17 July 2018

News Flash

नवनीत

कुतूहल : सर हम्फ्री डेव्ही

मायकेल फॅरेडे हा माझा महत्त्वाचा शोध आहे असे हम्फ्री डेव्ही मजेने म्हणत असत.

जे आले ते रमले.. : थॉमस आणि जॉर्ज कँडी (१)

थॉमस आणि जॉर्ज कँडी या दोघा जुळ्या भावांचा जन्म १८०४ मध्ये इंग्लंडमध्ये झाला

कुतूहल – बेरिअम

बेरिअम हे अत्यंत क्रियाशील मूलद्रव्य आहे, त्यामुळे निसर्गात संयुगाच्या अवस्थेत सापडते.

जे आले ते रमले.. : भारतीय मोगल

मध्य आशियातील तुर्क, अफगाण आणि मंगोल मोठय़ा संख्येने उत्तर हिंदुस्थानात येऊन स्थायिक झाले

कुतूहल : वेळेचा पक्का – सिझिअम

१९५०नंतर प्रकाशविद्युत घट, इलेक्ट्रॉन नलिका यांच्या निर्मितीमध्ये सिझिअमचा उपयोग करू लागले.

जे आले ते रमले.. : मंगोलियनांचा भारतप्रवेश

गोल वंशाचे लोक हे मूळच्या उत्तर चीनमधील मंगोलियातले.

कुतूहल : झेनॉन : अपरिचितांमधील अतिपरिचित

झेनॉन डायफ्ल्योराइड, टेट्रा फ्ल्योराइड व हेक्झाफ्ल्योराइड अशी संयुगे बनविली.

जे आले ते रमले.. : कव्वालीचे जनक अमीर खुसरो (३)

अमीर खुसरोंपूर्वी सुमारे शंभर वर्षे हिंदुस्थानात आलेले मोईनोद्दीन चिस्ती हे सूफी संत उत्तम गायक होते.

जे आले ते रमले.. : शायर अमीर खुस्रो (२)

खुसरो यांनी एकूण ९२ ग्रंथ लिहिले. त्याचा ‘खलिफा-ए-बारी’ हा हिंदीतला काव्यसंग्रह विशेष प्रसिद्ध आहे,

कुतूहल : ट्रॉयचा आधुनिक घोडा

म्हणून गॅमा किरणांच्या ऐवजी बीटा किरणांचा वापर करता येईल का याचा वेध वैज्ञानिक घेत होते.

जे आले ते रमले.. : अमीर खुसरो (१)

फारसी भाषेतील काव्याबाबतीत त्याचा आशिया खंडात अव्वल क्रमांक आहे.

कुतूहल : कळीचा घटक

आयोडिन हा सूक्ष्म प्रमाणातला पण कळीचा पोषक पदार्थ आहे.

कुतूहल : कालाय तस्मै नम:!

आयोडिनची चलती होती. पण काळ उलटला. डिजिटल फोटोग्राफीचं तंत्रज्ञान विकसित झालं.

जे आले ते रमले.. : ख्वाजा फरीदुद्दीन गंज ए शक्कर

फरीदुद्दीनने मुलतान येथे इस्लामी धार्मिक शिक्षण घेतल्यावर ते कंदहार येथे गेले.

कुतूहल : टेलुरिअम : टेल्लस म्हणजे पृथ्वी

टेलुरिअमची लक्षात घेण्यासारखी बाब म्हणजे, हे मूलद्रव्य पृथ्वीपेक्षा इतर विश्वात अधिक प्रमाणात आढळतं.

जे आले ते रमले.. : बख्तियार काकींचे कार्य

बख्तियार काकींची जीवनशैली एखाद्या व्रतस्थ तपस्व्याप्रमाणे होती.

कुतूहल : अँटिमनी : एक पुरातन ओळख

अँटिमनीप्रमाणेच काळ्याशा स्टिबनाइटलादेखील अनेकदा मूलद्रव्य समजले जायचे.

जे आले ते रमले.. : बख्तियार काकी

चिस्तींनीच कुतुबुद्दीनला ‘बख्तियार’ म्हणजे भाग्याचे बंधू, अशी उपाधी दिली.

कुतूहल : टिनपाट

प्राचीन काळापासून कथिलाचा उपयोग ब्रॉन्झ हा मिश्र धातू बनवण्यासाठी केला जात आहे.

जे आले ते रमले.. : अजमेरचे गरीब नवाज चिश्ती

लाहोरात ४० दिवस कुराणाचे अनुष्ठान करून त्यांनी दाता गंजबक्षच्या दग्र्याला भेट दिली.

कल्हऽऽईय्य..

आता कथिलाची काडी त्या भांडय़ाच्या पृष्ठभागावर घासली की ताबडतोब वितळून तिचं द्रवात रूपांतर होई.

जे आले ते रमले.. : हजरत मोईनुद्दीन चिश्ती

मोईनुद्दीनने बालवयातच शिक्षणासाठी आपले संजर हे गाव सोडले आणि ते समरकंद येथे गेले.

कुतूहल : बहुपयोगी ‘चांदी’!

नाण्यांच्या जगतात मात्र आजही चांदी मोठय़ा प्रमाणात वापरली जाते.

जे आले ते रमले.. : सूफी संप्रदाय

सूफी हा इस्लाम धर्म परंपरेचा, इस्लाम धर्माच्या चौकटीत असणारा संप्रदाय आहे.