Aditya-L1 Latest Update : इस्रोने चांद्रयानानंतर आपली पहिली सौरमोहीम यशस्वीरीत्या सुरू केली आहे. मोहिमेतील ‘आदित्य एल१’ यानाने पृथ्वीभोवतीचा पहिचा कक्षा विस्तार यशस्वीपणे पार केला आहे. या यानाच्या सर्व यंत्रणा व्यवस्थितरीत्या काम करीत असून, त्याची कार्यप्रणाली उत्तम आहे. त्यामुळे भारताच्या पहिल्या सौरमोहिमेचे आणि इस्रोच्या शास्त्रज्ञांचे जगभरातून कौतुक होत आहे. या मोहिमेसाठी इस्रोच्या वैज्ञानिकांनी कित्येक वर्षे मेहनत घेतली. यादरम्यान ‘आदित्य एल-१’ मिशनसाठी काम करणाऱ्या शास्त्रज्ञांचे आणि परफ्युमचे एक मनोरंजक कनेक्शन समोर आले आहे. ‘आदित्य एल-१’ यानातील सात पेलोड आणि परफ्युमचा ३६ चा आकडा होता. त्यामुळे यानाच्या मुख्य पेलोडवर काम करताना वैज्ञानिक व इंजिनीयरना परफ्युम किंवा स्प्रे लावून येण्यास सक्त मनाई होती. पण, त्यामागे नेमके काय कारण आहे जाणून घेऊ …

आदित्य एल-१ उपग्रहामध्ये सूर्याचा अभ्यास करण्यासाठी सात पेलोड आहेत. त्यात व्हिजिबल एमिशन लाईन कोरोनाग्राफ (VELC) हे मुख्य उपकरण आहे; ज्यामार्फत सूर्याची अनेक रहस्ये उलगडण्याचे प्रयत्न केले जातील. या उपकरणाची निर्मिती इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ॲस्ट्रोफिजिक्स (IIA)मधील टीमने केली आहे. पण हे उपकरण बनवताना सर्व वैज्ञानिकांना कोणत्याही प्रकारचा परफ्युम, स्प्रे किंवा डिओ वापरण्यास सक्त मनाई करण्यात आली होती. याबाबत टीमचे प्रमुख नागभूषण एस. यांनी ‘टाइम्स ऑफ इंडिया’ला सविस्तर माहिती दिली आहे.

robbert
चिप-चरित्र: ‘एक अखेरचा प्रयत्न’..
kutuhal artificial intelligence program for alphazero game
कुतूहल : अल्फागो’च्या पुढे…
Sandeep Lamichhane Declares Innocent In Minor Rape Case by Nepal Hight Court
स्टार क्रिकेटपटूची बलात्कार प्रकरणातून निर्दोष मुक्तता, आगामी टी-२० वर्ल्डकप खेळण्याची शक्यता
Magnus Carlsen Statement after losing to R Praggnanandhaa
“प्रागविरूद्ध खेळताना माझं डोकं बधीर झालं होतं…” प्रज्ञानंदने केलेल्या पराभवानंतर अव्वल बुध्दिबळपटू कार्लसनचे मोठे वक्तव्य
isro 3d printer
इस्रोने रचला नवा विक्रम! 3D-प्रिंटेड लिक्विड रॉकेट इंजिनची चाचणी यशस्वी; हे प्रिंटर नक्की कसे काम करते?
ipl 2024 rohit sharma and abhishek nayar leaked conversation created a ruckus before the kkr vs mi match video viral
“भावा, हे मंदिर मी बनवलंय; पण हे माझं शेवटचं…” रोहित शर्माच्या ‘त्या’ VIDEO ने खळबळ; MI मधून बाहेर पडण्याची चर्चा
bhandup maternity hospital woman death marathi news
भांडुपमधील प्रसूतिगृहात टॉर्चच्या साहाय्याने महिलेची प्रसूती, अर्भकासह महिलेचा मृत्यू; चौकशीसाठी महापालिकेची समिती स्थापन
Doctor Boycotts Uber And Blamed Driver For His Rash Driving She Met With An Accident Read Post
परवान्याशिवाय वाहन चालवणे कितपत योग्य ? अपघातानंतर महिला डॉक्टरने केले उबरला बॉयकॉट; नेमके घडले काय?

‘आदित्य एल१’च्या निर्मितीवेळी परफ्युम, डिओ स्प्रे वापरणाऱ्यांना ‘नो एन्ट्री’

माहितीनुसार, व्हिजिबल एमिशन लाईन कोरोनाग्राफ (VELC) उपकरण तयार करताना त्यात कम्पोनन्ट लेव्हल व्हायब्रेशन हा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा होता. त्यामध्ये डिटेक्टर आणि ऑप्टिकल घटकांना एकत्रित करण्याची प्रोसेस पार पाडण्यात आली. हे इंटिग्रेशन पार पडल्यानंतर अगदी सहजपणे त्याचे कॅलिब्रेशन करण्यात आले. या सर्व प्रक्रियेदरम्यान एखादा जरी सूक्ष्म कण मशीनमध्ये गेला असता, तर वैज्ञानिकांची कित्येक महिन्यांची मेहनत पाण्यात गेली असती.

त्यामुळे वैज्ञानिकांना बॉम्ब स्कॉड घालतात त्याप्रमाणे सुरक्षा कवच असणारे सूट घालून काम करावे लागत होते. त्यासाठी त्यांनी इलेक्ट्रोस्टॅटिक डिस्चार्ज आणि कॅंटामिनेशनपासून दूर राहण्याचा प्रयत्न करावा लागत होता. आदित्य एल-१ उपग्रहासाठी काम करणाऱ्या सर्व वैज्ञानिकांना रोज एका अल्ट्रासॉनिक क्लीनिंग प्रक्रियेतून जावे लागत होते.

हॉस्पिटलमधील आयसीयूपेक्षाही एक लाख पटींनी ठेवली जात होती स्वच्छता

आदित्य एल-१ उपग्रहासाठी काम करणारे वैज्ञानिक रोज अशी विशेष प्रकारची खबरदारी घेत होते. एका क्लीन रूममध्ये या उपकरणाची निर्मिती करण्यात आली. त्यातील प्रत्येक भाग व्यवस्थितरीत्या बसवताना स्वच्छतेबाबत पूर्ण काळजी घेतली गेली. एखाद्या हॉस्पिटलमध्ये असणाऱ्या आयसीयूपेक्षाही एक लाख पटींनी स्वच्छ अशी ही रूम होती. त्यावेळी वैज्ञानिकांनी प्रत्येकी सहा तासांच्या शिफ्टमध्ये काम केले.

त्यामुळे वैज्ञानिकांना कोणत्याही प्रकारचा परफ्युम, डिओ, सेंट वापरण्यास सक्त मनाई होती. विशेष म्हणजे मेडिकल स्प्रे वापरणेही टाळले गेले. कारण- या गोष्टींमधील एक कणही VELC उपकरणासाठी घातक ठरणार होता. या उपकरणात वापरण्यात आलेले स्क्रूदेखील अल्ट्रासॉनिक पद्धतीने स्वच्छ करण्यात आले होते.