Loksabha Election 2024 : सध्या देशभरात लोकसभा निवडणुकीची रणधुमाळी सुरू आहे. पण, लोकसभा निवडणूक २०२४ च्या पहिल्या टप्प्यातील मतदानापूर्वी केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्यासंबंधी एक व्हिडीओ क्लिप सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे. व्हिडीओमध्ये गडकरी पंतप्रधानांचे वक्तव्य लोकशाहीच्या विरोधात असल्याचे म्हणताना दिसत आहेत. तसेच भ्रष्टाचारी राजकारणी आणि सरकारच्या विरोधात आंदोलन करणे हा घटनात्मक अधिकार असल्याचेही ते या व्हिडीओत म्हणताना दिसतात. त्यातून त्यांनी लोकशाही आणि संविधानाच्या मुद्द्यावरून आपल्याच सरकारवर आणि पंतप्रधान मोदींवर टीका केल्याचा दावा केला जात आहे. पण, हा व्हिडीओ नेमका कधीचा आहे आणि त्यातील दावा सत्य आहे की असत्य ते जाणून घेऊ..

काय होत आहे व्हायरल?

एक्स युजर Abha Chaudhary ने व्हिडीओ आपल्या प्रोफाईलवरून शेअर केला.

HD deve gowda on prajwal revanna case
सेक्स स्कँडल प्रकरण: प्रज्ज्वल रेवण्णाबाबत आजोबा देवेगौडा यांचं मोठं विधान
Lok Sabha election of 1989 Rajiv Gandhi V P Singh Chandra Shekhar
राजीव गांधींचे अर्थमंत्री व्ही. पी. सिंह त्यांना शह देऊन पंतप्रधान कसे झाले?
bjp accept rahul gandhi debate challenge
भाजपाने स्वीकारले राहुल गांधींचे आव्हान; पंतप्रधान मोदी नव्हे तर ‘हा’ युवानेता चर्चेत सहभागी होणार
What Narendra modi said About Uddhav Thackeray?
“उद्धव ठाकरेंना बाळासाहेबांचा वारसा सांगण्याचा अधिकार आहे?”, पंतप्रधान नरेंद्र मोदींची टीका
Challenge of Priyanka Gandhi in Nandurbar meeting
नंदुरबारच्या सभेत प्रियंका गांधी यांचे आव्हान; मोदींनी इंदिराजींप्रमाणे धैर्य दाखवावे
narendra modi sam pitrodas statement
सॅम पित्रोदांच्या ‘त्या’ विधानावरून पंतप्रधान मोदींचं राहुल गांधींवर टीकास्र; म्हणाले, “काँग्रेसच्या युवराजांना…”
PM Modi says BJD govt will expire in Odisha after Assembly poll
बीजेडी सरकार ४ जूननंतर कालबाह्य; ओडिशातील प्रचार सभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा दावा
Karnataka HD Deve Gowda grandson Prajwal Revanna sex scandal
माजी पंतप्रधानांचा मुलगा आणि नातू सेक्स स्कँडलमध्ये? कर्नाटकात राजकीय वर्तुळात खळबळ

या पोस्टचे अर्काइव्ह व्हर्जन येथे बघा.

https://web.archive.org/web/20240412112841/https://twitter.com/ImAbhaChaudhary/status/1778331518261510343

इतर युजर्सनीही अशाच प्रकारच्या दाव्यांसह हा व्हिडीओ शेअर केला आहे.

तपास:

आम्ही व्हिडीओचा कमेंट्स सेक्शन तपासण्यास सुरुवात केली. त्यावेळी अनेक युजर्सनी कमेंट्स सेक्शनमध्ये व्हिडीओ जुना असल्याचे लिहिले होते.

रिव्हर्स इमेज सर्चने आम्ही शोधण्याचा प्रयत्न केला; पण कोणतेही परिणाम न मिळाल्याने, आम्ही नंतर गूगल कीवर्डनुसार शोध घेतला.

कीवर्ड सर्चद्वारे आम्हाला भारतीय जनता पार्टीच्या अधिकृत YouTube चॅनेलवर अपलोड केलेला व्हिडीओ सापडला.

हा व्हिडीओ १२ वर्षांपूर्वी अपलोड करण्यात आला होता. या व्हिडीओचे शीर्षक होते, BJP Byte : Anna Hazare & Prime Minister जो १५ ऑगस्ट २०११ मध्ये पोस्ट करण्यात आला होता. २०११ मध्ये डॉ. मनमोहन सिंग भारताचे पंतप्रधान होते.

आम्हाला गडकरींच्या या वक्तव्यासंदर्भातील काही बातम्यादेखील सापडल्या.

https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/bjp-slams-pm-over-conditions-on-annas-fast/articleshow/9607227.cms?from=mdr

निष्कर्ष :
व्हायरल व्हिडीओ १५ ऑगस्ट २०११ चा आहे. जेव्हा नितीन गडकरी यांनी अण्णा हजारे यांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलनावर आपली प्रतिक्रिया दिली होती आणि तत्कालीन मनमोहन सिंग सरकारवरही टीका केली होती. तोच जुना व्हिडीओ २०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीपूर्वी पुन्हा व्हायरल होत आहे. या व्हिडीओत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नावाचा कुठेही उल्लेख केला नाही. त्यामुळे व्हायरल होणारा हा दावा बनावट आहे. तपासादरम्यान हा व्हिडीओ १२ वर्षांपूर्वीचा जुना असल्याचे आढळून आले.