News Flash

नरेंद्र भिडे

या मातीतील सूर : लोकप्रिय!

कितीही झालं तरी अजय-अतुल यांच्या आधीचे मराठी संगीत आणि त्यांच्या उदयानंतरचे मराठी संगीत असे दोन भाग निश्चित पडतात.

या मातीतील सूर : वेगळी वाट..

गानसरस्वती किशोरी आमोणकर आणि पं. कुमार गंधर्व या दोघांनाही उच्च प्रतीची घराणेदार तालीम मिळाली होती.

या मातीतील सूर : संगीतरस सुरस..

अभिषेकीबुवांचं शिक्षण आग्रा घराण्याचे जगन्नाथबुवा पुरोहित, अझमत हुसेन खांसाहेब आणि जयपूर घराण्याचे गुल्लुभाई जसदनवाला यांच्याकडे झालं.

या मातीतील सूर : ‘प्रभो शिवाजीराजा..’

‘शिवकल्याण राजा’ची सुरुवात होते ‘प्राणिमात्र झाले दु:खी’ या समर्थ रामदासांच्या छोटय़ा काव्याने.

या मातीतील सूर : तुझ्या गाण्यात रे गोडवा…

अतिशय सुमधुर आणि सोप्या, सरळ, साध्या, परंतु थेट तोंडावर रुळणाऱ्या चाली देणारे ज्येष्ठ संगीतकार दशरथ पुजारी!

या मातीतील सूर : अनुपमेय!

पुणे आकाशवाणीचे स्टेशन डायरेक्टर सीताकांत लाड यांच्या संकल्पनेतून गीत रामायणाचा जन्म झाला.

या मातीतील सूर : आनंदाचा ठेवा

‘घालीन लोटांगण..’ संपल्यानंतर जी मंत्रपुष्पांजली ऐकू येते, शास्त्रशुद्ध पद्धतीने केलेले पठण! कुणाचा आवाज आहे हा, हे बऱ्याच जणांना माहीत नसेल.

या मातीतील सूर : ज्ञानयोगी भास्करजी

भास्करजी हे मूळचे सतारवादक होते. पंडित रविशंकर यांच्याकडे त्यांनी सतारीचं शिक्षण घेतलं होतं.

या मातीतील सूर : अमृताहुनी गोड…

ज्याला आपण सुगम संगीत म्हणतो त्यातसुद्धा एक अतिशय मूलगामी असं शास्त्र आहे.

या मातीतील सूर :   चतुर(स्र)

निरमा, धारा धारा, झंडू बाम, संतूर यांसारख्या असंख्य जाहिराती त्यांनी केल्या आणि लोकप्रियही करून दाखविल्या.

या मातीतील सूर : सुमधुर

वसंत प्रभू यांची कुठलीही चाल ‘गोड’ या सदरातच मोडते. त्यांनी चित्रपट संगीतात बरीच मुशाफिरी केली; आणि भावसंगीतातसुद्धा!

या मातीतील सूर : मनस्वी…

आनंद मोडक यांचा जन्म १९५१ साली अकोल्यामध्ये झाला.

या मातीतील सूर : बंदिशकार..

सिनेमांमध्ये जास्त विस्तृतपणे काम न करूनही, फक्त प्रायव्हेट अल्बम्स आणि आकाशवाणीसारख्या माध्यमामध्ये मुशाफिरी करून प्रचंड लोकप्रियता मिळवलेले एक अत्यंत उत्तुंग व्यक्तिमत्त्व म्हणजे संगीतकार श्रीनिवास खळे!

या मातीतील सूर : ‘पिंजरा’ = लावणी!

मराठी संगीतामध्ये लावणीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. उत्तर पेशवाईमध्ये उगम पावलेली ही लावणी मराठी मातीत घट्ट मूळ धरून रुजली आणि तिने मराठी रसिकजनांच्या मनाचा ताबा घेतला.

या मातीतील सूर : अवलिया

वेगवेगळ्या नाटय़गीतांच्या मूळ बंदिशी आणि आणि मूळ ठुमऱ्या, दादरे, टप्पे यांचा प्रचंड मोठा ज्ञानकोश म्हणजे छोटा गंधर्व.

या मातीतील सूर : बहुस्पर्शी डावजेकर

डावजेकर यांनी विविध संगीताचे प्रकार अत्यंत सहजपणे हाताळले. त्यात शास्त्रीय वळणाची गाणी आहेत.

या मातीतील सूर : बालपणीचे सूर सुखाचे

मराठी बालमनावर सगळ्यात पहिला सांगीतिक संस्कार कुठला होत असेल तर तो बालगीतांचा

या मातीतील सूर : नाटय़संगीताचे भावपूर्ण वळण

सुरुवातीला किर्लोस्कर परंपरेतल्या कीर्तनाशी नातं सांगणाऱ्या संगीताला एक निराळंच वळण दिलं ते गोविंदराव टेंबे आणि भास्करबुवा बखले यांनी.

या मातीतील सूर : ब्रह्मकमळ : आनंदघन

लताजींनी संगीतकार म्हणून केलेलं काम हे बहुतकरून भालजी पेंढारकर यांच्या चित्रपटांकरता केलेलं आहे

या मातीतील सूर : इये मराठीचिये नगरी

लोकसंगीतापर्यंत विविध गानप्रकारांचा उगम, जडणघडण, त्यातली सौंदर्यस्थळे, त्यांचा सांस्कृतिक-सामाजिक प्रभाव आदीची चिकित्सा करणारे सूरमयी सदर.

Just Now!
X