One lakh phrases standardized translation Sanskrit ICCR initiative Google Translate facility ysh 95 | Loksatta

संस्कृतच्या प्रमाणित भाषांतरासाठी एक लाख वाक्यसमूह; ‘गूगल ट्रान्सलेट’ सुविधेसाठी ‘आयसीसीआर’चा पुढाकार

गूगलच्या विविध भाषा अनुवादित करण्याच्या सुविधेमध्ये (गूगल ट्रान्सलेट) आता संस्कृतचे प्रमाणित भाषांतर होऊ शकेल.

संस्कृतच्या प्रमाणित भाषांतरासाठी एक लाख वाक्यसमूह; ‘गूगल ट्रान्सलेट’ सुविधेसाठी ‘आयसीसीआर’चा पुढाकार
संग्रहित छायाचित्र/लोकसत्ता

नवी दिल्ली : गूगलच्या विविध भाषा अनुवादित करण्याच्या सुविधेमध्ये (गूगल ट्रान्सलेट) आता संस्कृतचे प्रमाणित भाषांतर होऊ शकेल. ‘भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषदे’च्या (आयसीसीआर) पुढाकाराने प्रायोगिक तत्त्वावर संस्कृत भाषांतराचा प्रयोग सुरू असून आतापर्यंत ‘गूगल ट्रान्सलेट’साठी संस्कृतची एक लाख वाक्यसमूह तयार केली आहेत. त्यामध्ये दैनंदिन वापरातील शब्द व वाक्यांचा वापर करण्यात आला आहे. त्यामुळे संस्कृतचा अन्य भाषांमध्ये व अन्य भाषांचा संस्कृतमध्ये उत्तम अनुवाद केला जाऊ शकतो.

संस्कृत भाषांतरासाठी ‘गूगल ट्रान्सलेट’ सुविधेचा सर्वाधिक वापर केला असला तरी, प्रमाणित व रोजच्या वापरातील शब्दांचा वापर अधिक महत्त्वाचा आहे. संस्कृत भाषा जागतिक स्तरावर नेण्यासाठी अनुवादाचा दर्जा सुधारण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. दिल्ली विद्यापीठातील आंतरराष्ट्रीय संबंध विभागाचे उपप्रमुख व पॅरिस येथील ‘इंटरनॅशनल असोसिएशन ऑफ संस्कृत स्टडीज’च्या सल्लागार समितीचे सदस्य प्रा. अमरजीव लोचन यांचा पाच सदस्यांचा चमू तीन महिने संस्कृत वाक्ये तयार करत होता. त्यांना दोन-तीन संस्कृतमधील तज्ज्ञ प्राध्यापक व ४८ विद्यार्थ्यांनी साह्य केले. प्रमाणित संस्कृत भाषांतरामुळे जागतिक स्तरावर संस्कृतमधील संशोधनाला वेग येईल. विविध भाषांमध्ये पूल बांधण्याचा प्रयत्न भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषदेच्या माध्यमातून केला जात आहे. संस्कृतप्रमाणे अन्य भारतीय भाषांसाठी संस्थेच्या वतीने काम केले जाणार असल्याची माहिती परिषदेचे अध्यक्ष व खासदार विनय सहस्रबुद्धे यांनी दिली. या वेळी  ‘गूगल इंडिया’च्या संशोधन विभागाचे प्रमुख मनीष गुप्ता, परिषदेचे महासंचालक कुमार तुहीन, परिषदेचे उपमहासंचालक राजीव कुमार, प्रा. अमरजीव लोचन आदी उपस्थित होते.

सामंजस्य करार

भारतातील २२ भाषांपैकी १३ भाषांचा अनुवाद ‘गूगल ट्रान्सलेट’ सुविधेद्वारे केला जातो. अन्य ९ भाषांमध्येही ही सुविधा उपलब्ध करून दिली जाणार आहे. संस्कृतच्या प्रमाणित अनुवादासाठी गूगल आणि भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषदेमध्ये जूनमध्ये सामंजस्य करार झाला होता. ‘भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषदे’चे अध्यक्ष व खासदार विनय सहस्रबुद्धे यांच्या उपस्थितीत गुरुवारी सामंजस्य कराराची देवाणघेवाण करण्यात आली. प्रमाणित संस्कृत वाक्ये व शब्दांमुळे गूगलची ए-आय (आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स) व मशीन लर्निग अशा दोन्ही प्रारूपांची प्रमाणित संस्कृत भाषांतराची क्षमता वाढू शकेल.

मराठीतील सर्व देश-विदेश ( Desh-videsh ) बातम्या वाचा. मराठी ताज्या बातम्या (Latest Marathi News) वाचण्यासाठी डाउनलोड करा लोकसत्ताचं Marathi News App.

Next Story
ब्रह्मपुत्रा नदीत बोट बुडाली; सात बेपत्ता

संबंधित बातम्या

काँग्रेस नेत्याने मध्यरात्री २ वाजता व्हिडीओ जारी करत मागितली माफी; म्हणाला “मी तर राहुल गांधींचा…”; नेमकं काय झालं?
मित्रांबरोबर शरीरसंबंध ठेवण्यासाठी पतीची बळजबरी! Sex Video शूट करुन ब्लॅकमेलिंग; घरातील कुड्यांमध्ये लावलेली गांजाची रोपटी
Gujarat Election Results: थेट विराट कोहलीचा उल्लेख करत भगवंत मान म्हणाले, “…त्यामुळे गुजरातमध्ये आमचा पराभव झालेला नाही”
VIDEO: साखरपुड्याआधी तरुणांचा धुडगूस, १०० जणांनी घरात घुसून नवरीमुलीला उचलून नेलं; मुलीच्या वडिलांना लाथा-बुक्क्यांनी मारहाण
Maharashtra Karnataka Dispute: कर्नाटकचे मुख्यमंत्री बोम्मई यांचं थेट अमित शाह यांना आव्हान? महाराष्ट्राला डिवचत म्हणाले “त्यांची भेट घेऊन…”

व्हिडिओ

ताज्या बातम्या
Video: बहिणीच्या लग्नाला निघालेल्या भावावर काळाचा घाला; हृदय पिळवटून टाकणारा अपघात कॅमेऱ्यात कैद
VIDEO: “सुषमा अंधारे माझ्या पक्षातही होत्या, पण…”, रामदास आठवलेंची जोरदार टोलेबाजी
पतीने दिली होती चाकूने जीवे मारायची धमकी; बॉलिवूडच्या प्रसिद्ध अभिनेत्रीने केलेले गंभीर आरोप
Cyclone Mandous : मंडूस चक्रीवादळामुळे चेन्नईत वादळीवाऱ्यासह मुसळधार पाऊस, जनजीवन विस्कळीत
ज्येष्ठ ‘लावणीसम्राज्ञी’ सुलोचना चव्हाण यांचं निधन