अनुराधा सत्यनारायण- प्रभुदेसाई
वेगवेगळ्या बोर्डांच्या परीक्षांचा निकाल सगळीकडे लागत आहे. चांगली कामगिरी आणि चांगले गुण मिळवण्याचा तीव्र दबाव विद्यार्थ्यांवर असतो. यामुळे त्यांच्यामध्ये प्रचंड तणाव आणि चिंता निर्माण होते.

आजच्या स्पर्धात्मक परिस्थितीत, ‘परीक्षा’ हा शब्द खूप तणाव आणि चिंता निर्माण करतो.

mht cet result date latest marathi news
एमएचटी-सीईटीच्या निकालाची प्रतीक्षा संपणार…जाहीर झाली तारीख आणि वेळ…
Mumbai Municipal Corporation, bmc, Mumbai Municipal Corporation to Resume Road Concreting Projects, Post Elections, bmc Work Orders, road construction,
मुंबई : रस्तेकामांच्या प्रक्रियेला वेग, महापालिका नव्या कामांची निविदा प्रक्रिया पावसाळ्यात पूर्ण करणार
nashik, Dr Vijay Bhatkar, Dr Vijay Bhatkar in nashik, mahiravani village, Sant Shree Dnyaneshwar Mauli Child Sanskar Camp,
परम संगणक निर्मितीला किती खर्च आला ? विद्यार्थ्यांची जिज्ञासा अन् डॉ. विजय भटकर यांचे हितगूज
meditation, Kanyakumari rock memorial, prime minister narendra modi
मोदींच्या नव्या ध्यानमग्न छायाचित्राच्या प्रतीक्षेत…
Keep your pets fit and active indoors during the heatwave
तापमानाचा वाढला पारा, लाडक्या पाळीव प्राण्यांचे आरोग्य सांभाळा! उष्णतेच्या लाटेमुळे कुत्रा-मांजरही त्रासले, अशी घ्या त्यांची काळजी?
readers comments on loksatta editorial
लोकमानस : सरकारचे अवैज्ञानिक बाबींना प्रोत्साहन
Children should be given water break in schools advises by paediatrician
शाळांमध्ये मुलांना ‘पाणी सुट्टी’ द्यावी, बालरोग तज्ज्ञांचा सल्ला
Estimated 17 to 19 percent increase in income for jewelry sellers
सोन्यातील तेजीचा असाही परिणाम; सराफांचे उत्पन्न १७ ते १९ टक्क्यांनी वाढण्याचा अंदाज

काही विद्यार्थ्यांमध्ये नकारात्मकता वाढू शकते, ज्यामुळे त्यांच्या मानसिक आरोग्यावर परिणाम होतो. परीक्षेच्या निकालांच्या चिंतेमुळे मानसिक आरोग्यावर होणारे परिणाम आणि त्यांचे निराकरण कसे करावे ते पाहू या.

परीक्षेचे निकाल मिळण्यापूर्वी काळजी आणि चिंता सामान्य असली तरी जास्त काळजी हानिकारक असू शकते. त्यामुळे त्यांची झोप कमी होते, अनेकदा वजनही कमी होते. अनेक विद्यार्थी निराशेच्या गर्तेत जातात. त्यामुळे वर्तणुकीशी संबंधित समस्या उद्भवू शकतात. अचानक रागाचा उद्रेक होणे, अस्वस्थ वाटणे, आत्मविश्वास कमी होणे अशा समस्या दिसू लागतात. पुढील काही गोष्टी केल्या तर बऱ्याच प्रमाणात तणाव कमी होण्यास मदत होऊ शकेल.

सकारात्मक संभाषण ठेवा : चिंतेमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये वर्तन बदल होऊ शकतात. या ठिकाणी पालक आणि शिक्षकांनी परिणामांची पर्वा न करता शांत आणि सकारात्मक राहणे आवश्यक आहे. मुलांशी मोकळेपणाने संवाद साधायला हवा. परीक्षेचा निकाल त्यातील गुण यावर भविष्यातील यश अवलंबून नसते याची जाणीव मुलांना करून द्या.

तुलना नको : स्वत:ची इतरांशी तुलना केल्याने केवळ चिंता आणि स्वत:विषयी शंका निर्माण होते. प्रत्येक विद्यार्थ्यांमध्ये जसे अद्वितीय सामर्थ्य असते तशीच काही दोषही असतात. मुलांमधील कमतरता सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करा. भूतकाळातील चुकांमधून शिकत पुढे जा.

व्यग्र रहा, छंद जोपासा : सक्रिय राहणे आणि दैनंदिन दिनचर्या नियमित ठेवल्याने तणाव लक्षणीयरीत्या कमी होतो. परीक्षेच्या निकालाच्या चिंतेचे व्यवस्थापन करण्यासाठी, मुलांनी संतुलित आहार घेतला पाहिजे आणि व्यायाम किंवा छंद यासारख्या शारीरिक क्रियाकलापांमध्ये गुंतले पाहिजे, ज्यामुळे मूड सुधारतो. याव्यतिरिक्त, योगा, ध्यान हे देखील तणाव कमी करण्यास मदत करू शकतात.

अनुमान काढणे टाळा : पालक आणि शिक्षकांनी भविष्याबद्दल अनावश्यक अनुमान टाळा. नकारात्मक विचारांना थारा देऊ नका.

मदत घ्या : आजच्या वेगवान जगात, मदत घेण्यात अजिबात संकोच करू नका. मदत न मागता केवळ तणाव आणि चिंता करणे हानिकारक असू शकते. मुलांच्या मानसिक आरोग्यावर परीक्षेच्या निकालांच्या परिणामास सामोरे जाण्यासाठी व्यावसायिक तज्ज्ञांची मदत घेणे ही सुद्धा एक महत्त्वाची पायरी आहे.