20 August 2019

News Flash

माझ्या दारचं जास्वंद

लोकशाही ही फक्त सरकार निवडून देण्याची पद्धत नाही. लोकशाही हे मूल्य आहे.

खऱ्याची दुनिया नाही, सायेब!

अमेरिकेत एक महत्त्वाची चळवळ २०१३ पासून चालू आहे - ‘ब्लॅक लाइव्ह्ज मॅटर’. कृष्णवर्णीयांच्या आयुष्यांना किंमत आहे.

‘केम्ब्रिज अ‍ॅनालिटिका’चं किल्मिष

फेसबुक वापरून अशा प्रकारे लोकांची विदा गोळा करणं हेच मुळात बेकायदा आहे.

बिन ‘आँखों देखी’

वेगवेगळ्या प्रकारच्या शिफारशी करणं हा मशीन लर्निगचा एक उपयोग आहे.

शिफारस करण्याचा धंदा

आंतरजालावर शोधणं, याला ‘गूगलणं’ असं क्रियापद (इंग्लिशमध्येही- ‘टु गूगल’) तयार होण्यामागचं मूलभूत कारण हे आहे

भाकीत चुकणारच; पण..

‘मशीन लर्निग’चा पुरेपूर वापर जिथं होतो, तिथं भाकितं कमीत कमी चुकावीत यासाठी प्रारूपं बदलावी लागतात..

प्रारूपांचे ताटवे..

जालावर उपलब्ध असलेल्या आयरिस विदासंचाचं उदाहरण बघू.

‘निर्णयवृक्षा’ला माहितीची फळे

विदाविज्ञानाच्या गणितांमध्ये माहिती ही संकल्पना समीकरणांमध्येही वापरली जाते. ती कशी? समजा, एका खोक्यात तेरा ठोकळे आहेत.

माहितीपासून पाळतीकडे?

गूगल जशी आपल्याकडून विदा गोळा करतं, तसा त्या माहितीचा फायदाही आपल्याला होतो.

शोधसूत्राची सोय कुणाची?

आपण आपल्याबद्दल व्यक्तिगत स्वरूपाची माहिती बरेचदा लोकांना पुरवत असतो; यापैकी काही प्रकारची माहिती पुरवणं अगदी समाजमान्य आहे

नफ्यापुरतीच पाळत

आपण गूगलवर काय शोधतो, याची साद्यंत नोंद गूगल ठेवतं. किती वाजता, कोणी, काय प्रश्न विचारले अशी सगळी माहिती गूगल जमवतं.

गूगलशी कशाला खोटं बोलू?

चारचौघांत बोलण्या-वागण्याच्या, सभ्यासभ्यतेच्या काही कल्पना असतात. शिवीगाळ करणं हे सभ्यतेच्या मर्यादेत बसत नाही.

चूक, त्रुटी की अन्यायही?

जगात कृष्णवर्णीय लोक कमी नाहीत; मोबाइल कॅमेरा वापरून फोटो काढणारे आणि ते फोटो गूगलवर चढवणारे कृष्णवर्णीय लोक कमी नाहीत.

नसतं तसं कसं दिसतं?

नव्या स्मार्टफोनची मॉडेलं बाजारात येतात तेव्हा जाहिरातींचा भर ‘फोनचा कॅमेरा किती चांगला आहे’, यावर असतो

प्रतिभा आणि प्रतिमा

न्यूरल नेटवर्क किंवा डीप लìनग या नावांनी वापरलं जाणारं विदाविज्ञानातलं (डेटा सायन्स) अल्गोरिदम फार प्रसिद्ध आहे.

माहितीपासून ‘हुशारी’कडे..

विदाविज्ञानातला सगळ्यात ग्लॅमरस भाग असतो मशीन-लर्निंग किंवा रीइनफोस्र्ड लर्निंगचा.

तुमच्यासाठी खास!

अमुक प्रकारच्या जाहिराती पाहायची आपली पत (योग्यता, लायकी) आहे की नाही, हे ठरवणारं जाळं टाळताही येत नाही.. 

पूर्णातून पूर्ण

विदाविज्ञानातलं सगळं ‘ग्लॅमरस’ काम असतं ते मोजलेल्या आकडय़ांवरून त्यांचा पॅटर्न बघायचा आणि पुढे काय होणार याची भाकितं करायची.

पगडी आणि पगडे

संगणकाला भाषा कशी शिकवतात, या प्रश्नाचं उत्तर एकच असेल असं नाही.

आडातली विषमता पोहऱ्यात

विदाविज्ञान (डेटा सायन्स) हा विषय गेल्या काही वर्षांतच मोठा झाला आहे. गेल्या दशकात ते सगळं संख्याशास्त्रात मोजलं जात असे.

.. व वैशिष्टय़पूर्ण वाक्य

शुद्ध संख्याशास्त्राचा तंत्रज्ञानात वापर करण्याचं उदाहरण बघायचं तर ऑटोकरेक्ट नावाचं ‘भूत’ आठवतं.

शितावरून भाताची परीक्षा

संख्याशास्त्र (स्टॅटिस्टिक्स) हे खरोखरच शास्त्र आहे की छद्मविज्ञान, अशा अर्थाचे विनोद माझ्या विचारकूपात (एको चेंबर) प्रसिद्ध आहेत.

विदेच्या पलीकडले..

वॉल्डचा हा सिद्धांत सांख्यिकीमध्ये अतिशय महत्त्वाचा, मूलगामी समजला जातो.

न-नैतिक बघ्यांचे जथे

आपल्याकडे एकत्र कुटुंबपद्धती होती; अजूनही अनेक कुटुंबांमध्ये आहे.