या दोन-तीन दशकांत अधिक व्यामिश्र झाले आहे. अशा परिस्थितीत कामगार कायदे व संबंधित योजना टिकवून ठेवणे आव्हानात्मक…

Happy Labour Day 2025 Wishes in Marathi
Labour Day 2025 Wishes : “कामगारांचा सन्मान करा, त्यांच्या कामाचा आदर करा..” कामगार दिनाच्या द्या हटके मराठीत शुभेच्छा, वाचा एकापेक्षा एक सुंदर संदेश

Happy Labour Day 2025 Wishes : श्रमांच्या घामात भिजून प्रत्येक दिवसाचे कष्ट सार्थकी लावणाऱ्या प्रत्येक कामगाराला व प्रत्येक क्षेत्रात मोलाचे…

Labour Day 2024 Wishes SMS Status in Marathi
Labour Day 2024 : कामगार दिनाच्या द्या हटके शुभेच्छा, पाहा एकापेक्षा एक सुंदर मेसेज

Labour Day 2024 Wishes : महाराष्ट्रात १ मे ला महाराष्ट्र दिनासह कामगार दिन मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. या खास…

layoffs more than 400 employees
१० मिनिटांचा व्हिडीओ कॉल अन् ४०० कर्मचाऱ्यांना कामावरून काढले; ‘या’ दूरसंचार कंपनीच्या निर्णयाने कामगारांना धक्का

बेल दूरसंचार कंपनीने ४०० कर्मचाऱ्यांना अचानक कामावरून काढले. अनेकांनी बेल दूरसंचार कंपनीत वर्षानुवर्षे सेवा दिली होती. कंपनीच्या या निर्णयावर अनेकांनी…

Dr Shamika Ravi
“महिलांना ६ महिने पगारी मातृत्व रजा द्यावी लागते, त्यामुळे कंपन्या…”; पंतप्रधानांच्या आर्थिक सल्लागार समितीच्या सदस्याचे मोठे विधान

पंतप्रधानांच्या आर्थिक सल्लागार समितीच्या सदस्य डॉ. शमिका रवी यांनी गोखले राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र संस्था येथे आयोजित ‘पुणे पब्लिक पॉलिसी फेस्टिव्हल’च्या…

संबंधित बातम्या