हवामानाचा अंदाज

आसपासच्या हवामानाचा अंदाज (Weather Forecast) लावण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या यंत्रणांना सुपरकंप्यूटर्स असे म्हटले जाते. हवामानाशी संबंधित माहितीचे आकलन करणे, ती माहिती संग्रहित करणे आणि त्यावर तर्क काढणे ही कामे हवामान विभाग करत असतं.

भारतामध्ये १८७५ मध्ये हवामान विभागाची स्थापना करण्यात आली. याचे प्रमुख कार्यालय दिल्लीमध्ये असून मुंबई, चैन्नई. कोलकाता, नागपूर आणि गुवाहाटी या शहरांमध्ये त्यांची केंद्रे उभारण्यात आली. हवामानाचा अंदाजानुसार सर्वकाही ठरत असते. त्यामुळे ही यंत्रणा खूप आवश्यक आहे असे मानले जाते. पर्जन्यमान, उष्णतेचे प्रमाण किंवा अचानक येणारी नैसर्गिक आपत्ती यांची माहिती सर्वप्रथम हवामान खात्याकडून नागरिकांपर्यंत पोहोचवली जाते.

पूर्वी प्रामुख्याने बॅरोमेट्रिक प्रेशर, सध्याचे हवामान आणि आकाशातील स्थिती किंवा ढगांतील बदल यावर आधारित समीकरण सोडवून हवामानाचा अंदाज लावला जायचा. आता हेच काम संगणकामुळे अधिक सोपे झाले आहे. तसेच संगणक अनेक वातावरणीय घटकांचा प्रभाव लक्षात घेऊन अधिक चांगला अंदाज लावतात.Read More

Maharashtra Rain Update : ऑगस्ट महिन्यात पावसाचा अंदाज काय? पाऊस वाढणार की कमी पडणार?

‘एल निनो’ स्थितीमुळे जुलैमध्ये सरासरीपेक्षा कमी पावसाची शक्यता असताना पुण्यात सरासरीपेक्षा जास्त पावसाची नोंद झाली.

By लोकसत्ता टीम

Updated: August 1, 2026 10:11 IST

Maharashtra Rain Alert: बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाच्या क्षेत्रात तीव्रता; ‘या’ जिल्ह्यात पावसाचा ‘रेड अलर्ट’

बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेले कमी दाबाचे अतितीव्र क्षेत्र पश्चिमेकडे सरकत असल्याने महाराष्ट्रात मुसळधार पावसाची तीव्रता कमालीची वाढली आहे.

By लोकसत्ता टीम

Updated: July 30, 2026 17:19 IST

Nashik heavy rain alert | Collector Ayush Prasad high alert meeting | Nashik district disaster management | Maharashtra monsoon updates

नाशिकला मुसळधार पावसाचा इशारा; जिल्हाधिकाऱ्यांकडून यंत्रणांना हाय अलर्ट

संभाव्य पूरस्थिती टाळण्यासाठी, नागरिकांच्या जीवित व मालमत्तेचे संरक्षण करण्यासाठी आणि आपत्कालीन परिस्थितीला प्रभावीपणे सामोरे जाण्यासाठी सर्व विभागांनी समन्वयाने काम करून…

By लोकसत्ता टीम

July 29, 2026 18:30 IST