Health Special : टीव्ही, वर्तमानपत्रे किंवा इतर ठिकाणी अँटासिडचा प्रचार केला जातो. दोन चमचे घेतल्याने अ‍ॅसिडिटी दूर पळते असा प्रचार केला जातो. अन्टासिडचे सिरप व गोळ्या- ही औषधे पोटाच्या म्हणजे जठराच्या अंतःत्वचेवर पसरतात व अ‍ॅसिडिटी होणारा पोटाचा दाह (जळजळ) कमी करतात. परंतु याचा परिणाम तात्पुरता असतो.

गेल्या काही दशकात अ‍ॅसिडिटी कमी करण्यासाठी परिणामकारक गोळ्या/ इंजेक्शन्स उपलब्ध आहेत. या गोळ्या पोटात अ‍ॅसिड तयार होण्याची क्रिया कमी करतात. त्यामुळे अ‍ॅसिडिटीला आराम पडतो. (Ranitidine, Omeprazole, Rabeprazole) इत्यादी. यातील काही औषध महाग असतात. एकदा आराम पडल्यानंतर ही औषधे ४-६ आठवड्यानंतर बंद करावीत. बरेच जण ही औषधे दुकानातून घेऊन स्वतःच अयोग्य वेळी व मधून मधून घेतात. त्यामुळे अ‍ॅसिडिटीचा जास्त त्रास होण्याची शक्यता असते. काही व्यक्तींना ही औषधे जास्त काळ घ्यावी लागतात. परंतु जास्त काळ ही औषधे घेतल्याने शरीरावर वाईट परिणाम होतात. भूक कमी होते, इन्फेक्शन्स होतात. तसेच काही प्रकारच्या गाठीही होण्याची शक्यता असते. म्हणूनच ह्या गोळ्या डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच घ्याव्यात.

Man intestines fall out while he was having breakfast at a restaurant
बापरे! नाष्टा करताना शिंक व खोकला एकत्र आल्याने माणसाचं आतडंच बाहेर आलं, नक्की काय घडलं वाचा
ginger health benefits
तुम्ही रोज रिकाम्या पोटी आल्याचा तुकडा चघळल्याने तुमच्या शरीरावर काय परिणाम होईल? डॉक्टरांकडून जाणून घ्या…
Ever wondered why some leftover foods taste better the next day but not all read what nutrition said
भाजी, डाळ शिळी झाल्यावर आंबट लागते; पण चिकन, मच्छी करीची चव वाढते, असे का? तज्ज्ञांकडून ऐका नेमकी प्रक्रिया
hat in summer marathi news
Health special: ऊन्हात टोपी का घालावी? त्याचे फायदे काय?
loan, personal loan, Money Mantra,
Money Mantra: पर्सनल लोन केव्हा घ्यावे? केव्हा घेऊ नये?
Why you should take shorter showers during a heatwave
उन्हाळ्यात घरी आल्या आल्या लगेच अंघोळ करता? थांबा! डॉक्टरांनी सांगितलेला धोका अन् अंघोळीची योग्य वेळ जाणून घ्या
Aakash opines on whether Gambhir should be appointed India’s coach or not
‘गौतम गंभीरची काम करण्याची शैली एखाद्या कठोर वडिलांसारखीच…’, मुख्य प्रशिक्षकपदाच्या चर्चेवर आकाश चोप्राचे मत
How Much Rice & Roti You Should Eat In a Day
एका वेळच्या जेवणात भात व पोळ्यांचे आदर्श प्रमाण किती हवे? ताटात कुठल्या गोष्टी किती टक्के हव्यात? तज्ज्ञांनी दिलं सूत्र

हेही वाचा… खरचं तुम्ही एका आठवड्यात एक किलो वजन कमी करू शकता का? काय सांगतात तज्ज्ञ

मानसिक ताण कमी करणारी औषधे – ताणतणाव हे अ‍ॅसिडिटी होण्याचे कारण असेल तर ही औषधे वापरल्याने अ‍ॅसिडिटीचे प्रमाण कमी होते.

इतर उपाय

१) स्वतःच्या जीवन पध्दतीत बदल करणे- अति आंबट, तिखट, तळलेले पदार्थ खाणे टाळावे.
२) योग्य वेळी योग्य जेवण घ्यावे.
३) योग्य म्हणजे पुरेशी व शांत झोप घ्यावी.
४) रात्रपाळीचे काम शक्य झाल्यास टाळावे.
५) उपाशी राहू नये.
६) कुठलेही वेदनाशामक औषध फार काळ घेऊ नये.
७) मानसिक ताणापासून स्वतः रिलॅक्स कसे होता येईल ते पहावे. (ध्यानधारणा करुन हे शक्य
आहे.)

अ‍ॅसिडिटीमुळे जठरात व आतडयातील पहिल्या भागात अल्सर होण्याची शक्यता असते. हल्ली औषधांमुळे हे आजार बहुतांश बरे होतात. ज्या रुग्णांना रक्ताची उलटी किंवा अन्न अडकते त्यांनाच शस्त्रक्रियेची गरज पडते.

हेही वाचा… पदार्थांची चव वाढवणारा चटपटीत सॉस, केचअपमध्ये किती असते साखर ? मग कशाची करावी निवड? तज्ज्ञांनी केला खुलासा

अ‍ॅसिडिटी होऊ नये म्हणून कोणती काळजी घ्याल?

१. तिखट, तळलेले पदार्थ खाण्याचे टाळावे.
२. कडक उपवास करु नये. फळ, फळांचे रस, दूध इ. घेत रहावे.
३. जागरण करु नये.
४. मद्यपान, धुम्रपान करु नये.
५. ब्रुफेन सारख्या वेदनाशामक गोळ्या घेणे बंद करावे.
६. ताणतणावाला धैर्याने तोंड द्यावे, काळजी करत बसू नये.
७. जेवण वेळेवर घ्यावे व सात्विक असावे. सात्विक म्हणजे वरण, तूप, भात, पोळी-भाजी,
दही, कोशिंबीर आदींनी युक्त असावे.
८. लहानपणी आई सांगत असे की, एक घास बत्तीस वेळा चावून खावा, सावकाश जेवा. आईच्या सांगण्यामध्ये जरी जिव्हाळा व प्रेम असले, तरी त्या मागे शास्त्रीय उपयुक्तताही आढळते. जास्त वेळा घास चावल्याने तो मऊ होतो. त्यामुळे जठरावरचा ताण कमी होतो. तसेच घासामध्ये लाळ मिसळते. लाळ ही alkaline (आम्ल्पित्त प्रतिकारक)
असते व त्यामुळे अॅसिडिटी कमी होते.
९. दर १२ दिवसांनी लागोपाठ तीन दिवस योगातील जलधौती ही शुध्दिक्रिया करावी.
१०. दूध प्यायल्याने अ‍ॅसिडिटी तात्पुरती कमी होते परंतु दोन तासांनी पुन्हा वाढते म्हणून दूध टाळावे. सर्वसाधारण समजापेक्षा हे वेगळे आहे, पण शास्त्रीय आधाराप्रमाणे दुधाचा परिणाम हा काही काळच असतो. आणि तो कमी झाल्यावर अ‍ॅसिडिटी उफाळून जास्त प्रमाणात येते.
११. आयुर्वेदात व निसर्ग उपचारपद्धती मध्ये अ‍ॅसिडिटीसाठी बरेच उपाय सांगितले आहेत. केळी व बदाम हे अ‍ॅसिडिटीचे प्रतिबंधक आहेत. अननसाचा रस, आवळा रस , आमलकी पावडर हे सुद्धा आम्ल्पित्तावर उपयुक्त आहेत. तुळशीची पाने, बडीशेप व दालचिनी ह्या मुळे जठरातील आवरणावर mucous पदार्थांचा एक थर निर्माण होतो त्यामुळे अॅसिडिटी पासून जठराचे संरक्षण होते व त्रास कमी होतो.