scorecardresearch

ICC Cricket New Rules: क्रिकेटचे हे नऊ नियम आजपासून बदलले, हायब्रीड खेळपट्टीला परवानगी, मांकडिंगमध्येही बदल

बीसीसीआयचे अध्यक्ष आणि भारताचा माजी कर्णधार सौरव गांगुली यांच्या नेतृत्वाखालील आयसीसीच्या मुख्य कार्यकारी समितीने नुकतीच नवीन नियमांना मंजुरी दिली.

ICC Cricket New Rules: क्रिकेटचे हे नऊ नियम आजपासून बदलले, हायब्रीड खेळपट्टीला परवानगी, मांकडिंगमध्येही बदल
प्रातिनिधीक छायाचित्र (लोकसत्ता)- ICC Cricket New Rules

आयसीसी क्रिकेट समितीने एक ऑक्टोबर २०२२ पासून लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पुरूषांबरोबरच महिला क्रिकेट समितीकडे देखील हे पाठवण्यात आले आहेत. त्यांनी देखील या शिफारसींचे समर्थन केले आहे.

आजपासून हे नियम बदलणार

१ फलंदाज झेलबाद

जर फलंदाज झेलबाद झाला तर नवीन फलंदाज स्ट्राइकवर येईल. जरी फलंदाजांनी झेल घेण्यापूर्वी एकमेकांना ओलांडले असेल. आता एखादा फलंदाज झेलबाद झाला की पुढचा चेंडू फक्त नवीन फलंदाजाला खेळावा लागेल. पहिला नियम असा होता की जर एखादा फलंदाज झेलबाद झाला तेव्हा फलंदाजाने त्याची बाजू बदलली तर नवीन फलंदाज नॉन स्ट्राईकवर राहिला आणि दुसऱ्या बाजूचा फलंदाज पुढचा चेंडू खेळायचा. आता असे होणार नाही. कोणत्याही परिस्थितीत, नवीन फलंदाज पुढचा चेंडू खेळेल. षटकातील शेवटच्या चेंडूवर गडी बाद झाल्यास दुसऱ्या बाजूचा फलंदाज पुढचा चेंडू खेळेल आणि नवीन फलंदाज नॉन-स्ट्राइकिंग असेल.

२ चेंडूला लाळ लावण्यावर बंदी

चेंडू चमकण्यासाठी लाळ वापरण्यावर बंदी. कोरोना महामारीनंतर सुरक्षेच्या दृष्टीने ते आणण्यात आले. आता त्याची कायमस्वरूपी अंमलबजावणी करण्यात आली आहे. चेंडूला चमक देण्यासाठी लाळेचा वापर करण्यावर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. पूर्वीचे गोलंदाज चेंडूला चमक देण्यासाठी लाळेचा वापर करायचे. त्यामुळे वेगवान गोलंदाजांना चेंडू स्विंग करण्यास मदत झाली. दोन वर्षांपूर्वी कोरोना महामारीनंतर लाळेच्या वापरावर बंदी घालण्यात आली होती. यानंतर घामाच्या साहाय्याने चेंडू चमकवला गेला आणि ही पद्धतही तितकीच प्रभावी ठरली. यानंतर लाळेच्या वापरावर कायमची बंदी घालण्यात आली. चेंडू चमकण्यासाठी लाळ वापरणे बॉल टेम्परिंगच्या यादीत येईल.

हेही वाचा  :मीराबाई चानूचे आणखी एक सुवर्ण!, राष्ट्रीय स्पर्धेत नव्या विक्रमाला घातली गवसणी

३ स्ट्राइक फंलदाजाने वेळ लावल्यास तो बाद

आता विकेट पडल्यानंतर नवीन फलंदाजाला कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये दोन मिनिटांत स्ट्राइक घेण्यासाठी सज्ज व्हावे लागेल, तर टी२०मध्ये ही वेळ पूर्वीप्रमाणेच ९० सेकंद ठेवण्यात आली आहे.  यापूर्वी फलंदाजांना यासाठी तीन मिनिटे मिळायची. एकदिवसीय आणि कसोटीच्या नियमांमध्ये बदल केल्यास खेळाला गती मिळेल. फलंदाज लवकर खेळपट्टीवर येतील आणि खेळ जलद होईल.

४ खेळपट्टीबाहेर जाणाऱ्या चेंडूवर एकही धाव दिली जाणार नाही

जर एखादा फलंदाज चेंडू खेळण्याचा प्रयत्न करताना खेळपट्टीच्या बाहेर गेला तर तो चेंडू बाद चेंडू असेल आणि फलंदाजाला एकही धाव मिळणार नाही. याशिवाय कोणताही चेंडू जो फलंदाजाला खेळपट्टी सोडण्यास भाग पाडतो त्याला नो बॉल असेही म्हणतात.नवीन नियमानुसार फलंदाजाला प्रत्येक परिस्थितीत खेळपट्टीच्या आत राहून शॉट खेळावा लागतो. त्यामुळे फलंदाजांना अनुचित शॉट्स खेळण्यापासून रोखता येईल. तसेच, जेव्हा जेव्हा चेंडू गोलंदाजाचा हात सोडून खेळपट्टीच्या बाहेर जाईल तेव्हा पंच त्याला नो बॉल म्हणून घोषित करतील.

हेही वाचा  :Jasprit Bumrah: पाकिस्तानचा माजी खेळाडू म्हणतो की, जसप्रीत बुमराह हा भारतीय संघाचा फेरारी कार आहे

५ क्षेत्ररक्षकाच्या अनुचित वर्तनासाठी पाच धावांचा दंड

गोलंदाजाने चेंडू टाकण्यापूर्वी क्षेत्ररक्षकाने जाणूनबुजून अयोग्य कृत्य केल्यास, पंच त्या चेंडूला दिलेल्या बाद चेंडू व्यतिरिक्त पाच धावा दंड म्हणून फलंदाजी करणाऱ्या संघाला देऊ शकतात. आता हा नियम आणखी कडक करण्यात आला आहे. आता असे केल्यावर पंच फलंदाजी करणाऱ्या संघाला पाच धावा देऊ शकतात. हा नियम लागू झाल्याने अनुचित प्रकाराला आळा बसेल.

६ धावबाद

जर एखाद्या गोलंदाजाने नॉन स्ट्राईकवर उभ्या असलेल्या फलंदाजाला चेंडू टाकण्यापूर्वी लगेच बाद केले तर तो धावबाद (प्रथम मांकडिंग) समजला जाईल. मांकडिंगचा कायदा हा क्रिकेटमधील सर्वात वादग्रस्त नियमांपैकी एक आहे. यानुसार, नॉन स्ट्राइकवर उभा असलेला फलंदाज जर गोलंदाजाच्या हातातून चेंडू निघण्यापूर्वी सीमारेषेच्या बाहेर गेला तर गोलंदाज त्याला त्याच्या बेल्स उडवून धावबाद करू शकतो. हा नियम बऱ्याच काळापासून अस्तित्वात आहे, परंतु आतापर्यंत तो खेळाच्या भावनेच्या विरुद्ध मानला जात होता आणि त्यावर जोरदार विवाद झाला होता. ज्या गोलंदाजांनी हे केले त्यांच्यावर बरीच टीका झाली. आता हा नियम धावबादचा भाग मानला जाईल आणि गोलंदाजांना त्याद्वारे दडपणाशिवाय फलंदाजांना बाद करता येईल.

७ एक अतिरिक्त खेळाडू वर्तुळाच्या आत

टी२० क्रिकेटमध्ये स्लो ओव्हर रेटसाठी दंडाची नवीन तरतूद लागू करण्यात आली आहे. २०२३ च्या विश्वचषकानंतर एकदिवसीय सामन्यांमध्येही याची अंमलबजावणी केली जाईल. या नियमानुसार गोलंदाजी करणाऱ्या संघाला शेवटच्या षटकाची सुरुवात निर्धारित वेळेत करावी लागते. जर एखाद्या संघाला त्याचे शेवटचे षटक वेळेवर सुरू करता आले नाही, तर त्या वेळेनंतर होणारी सर्व षटके. त्यामध्ये क्षेत्ररक्षकाला सीमारेषेवरून काढून तीस यार्डांच्या वर्तुळात ठेवावे लागते.

हेही वाचा  :Umpire Aleem Dar: इंग्लड-पाकिस्तान यांच्यातील टी२०सामन्यात पंच आलीम दार थोडक्यात बचावले नाहीतर., नेमके काय झाले वाचा

८ हाइब्रिड पिच

वरील नियमांव्यतिरिक्त, महिला आणि पुरुषांच्या एकदिवसीय आणि टी२० सामन्यांच्या खेळाच्या अटींमध्ये सुधारणा केली जाईल जेणेकरून दोन्ही संघ सहमत असल्यास हाइब्रिड खेळपट्ट्या वापरल्या जाऊ शकतात. एक ऑक्टोबरनंतरच्या सर्व सामन्यांमध्ये हायब्रीड खेळपट्ट्या वापरता येतील. हायब्रीड पिचमध्ये नैसर्गिक गवताऐवजी कृत्रिम गवत वापरले जाते.

मराठीतील सर्व क्रीडा ( Krida ) बातम्या वाचा. मराठी ताज्या बातम्या (Latest Marathi News) वाचण्यासाठी डाउनलोड करा लोकसत्ताचं Marathi News App.

संबंधित बातम्या