Hi mum scam : अलीकडे सायबर फसवणुकीचे अनेक प्रकार समोर आले आहेत. आर्थिक फसवणुकीसाठी लिंक पाठवून किंवा बँक डिटेल्सची माहिती घेऊन लोकांकडून पैसे लुटल्याचे काही अहवालांतून समोर आले आहे. यामुळे नागरिकांनी अशा प्रकारांपासून सावध राहिले पाहिजे. सोशल मीडिया वापरणाऱ्यांना विशेषत: व्हॉट्सअ‍ॅप वापरणाऱ्यांना सावध करणारी एक माहिती समोर आली आहे. यामध्ये फसवूक करणारे पीडितच्या कुटुंबातील सदस्य असल्याचे दाखवून मोबाईल हरवल्याच्या बहाण्याणे कुटुंबातील लोकांना पैसे मागत आहेत.

काय आहे ‘हाय मम’ घोटाळा?

How is the tourism sector in cities in Europe
पर्यटकांनो परत जा… बार्सिलोनाचे लोण इतर युरोपियन शहरांत? अतिपर्यटकांचा फटका? 
Thane, Financial and Anti-Cyber Crime Squad, Supplying SIM Cards for Nationwide Financial Frauds , Chhattisgarh, SIM cards, financial fraud, stock market, cyber crimes, Cambodia, Dubai, China, police investigation, Thane Police Commissionerate,
ठाणे : आर्थिक फसवणुकीसाठी देशासह परदेशात सीमकार्डचा पुरवठा, सीमकार्डचा पुरवठा करणाऱ्या तिघांना अटक
cbi under administrative control of centre says supreme court
NEET Paper Leak : पेपर चोरणाऱ्या दोघांना सीबीआयकडून अटक; NTA च्या ट्रंकमधूनच केली चोरी!
ladki bahin yojana marathi news
‘लाडकी बहीण’साठी आता वेब पोर्टल, अर्ज करणे…
Google Maps introduce a multi car navigation feature help to bring enhanced functionality for those travelling in groups too
गूगल मॅपसह प्लॅन करा तुमची पिकनिक; कुठे भेटायचं, किती वेळात पोहचायचं ? ‘हे’ आता तुम्हाला नवीन फीचर सांगणार
The next AirPods is said to feature camera hardware similar to the FaceID receiver setup will enter mass production in 2026
Apple AirPods मध्ये येणार कॅमेरा? ऑडिओ, व्हिडीओ पाहण्याचा अनुभव होणार खास; पाहा नेमके कसे करेल काम?
government to take action against bank if demand cibil for crop loan
‘सिबिल’ची सक्ती करणाऱ्या बँकांवर गुन्हे; सरकारचा व्यापारी बँकाना सज्जड दम
Why is the issue of Ph D fellowship in discussion again Do researchers break the rules
पीएच.डी. फेलोशिपचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत का? संशोधकांकडून नियमांचे उल्लंघन होते का?

‘हाय मम’ किंवा कौटुंबिक तोतयागिरी नावाच्या या घोटाळ्यात फसवणूक करणारे व्हॉट्सअ‍ॅपवर ‘Hi Mum’ सारखे मेसेज पाठवून जवळचे मित्र किंवा कुटुंबातील सदस्य असल्याचे सांगत कुटुंबातील सदस्यांना संपर्क करतात आणि फोन हरवला किंवा त्याला नुकसान झाले, असे सांगत त्यांना मदत मागतात.

फसवणूक करणारे वेगळ्या क्रमांकाने संपर्क साधण्याचा प्रयत्न करतात. एकदा पीडित त्यांनी पाठवलेल्या संदेशांच्या जाळ्यात अडकला की ते त्यांना पैसे मागतात. अहवालानुसार, अनेक ऑस्ट्रेलियन या नवीन फसवणुकीच्या प्रकाराला बळी पडले आहेत. त्यांना ५७.८४ कोटी रुपयांचे नुकसान झाले आहे.

(‘हे’ ५ फीचर्स मिळाल्यास Iphone 15 दिसेल भन्नाट, वाढू शकते कार्यक्षमता)

अहवालानुसार, फसवूक करणारे पीडितांशी व्हॉट्सअ‍ॅपवर संपर्क साधतात आणि त्यांचा फोन हरवला किंवा खराब झाला असून नवीन क्रमांकावरून संपर्क साधत आहे, असा दावा करतात. पीडितला फसवणूक कर्त्यांवर विश्वास बसल्यानंतर फसवणूक करणारे त्यांच्या सोशल मीडिया प्रोफाइलसाठी फोटो किंवा खाजगी माहिती मागतात, किंवा तातडीने बिल भरण्यासाठी किंवा फोन बदलण्यासाठी पैसे मागतात. ऑनलाइन बँकिंग तात्पुरते बंद असल्याने किंवा त्यात त्रुटी दर्शवत असल्याने ते कार्डचा वापर करून पैसे काढू शकत नाही, असे सांगून आपल्या मागणीचे समर्थन करतात.

अहवालानुसार, ऑस्ट्रेलियन कन्झ्युमर आणि कॉम्पिटिशन कमिशनने हाय मम घोटाळ्यामध्ये लक्षणीय वाढ नोंदवली आहे. १ हजार १५० पेक्षा अधिक लोक या घोटाळ्याला बळी पडले आहेत.

(Reuse old smartphone : जुन्या फोनला बनवू शकता CCTV, आणखी कोणत्या कामासाठी वापरू शकता? जाणून घ्या)

हा घोटाळा ऑस्ट्रेलियामध्ये घडला आहे. मात्र, भारतीयांनीही अशा घोटाळ्यांपासून सावध राहण्याची गरज आहे. अलीकडे ऑनलाईन फसवणुकीचे प्रकार वाढले आहेत. लिंक पाठवून आर्थिक लूट, क्यूआर कोड घोटाळा, डेटा हॅकिंग असे अनेक प्रकार घडले आहेत. त्यामुळे, सोशल मीडिया वापरताना खाजगी माहिती आणि बँक डिटेल्स उघड होणार नाही याची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

ही काळजी घ्या

  • तुमचा ओटीपी कोणालाही शेअर करू नका.
  • तुमच्या डेबिट किंवा क्रेडिट कार्डचे पीन किंवा सीवीवी क्रमांक कोणालाही शेअर करू नका.
  • अज्ञात क्रमांकावरून आलेल्या लिंकवर कधीही क्लिक करू नका.
  • सुरक्षित आणि अधिकृत संकेतस्थळेच उघडा.
  • ऑलनाइन शॉपिंग करताना तुमचा पेमेंट तपशील सकेतस्थळावर कधीही सेव्ह करू नका.