कोणताही जातिवंत लेखक त्याचा काळ जणू खिशात घेऊन जगत असतो. आपल्या काळामधले इतरांना सहजपणे न जाणवणारे जगणे टिपत समकालाचा आरसा दाखवणे हे आपले जीवितकर्तव्यच आहे, असे त्याला नुसते वाटत नसते, तर ती त्याची जगण्याची भूमिकाच असते. ९३ वर्षे जगून नुकतेच निवर्तलेले अमेरिकी लेखक जॉन बार्थ यांनीही हे काम चोख केले असणार यात शंकाच नाही. कारण त्यांचे वर्णन त्यांच्या हयातीतच पोस्ट मॉडर्निझम अर्थात उत्तर आधुनिकतावादाचा ‘पोस्टर बॉय’ असे केले गेले होते. १९३१ चा जन्म आणि वयाच्या पंचविशीतच १९५६ मध्ये ‘द फ्लोटिंग ऑपेरा’ या कादंबरीपासून सुरू झालेले लेखन आणि त्यानंतर लगेचच ‘द एंड ऑफ द रोड’, ‘द सॉट वीड फॅक्टर’ ही आणि ‘गिल्स गॉट बॉय’ ही कादंबरी.. त्यांना दिले गेलेले उत्तर आधुनिकतावादाचे प्रणेते हे बिरुद हे सगळे पाहता जॉन बार्थ यांनी आपल्या काळाशी प्रामाणिक राहून काय लिखाण केले असेल याचा अंदाज करता येतो. त्याबरोबरच मेटाफिक्शनल फिक्शन काल्पनिकतेतील काल्पनिकता या संकल्पनेच्या हाताळणीसाठीही जॉन बार्थ ओळखले जातात. कथा आणि कादंबरी लेखनात त्यांनी केलेले वेगवेगळे प्रयोग आजही महत्त्वाचे मानले जातात.

त्यांचा जन्म केंब्रिजमध्ये एका हलवायाच्या घरात झाला होता. त्यांना संगीताच्या क्षेत्रात काहीतरी करून दाखवायचे होते. पण तरुण वयात त्या क्षेत्रात वावरताना कुणाबरोबर तरी झालेल्या काहीतरी वादाचं निमित्त झालं आणि ते बाल्टिमोरला जॉन हापकीन विद्यापीठात पत्रकारिता शिकायला गेले. पण ते शिकून झाल्यानंतर त्यांनी पत्रकारिता

Aakash opines on whether Gambhir should be appointed India’s coach or not
‘गौतम गंभीरची काम करण्याची शैली एखाद्या कठोर वडिलांसारखीच…’, मुख्य प्रशिक्षकपदाच्या चर्चेवर आकाश चोप्राचे मत
Can precum during sex cause pregnancy Birth Control Options
पूर्वस्खलनामुळे गर्भधारणा होण्याची किती शक्यता असते? संभोग पूर्ण न होताही प्रेग्नन्ट होऊ शकता का, तज्ज्ञांचं स्पष्ट उत्तर
After 100 years Navpancham Raja Yoga was created Jupiter and Ketu
सुखाचे दिवस येणार! गुरू आणि केतू ‘या’ तीन राशींचे चमकवणार भाग्य; सिंह राशीत निर्माण झाला ‘हा’ दुर्मीळ राजयोग
The rape victim cannot be forced to give birth to child
बलात्कारात पीडितेस अपत्य जन्माची सक्ती करता येणार नाही…
what is hallucinations
तरुणाला आजूबाजूला दिसते करीना; मानसोपचार तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या, नेमका हा प्रकार काय?
What Raj Thackeray Said About Hitler?
राज ठाकरेंचं वक्तव्य चर्चेत, “हिटलर ज्वलंत राष्ट्रभक्त, त्याच्या चांगल्या गोष्टी..”
Famous Odissi Dancer Jhelum Paranjape article on International Dance Day
नृत्याविष्कार!
What happens to your body if you have ajwain tea on an empty stomach
झोपेतून उठताच रिकाम्या पोटी ओव्याचा चहा घेण्याचे फायदे डॉक्टरांनीच सांगितले; फक्त प्रमाण ‘इतकं’ हवं

न करता इंग्रजीचे अध्यापन सुरू केले आणि नंतरच्या दीर्घ आयुष्यात तेच त्यांच्या उदरनिर्वाहाचे साधन ठरले.

‘गिल्स गॉट बॉय’ या त्यांच्या कादंबरीत एक तरुण एका शेतावर बकऱ्यांच्या कळपाबरोबर वाढतो.  पण नंतर त्याला स्वरूपाची जाणीव होते आणि तो एका मानवतेच्या महत्त्वाच्या कामात स्वत:ला झोकून देतो. तर  ‘द सॉट वीड फॅक्टर’ या कादंबरीचे शीर्षक ‘व्हॉयेज टू मेरीलॅण्ड’ या कवितेतून घेतले आहे. १६८० आणि  ९० चे दशक अशा काळात तिचे कथानक फिरत राहते. मेरीलॅण्डच्या वसाहतीत राहणाऱ्या तंबाखूच्या मळ्याच्या मालकाच्या मुलाची, एबेनेझर कूकची कहाणी सांगणाऱ्या कादंबरीने वसाहतवादावर  केलेली टिप्पणी हे तिचे महत्त्वाचे वैशिष्टय़ आहे. ती जॉन बार्थ यांची  सगळ्यात महत्त्वाची साहित्यकृती मानली जाते. ‘लॉस्ट इन द फनहाऊनस’ या त्यांच्या कथासंग्रहालाही वाचक आणि समीक्षकांकडून चांगला प्रतिसाद मिळाला होता.