21 August 2017

News Flash

‘सखी शेजारिणी, तू हसत रहा..’

के. महावीर यांच्यासारखे असामान्य प्रतिभेचे ‘गुरू’ लाभलेले हे गायक आहेत.

श्रावणात घननिळा बरसला

नादाच्या अलौकिक पातळीवर आपण तल्लीन होतो आणि आपण त्या विश्वात थांबणे पसंत करतो.

‘घे झाकून मुख हे चंद्रमुखी..’

मराठी भावगीतांच्या प्रवासात आकाशवाणीवरील ‘भावसरगम’ या कार्यक्रमाचे लक्षवेधी योगदान आहे.

‘माती सांगे कुंभाराला, पायी मज तुडविसी..’

गोविंद पोवळे यांचे वास्तव्य १९३२ पासून- म्हणजे त्यांच्या जन्मापासून पनवेलजवळील चिरनेर येथे होते.

‘तोच चंद्रमा नभात, तीच चैत्रयामिनी..’

शीलाभट्टारिका नावाच्या कवयित्रीने रचलेल्या संस्कृत श्लोकावरून शान्ता शेळके यांनी हे गीत लिहिले.

‘पत्र तुझे ते येता अवचित, लाली गाली खुलते नकळत..’

प्रत्यक्ष भेटीतल्या गप्पांमध्ये संगीतकार बाळ चावरे यांनी अनेक आठवणी मनमोकळेपणाने सांगितल्या.

‘तुझे गीत गाण्यासाठी..’

संगीतकार यशवंत देव यांनी लिहिलेले ‘शब्दप्रधान गायकी’ हे पुस्तक संगीत क्षेत्रातील सर्वानी वाचावे असे आहे.

‘धागा धागा अखंड विणूया..’

‘धागा’ या शब्दातच संगीत दडलेले आहे. पहिल्या अक्षरात तबल्याचा ‘धा’ आहे आणि दुसरे अक्षर ‘गा’ असे सांगते.

‘चाफा बोलेना, चाफा चालेना..’

कवी ‘बीं’चे ‘चाफा बोलेना’ हे गीत थेट रसिकांच्या हृदयात पोहोचले.

‘जाणार आज मी माहेराला, ओटी भरा गं ओटी भरा..’

माहेरगीतांमध्ये व इतरही भावगीतांमध्ये एका गायिकेचे योगदान मोलाचे आहे. ती गायिका म्हणजे.. मोहनतारा अजिंक्य.

‘आठवणी दाटतात, धुके जसे पसरावे..’

गायिका सुमती टिकेकर यांनी ध्वनिमुद्रिकेसाठी मोजकीच भावगीते गायली.

‘डाव मांडून भांडून मोडू नको..’

गीत ना. घ. देशपांडे यांचे, संगीतकार राम फाटक व गायक सुधीर फडके या त्रयीचे लोकप्रिय गीत आठवले.

‘मोहुनिया तुजसंगे नयन खेळले जुगार..’

प्रेमगीतातील या खेळाला संगीतकार गजानन वाटवे यांनी उत्तम स्वरांत बांधले आहे.

‘कुणी बाई गुणगुणले..’

भावगीताच्या प्रांतामध्ये आशा भोसले यांनी अगणित गाणी गायली

‘हसले मनी चांदणे..’

हे सारे वाचताना माणिक वर्मा यांच्या गाण्यांचा चाहता म्हणून मनात एक उत्सुकता निर्माण झाली,

‘जनी बोलली, भाग्य उजळले..’

भावगीतांच्या वाटचालीमध्ये असंख्य गायक-गायिकांचं योगदान आहे.

‘अबोल झाली सतार..’

भावगीतांच्या आजवरच्या प्रवासात अनेक रत्नं, माणके, हिरे, मोती शोधक नजरेला सापडतात.

कल्पवृक्ष कन्येसाठी

पी. सावळारामांचे सुपुत्र संजय आणि स्नुषा गीता यांनी दादांच्या असंख्य आठवणी सांगितल्या.

‘तुज स्वप्नी पाहिले रे गोपाळा..’

अहिर भैरव या रागातील दुसरे भावगीत तालातील ढोलक पॅटर्नच्या साथीने रंगले आहे.

‘माझिया माहेरा जा..’

ज्योत्स्ना भोळे यांची मन आकर्षित करणारी गायनशैली यामुळे या गीताला उदंड लोकप्रियता मिळाली. त

‘विजयपताका श्रीरामाची झळकते अंबरी..’

श्रेष्ठ गायिका माणिक वर्मा हे नाव उच्चारताक्षणी एक उच्च प्रतीची भावना मनात निर्माण होते.

‘अगं, पाटलाच्या पोरी जरा जपून जपून..’

दोन गीतांच्या सादरीकरणाच्या मधे गायक वाटवे काय बोलतात याकडे रसिकांचे लक्ष असे. तेही सर्वाना आवडे.

‘चकाके कोर चंद्राची..’

गायनपद्धतीपासून वाद्यमेळापर्यंत कालौघात अनेक गोष्टींत परिवर्तन झालेले दिसते.

‘मैत्रिणींनो, सांगू नका नांव घ्यायला..’

भाषेची मुळाक्षरे डोळ्यांनी, तर संगीताची मुळाक्षरे कानांनी वाचायची असे म्हटले जाते.