19 November 2018

News Flash

सचिन दिवाण

गाथा शस्त्रांची : भविष्यातील शस्त्रे

इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक पल्स (ईएमपी) किंवा विद्युतचुंबकीय धक्का हा शस्त्रांचा नवा प्रकार आहे

अण्वस्त्रधोरणाचा विस्तृत, पण बोथट आढावा

भारताने पहिला अणुस्फोट १९७४ मध्ये केल्यानंतर दुसऱ्या अणुस्फोटासाठी १९९८ सालापर्यंत वेळ घेतला

गाथा शस्त्रांची : गतिज ऊर्जेवर आधारित शस्त्रे

शस्त्रांची परिमामकारकता वाढवण्यासाठी तोफगोळा किंवा वॉरहेडमध्ये ब्लास्ट फ्रॅगमेंटेशन तंत्र वापरले जाईल.

लेझर किरणांवर आधारित शस्त्रे

ह्य़ूज रिसर्च लॅबोरेटरीचे थिओडोर मैमन यांनी १९६० मध्ये प्रथम लेझर तयार केले.

‘स्टार वॉर्स’ संकल्पना

शीतयुद्धादरम्यान अमेरिका आणि सोव्हिएत युनियन त्यांच्यात प्रत्यक्ष युद्धाची ठिणगी पडली नव्हती.

एके-४७: बंदूकविश्वाची अनभिषिक्त सम्राज्ञी ७१ वर्षांची झाली

जगातील एकूण बंदुकांपैकी २० टक्के (म्हणजे पाचपैकी एक) बंदुका ‘एके-४७’ आहेत

गाथा शस्त्रांची : टॉमहॉक क्रूझ क्षेपणास्त्र

रशियाचे पी-८०० ओनिक्स हे युद्धनौकाविरोधी अत्याधुनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र आहे

गाथा शस्त्रांची : युद्धनौकाविरोधी क्षेपणास्त्रे

रशियाचे कॅलिब्र (एसएस-एन-२७ सिझलर) हे अत्याधुनिक युद्धनौकाविरोधी क्षेपणास्त्र आहे.

रणगाडाविरोधी क्षेपणास्त्रे

दुसऱ्या महायुद्धानंतर रणगाडय़ांचे युद्धभूमीवरील महत्त्व अधोरेखित झाले होते.

हवेतून हवेत मारा करणारे साइडवाइंडर क्षेपणास्त्र

लढाऊ विमानांच्या हवेतील लढती दृश्यमानतेच्या सीमेच्या पलीकडील म्हणजे बियाँड व्हिज्युअल रेंज

गाथा शस्त्रांची : रशियाची एस-४०० आणि अमेरिकेची ‘थाड’ क्षेपणास्त्र प्रणाली

एस-४०० ही रशियाची जमिनीवरून हवेत मारा करणारी, लांब पल्ल्याची अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र प्रणाली आहे.

जमिनीवरून हवेत मारा करणारी अमेरिकी क्षेपणास्त्रे

अमेरिकेने कमी अंतरावरील विमाने किंवा क्षेपणास्त्रे पाडण्यासाठी सी-स्पॅरो, स्टिंगर, पॅट्रियट, स्टँडर्ड आदी क्षेपणास्त्रे विकसित केली.

‘स्कड’ आणि क्षेपणास्त्रांचा प्रसार

उत्तर कोरियाच्या क्षेपणास्त्र कार्यक्रमालाही स्कड क्षेपणास्त्रांचा बराच फायदा झाला आहे.

गाथा शस्त्रांची : ‘एमआयआरव्ही’ तंत्रावर आधारित सोव्हिएत क्षेपणास्त्रे

सॅपवूड आणि सॅडलर क्षेपणास्त्रांनंतर सोव्हिएत युनियनने आर-९ देस्ना नावाचे क्षेपणास्त्र विकसित केले.

मिनिटमन क्षेपणास्त्र आणि ‘एमआयआरव्ही’ तंत्रज्ञान

१९६६ ते १९७३ या काळात मिनिटमन-१ ची जागा मिनिटमन-२ या क्षेपणास्त्रांनी घेतली.

अमेरिकेची दीर्घ पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे

अमेरिकेने १९५५ साली अ‍ॅटलास आणि टायटन क्षेपणास्त्र विकासाला सुरुवात केली.

गाथा शस्त्रांची : सोव्हिएत युनियनची दीर्घ पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे

सॅपवूड आणि सॅडलर क्षेपणास्त्रांच्या विकासानंतर सोव्हिएत युनियनने क्षेपणास्त्र स्पर्धेत आघाडी घेतली.

गाथा शस्त्रांची : सोव्हिएत लघु, मध्यम पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे

याच मालिकेतील एसएस-५ स्कीआन हे क्षेपणास्त्र आर-१४ रॉकेटवर आधारित होते

व्ही-२ आणि सोव्हिएत आर-७ अग्निबाण

दुसऱ्या महायुद्धाच्या अखेरीस अमेरिकेनंतर लगेचच सोव्हिएत सैन्य जर्मनीतील पीनमुंड येथील व्ही-२ क्षेपणास्त्र प्रकल्पात पोहोचले.

व्ही-२ आणि अमेरिकी रेडस्टोन अग्निबाण

अमेरिकी सैन्याचे कर्नल (नंतर मेजर जनरल) होल्गर टॉफ्टॉय यांच्या पथकाला व्ही-२ चा खजिना मिळाला.

गाथा शस्त्रांची : जर्मन व्ही-१, व्ही-२ : जगातील पहिली क्षेपणास्त्रे

व्ही-२ क्षेपणास्त्राची पहिली यशस्वी चाचणी ३ ऑक्टोबर १९४२ साली पार पडली.

गाथा शस्त्रांची : अग्निबाण तंत्रज्ञानाचे अध्वर्यू

गोडार्ड यांचे पहिले द्रवरूप इंधनावर चालणारे रॉकेट १९२६ साली केवळ ४१ फूट उंच उडू शकले.

गाथा शस्त्रांची : पहिल्या महायुद्धातील रासायनिक शस्त्रांचा वापर

आधुनिक युद्धातील हा पहिला रासायनिक हल्ला असला तरी अशा अस्त्रांचा वापर फार पूर्वीपासून होत आहे.

गाथा शस्त्रांची : अण्वस्त्रप्रसार आणि नवी जागतिक रचना

अण्वस्त्रांनी शीतयुद्ध अत्यंत घातक पातळीवर नऊन ठेवले.