scorecardresearch

Premium

कुतूहल : प्लास्टिकचे सागरी प्रदूषण

समुद्रात होणाऱ्या पाण्याच्या घुसळणीमुळे प्लास्टिकचे सूक्ष्म आणि अतिसूक्ष्म कण निर्माण होतात.

plastic pollution in oceans
(संग्रहित छायाचित्र)

पुढील दहा वर्षांत प्लास्टिक प्रदूषणाने होणारे सागरी परिसंस्थेतील बदल हे येत्या १० हजार वर्षांतील सागराचे भविष्य कोलमडून पाडू शकतात. मानवजातीला याचे विनाशकारी परिणाम सोसावे लागतील. समुद्रात होणाऱ्या पाण्याच्या घुसळणीमुळे प्लास्टिकचे सूक्ष्म आणि अतिसूक्ष्म कण निर्माण होतात. असे ५.२५ ट्रिलियन कण सागरात पसरलेले आहेत. समुद्राच्या पाण्यावर २.६ चौरस किलोमीटरमध्ये (१ चौरस मैल) प्लास्टिकचे ४६ हजार तुकडे सापडतात. त्यांचे वजन दोन लाख ६९ हजार टन असावे असा अंदाज आहे. जगभरात दररोज ०.८ कोटी प्लास्टिकचे तुकडे सागरार्पण होत असतात. ३८१ दशलक्ष टन प्लास्टिक दरवर्षी समुद्रात जात असते. हीच संख्या २०३४ पर्यंत दुपटीने वाढेल असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. यातील निम्मे प्लास्टिक एकल वापराचे आहे. तर केवळ ९ टक्के प्लास्टिकचा पुनर्वापर होतो. जगभरातल्या समुद्राचा ८८ टक्के पृष्ठभाग प्लास्टिकने व्यापलेला आहे. निरनिराळय़ा उत्पादनांत असलेल्या प्लास्टिकचे प्रमाण इतके वाढले आहे की एकदा जरी ही वस्तू पिळून काढली तर त्यातून प्लास्टिकचे १ लाख सूक्ष्म कण बाहेर पडू शकतात.

हेही वाचा >>> कुतूहल : सागरी प्रदूषण किती, कुठे?

Are you getting enough sleep at night 5 habits that are slowing down your
तुमची झोप पूर्ण होत नाही का? तुमच्या ‘या’ पाच सवयींमुळे बिघडते तुमचे चयापचय
chernobyl nuclear power plant disaster marathi news, wolf radiation marathi news, nuclear radiation effect on wolves marathi news
विश्लेषण : लांडग्यांवर किरणोत्सर्गाचा परिणाम नाही? काय आढळले चेरनोबिलमध्ये?
tourism development of panju island stalled
वसई: पाणजू बेटाच्या पर्यटन विकासाला खीळ
Kitchen Tips cleaning hacks how to prevent bad smell from thermos flash bottle
थर्मल किंवा गरम पाण्याच्या बाटलीतून कुबट वास येतोय? मग वापरा ‘या’ ट्रिक, बाटली होईल एकदम स्वच्छ

पूर्व प्रशांत महासागरात अमेरिकेचा पश्चिम किनारा ते हवाई बेटादरम्यान तब्बल ०.१६ कोटी चौरस किलोमीटर इतके क्षेत्र व्यापलेले प्लास्टिकच्या कचऱ्याचे महाकाय तरंगते बेट – ‘दि ग्रेट पॅसिफिक गार्बेज पॅच’ – तयार झाले आहे. याव्यतिरिक्त उपोष्णकटिबंधातील हिंदी महासागर, अटलांटिक महासागर आणि प्रशांत महासागराच्या काही भागांमध्ये मोठय़ा भोवऱ्यांमध्ये कचरा साठून अशी बेटे तयार झाली आहेत. ८८ टक्के सागर-पृष्ठभाग प्लास्टिकने आच्छादित आहे. दर मिनिटाला जगभरात १० लाख प्लास्टिक पिशव्या कचऱ्यात टाकल्या जातात. ‘आकाशात पतितं तोयम् यथा गच्छति सागरम्’ या उक्तीप्रमाणे प्लास्टिकचा कचरा कुठेही टाकला तरी त्याचे अंतिम गंतव्य स्थान हे समुद्र आणि महासागर हेच आहे. या प्लास्टिकचा सागराच्या परिसंस्थांवर गंभीर  परिणाम होतो. प्लास्टिकच्या वस्तू वजनाने हलक्या असल्यामुळे हवेच्या झोताबरोबर व अन्य कारणाने आसपासची गटारे, त्यातून थेट नद्या, खाडी आणि शेवटी समुद्रात हा कचरा वाहून जातो. शिवाय असा कचरा थेट खाडय़ा व समुद्रात टाकणाऱ्या महाभागांची संख्यादेखील काही कमी नाही.

– डॉ. संजय जोशी

मराठी विज्ञान परिषद

ईमेल : office@mavipa.org

संकेतस्थळ : www.mavipa.org

Latest Comment
View All Comments
Post Comment

मराठीतील सर्व नवनीत बातम्या वाचा. मराठी ताज्या बातम्या (Latest Marathi News) वाचण्यासाठी डाउनलोड करा लोकसत्ताचं Marathi News App.

Web Title: Kutuhal plastic pollution in oceans marine plastics pollution ocean plastics pollution zws

First published on: 06-12-2023 at 03:53 IST

संबंधित बातम्या

तुम्ही या बातम्या वाचल्या आहेत का? ×